parazit pardaqanotlilarning tuzilishi, tarqalishi, biologik xususiyatlari va ulardan o‘simlik zararkunandalarga qarshi kurashda foydalanish

PPTX 15 sahifa 2,9 MB Bepul yuklash

15 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 2,9 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 15

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 15

презентация powerpoint parazit pardaqanotlilarning tuzilishi, tarqalishi, biologik xususiyatlari va ulardan o‘simlik zararkunandalarga qarshi kurashda foydalanish reja 1 2 3 4 parazit pardaqanotlilarning morfologik va anatomik tuzilishi parazit pardaqanotlilardan o‘simlik zararkunandalariga qarshi kurashda foydalanish parazit pardaqanotlilar haqida umumiy ma’lumot parazit pardaqanotlilarning tarqalishi va yashash muhiti kirish insoniyat o‘zining qadim-qadimdan mavjud bo‘lgan dehqonchilik va bog‘dorchilik faoliyati orqali o‘simliklarning parvarishiga doimiy ravishda e’tibor berib kelgan. o‘simliklardan olinadigan oziq-ovqat, dorivor vositalar, texnik xom ashyo va boshqa mahsulotlar inson hayot faoliyatining asosiy qismini tashkil etadi. shuning uchun ham ularni yetishtirish, sifatli hosil olish va ularni saqlab qolish har doim muhim vazifa bo‘lib kelgan. ammo har qanday agroekotizim o‘ziga xos biologik xavf omillariga duch keladi. jumladan, o‘simliklarga tahdid soluvchi eng muhim xavf omillaridan biri bu — zararli hasharotlar hisoblanadi. aynan shu zararli organizmlar har yili butun dunyo bo‘ylab millionlab tonna hosilning yo‘qotilishiga olib kelmoqda. ushbu zararkunandalar bilan kurashish yo‘llari insoniyat tarixida turli bosqichlardan o‘tgan. dastlabki davrlarda …

2 / 15

yoj ortib bormoqda. biologik kurash — bu tabiiy dushmanlardan, xususan parazitlar, yirtqichlar va kasallik qo‘zg‘atuvchilar kabi omillardan foydalangan holda zararli organizmlar sonini kamaytirishning ekologik xavfsiz yo‘lidir. ushbu yondashuv o‘simliklarni himoya qilishda barqarorlikni ta’minlaydi va atrof-muhitga minimal zarar yetkazadi. biologik kurash vositalari ichida ayniqsa parazit pardaqanotlilar (hymenoptera turkumining parazit shakllari) muhim o‘rin tutadi. parazit pardaqanotlilar o‘zining tabiiy hayot tarzi bilan boshqa hasharotlar, asosan o‘simlik zararkunandalariga tuxum qo‘yadi va ularning ichida yoki ustida rivojlanadi. natijada, parazit lichinkasi zararkunandani ichkaridan yemirib, uning nobud bo‘lishiga sabab bo‘ladi. bu biologik jarayon zararkunandalarning sonini nazorat qilishda juda samarali hisoblanadi. eng muhimi, parazit pardaqanotlilar faqat ma’lum bir tur yoki oila vakillariga hujum qiladi, ya’ni ular selektiv (tanlab ta’sir etuvchi) tabiiy vositalardir. shuning uchun ham ular ekotizimga zarar yetkazmaydi, aksincha, uni muvozanatda saqlaydi. parazit pardaqanotlilar — bu biologik xilma-xilligi, ekologik ahamiyati va o‘simliklarni himoya qilishdagi muhim roli bilan ajralib turadigan hasharotlar guruhidir. ular o‘zlarining hayot aylanishi mobaynida boshqa …

3 / 15

ning ko‘pchiligi ekotizimlarda biologik muvozanatni saqlab turuvchi muhim omil hisoblanadi. parazit pardaqanotlilarning tasnifi va biologik xilma-xilligi pardaqanotlilar turkumiga umumiy hisobda 150 mingdan ortiq tur kiradi, ulardan taxminan 60-70 mingga yaqini parazit hayot kechiradi. 1. parazit pardaqanotlilar haqida umumiy ma’lumot ularning ko‘pchiligi ekotizimlarda biologik muvozanatni saqlab turuvchi muhim omil hisoblanadi. parazit pardaqanotlilarning tasnifi va biologik xilma-xilligi pardaqanotlilar turkumiga umumiy hisobda 150 mingdan ortiq tur kiradi, ulardan taxminan 60-70 mingga yaqini parazit hayot kechiradi. parazit pardaqanotlilar quyidagi asosiy oilalarga mansub: 1. ichneumonidae – eng yirik oilalardan biri bo‘lib, 25 mingdan ortiq turi aniqlangan. ular asosan kapalak va qo‘ng‘iz lichinkalarini parazitlaydi. 2. braconidae – 15 mingdan ortiq turi mavjud, kichik tana tuzilishga ega, tez ko‘payadi va lichinka parazit hisoblanadi. 3. trichogrammatidae – tuxum parazitlar bo‘lib, juda mayda o‘lchamli (0.3–0.5 mm), tuxum ichida rivojlanadi. 4. chalcididae – xilma-xil o‘lchamdagi parazitlar bo‘lib, ba’zida yirtqichlik xususiyati ham mavjud. 5. encyrtidae – o‘simlik shiralari, un shiralari va …

4 / 15

shiga kelganda, ularning tuxumdonlari yuqori rivojlangan bo‘lib, ayrim turlar bir kunda 100 dan ortiq tuxum qo‘yishi mumkin. ayrim turlarda "ovipozitor" (tuxum qo‘yish naychasi) juda uzun bo‘lib, hasharot lichinkalari yashiringan joygacha yetib boradi. hayot sikli va rivojlanish bosqichlari. parazit pardaqanotlilar to‘liq metamorfoz (ya’ni to‘liq o‘zgarish) orqali rivojlanadi: tuxum → lichinka → g‘umbak → imago. ular ko‘pincha boshqa hasharotlarning tuxumi, lichinkasi yoki pupasiga tuxum qo‘yadi. tuxumdan chiqqan lichinka parazitlik qilgan organizmni ichkaridan yoki ustidan yemirib rivojlanadi. bu jarayon bir necha kundan bir necha haftagacha davom etishi mumkin. ularning hayot aylanish muddati turgan joyining iqlim sharoitiga va parazitlayotgan zararkunandaning turiga qarab farq qiladi. ayrim turlari bir yilda 5-6 avlod berishi mumkin, bu esa ularni biologik kurashda samarali vositaga aylantiradi. tarqalish hududlari. parazit pardaqanotlilar butun dunyo bo‘ylab, xususan mo‘tadil va tropik zonalarda keng tarqalgan. ular o‘zlarining ekologik moslashuvchanligi tufayli turli biomlarda uchraydi: o‘rmonlar, dala yerlari, bog‘-rog‘lar, tog‘ hududlari va cho‘l zonasigacha. o‘zbekiston sharoitida ham …

5 / 15

ni va amaliy ahamiyati parazit pardaqanotlilar qishloq xo‘jaligi ekinlarini zararli hasharotlardan himoya qilishda beqiyos rol o‘ynaydi. ular tabiiy dushman bo‘lib, insektitsidlar qo‘llanilmagan holatda ham zararkunandalarning sonini muvozanatda ushlab turadi. amaliy misollar: trichogramma – kapalaklar (lepidoptera) tuxumlarini parazitlaydi, paxta, g‘alla va sabzavot ekinlarida qo‘llaniladi; bracon hebetor – g‘umbak va boshqa tikanli lichinkalarni yo‘q qiladi; encarsia formosa – issiqxonalarda pomidor va bodringdagi oqkanot (bemisia)larga qarshi samarali vosita. ushbu turlar maxsus laboratoriyalarda yetishtirilib, dala sharoitida qo‘llaniladi. bu usul ekologik xavfsiz, iqtisodiy tejamkor va atrof-muhitga zarar yetkazmaydi. parazit pardaqanotlilarning morfologik va anatomik tuzilishi parazit pardaqanotlilar (hymenoptera) – bu hasharotlar sinfiga kiruvchi, o‘ziga xos tuzilishga va murakkab hayotiy siklga ega bo‘lgan guruhdir ular turli biologik turlarga, ayniqsa, o‘simliklar zararkunandalariga qarshi kurashishda keng qo‘llaniladi. ularning morfologik va anatomik jihatdan mukammal moslashuvi parazit yoki parazitoid hayot tarzini olib borishga imkon yaratadi. bu guruh vakillarining ko‘pchiligi tuxumlarini boshqa hasharotlarning tanasiga yoki tuxumlariga qo‘yadi. natijada, lichinka bosqichi o‘z xo‘jayini …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 15 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"parazit pardaqanotlilarning tuzilishi, tarqalishi, biologik xususiyatlari va ulardan o‘simlik zararkunandalarga qarshi kurashda foydalanish" haqida

презентация powerpoint parazit pardaqanotlilarning tuzilishi, tarqalishi, biologik xususiyatlari va ulardan o‘simlik zararkunandalarga qarshi kurashda foydalanish reja 1 2 3 4 parazit pardaqanotlilarning morfologik va anatomik tuzilishi parazit pardaqanotlilardan o‘simlik zararkunandalariga qarshi kurashda foydalanish parazit pardaqanotlilar haqida umumiy ma’lumot parazit pardaqanotlilarning tarqalishi va yashash muhiti kirish insoniyat o‘zining qadim-qadimdan mavjud bo‘lgan dehqonchilik va bog‘dorchilik faoliyati orqali o‘simliklarning parvarishiga doimiy ravishda e’tibor berib kelgan. o‘simliklardan olinadigan oziq-ovqat, dorivor vositalar, texnik xom ashyo va boshqa mahsulotlar inson hayot faoliyatining asosiy qismini tashkil etadi. shuning uchun ham ularni yetishtirish, sifatli hosil o...

Bu fayl PPTX formatida 15 sahifadan iborat (2,9 MB). "parazit pardaqanotlilarning tuzilishi, tarqalishi, biologik xususiyatlari va ulardan o‘simlik zararkunandalarga qarshi kurashda foydalanish"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: parazit pardaqanotlilarning tuz… PPTX 15 sahifa Bepul yuklash Telegram