xotirazaryalari

PPTX 20 pages 410.2 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 410.2 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

mavzu: xotira, xotiraning nerv fiziologik asoslari xotira nazaryalari. biohimik va neyro fizialagik nazaryalar reja: xotira haqida tushuncha xotiraning nerv fiziologik aoslari xotira jarayonlari va turlari 1. xotira haqida tushuncha xotira - biz ilgari idrok qilgan, boshdan kechirgan va bajargan ishlarimizni yodda saqlash, keyinchalik ularni eslash yoki xotirlash jarayoni. xotira – shaxs psixik hayotini belgilab beruvchi xususiyat. uning ahamiyati o‘tmish voqealarini qayd etish bilan cheklanmaydi. axir hozirgi zamondagi hech qanday harakatni jarayonlardan tashqarida tasavvur qilib bo‘lmaydi; eng oddiy psixik aktning sodir bo‘lishida har bir elementni keyingisiga bog‘lash uchun esda saqlab qolish katta ahamiyatga ega. bunday bog‘lanishga layoqatsiz bo‘lgan insonning rivojlanishi mumkin emas. xotira xotira individning oʻz tajribasida esda olib qolishi, esda saqlashi va keyinchalik uni yana esga tushirishi xotira deb ataladi. xotira haqidagi dastlabki ilmiy qarashlar sharq mutafakkirlari va yunon faylasuflari (aristotel va boshqalar) da uchraydi. xususan, forobiy xotiraga bilishdagi aqliy jarayonning tarkibiy qismi sifatida qarab, xotirani faqat insonga emas, hayvonga …

2 / 20

fiziologik mexanizmlarini psixolog va fiziologlardan tashqari injenerlar, bioximiklar, genetiklar hamda kibernetiklar tomonidan o’rganilishiga olib keldi. natijada xotiraning nerv fiziologik mexanizmlarini tushuntiruvchi bir qancha yangi nazariyalar maydonga keldi. ana shunday nazariyalardan eng muhimi molekulalarning o’zgarishi bilan bog’liq bo’lgan bioximik nazariyadir. bu nazariyaga ko’ra biror narsani esda olib qolish va esda saqlab turish maxsus tuzilishni o’zgarishi bilan bog’liqdir. o’tkazilgan tekshirishlarga ko’ra, biror narsa esda olib qolinganda, asosan nerv hujayralarining (neyronlarning) dendrit shoxlari tarkibida o’zgarish yuzaga keladi. ular qandaydir boshqacharoq tuzilishga kirib oladilar. dendritlar tuzilishidagi hosil bo’lgan o’zgarish darrov o’tib ketadigan bo’lmay, ancha mustahkam bo’ladi. shu sababli esda olib qolgan narsa uzoq vaqt xotirada saqlanib turadi. xotira haqida nazariyalar xotiraning ilk psixologik nazariyalaridan biri xvii asrda yuzaga kelgan, birinchi bo‘lib xviii-xix asrlarda angliya va germaniyada ishlab chiqilgan assotsiativ nazariya hisoblanadi. ushbu nazariya asosida v osnove dannoy teorii lejit ponyatie assotsiatsiya – g. ebbingauz, g. myuller, a. pilseker va boshqalar tomonidan ishlab chiqilgan psixikaning …

3 / 20

va ularning xususiyatlari har biri xotira turi uning o'ziga xos faoliyati bor, garchi ularning barchasi to'liq yodlash jarayonini amalga oshirish uchun hamkorlik qiladi. bu murakkab va kodlash, konsolidatsiya, saqlash va qidirishga bo'linadi. xotiraning maqsadi vaqt o'tishi bilan ma'lumotlarni saqlashdir. xotira turlarini o'rgangan mualliflar odatda ularni bir necha mezonlarga ko'ra ajratib turadilar. masalan, ma'lumot bizning yodimizda qancha vaqt saqlanadi. u erdan eng yaxshi ma'lum bo'lgan ikkita katta xotira guruhlari paydo bo'ladi, ular qisqa muddatli va uzoq muddatli xotiralardir. bosh miya, xotira xotira xususiyatlari xotira xususiyatlarining orasida uning quyidagi tabiiy xossalari ajratiladi: - yodda saqlash tezligi – axborotni xotirada saqlab qolish uchun zarur bo‘lgan takrorlashlar soni; - unutish tezligi – esda qolganlarning xotirada saqlanish muddati; - yodda saqlash hajmi – insonning ma’lum vaqt ichida esda olib qolishga qodir bo‘lgan jismlar yoki dalillar soni; - o‘zlashtirilganlarni yodda saqlash davomiyligi – insonning zarur axborotni ma’lum vaqt oralig‘ida yodda olib qolish qobiliyati; - qayta tiklash …

4 / 20

am (xotira izlari) nazariyasi xotira ma’lum neyron guruhlarining faollashishi bilan saqlanadi. qayta eslanganda o‘sha neyronlar yana ishga tushadi. neyron ansambllari va faza ketma-ketligi hebb nazariyasiga ko‘ra, birgalikda ishga tushgan neyronlar orasida kuchli bog‘liqlik hosil bo‘ladi. bu esa assotsiativ xotirani shakllantiradi. neurogenesis nazariyasi hipokampusda yangi neyronlarning hosil bo‘lishi xotira jarayonida muhim o‘rin tutadi. hipokampus va neokorteks o‘rtasidagi konsolidatsiya nazariyasi xotira dastlab hipokampusta saqlanadi, keyinchalik neokorteksga o‘tadi va mustahkamlanadi. 15 konsolidatsiya va rekonsolidatsiya nazariyasi xotira shakllangach uyqu yoki dam olish vaqtida mustahkamlanadi. qayta eslash jarayonida esa yangilanadi yoki o‘zgarishi mumkin. biokimyoviy signal yo‘llari nazariyasi kaltsiy, nmda/ampa retseptorlari, kinazalar va oqsil fosforillanishi xotiraning molekulyar mexanizmlarini tushuntiradi. xulosa xotira nazaryalari turli darajalarda – molekulyar, neyronal va tizimli – izohlanadi. bioximik nazariyalar xotiraning oqsil sintezi, signal yo‘llari va gen ifodalanishiga asoslanadi. neyrofiziologik yondashuvlar esa sinaptik plastiklik, neyron ansambllari va konsolidatsiya jarayonlariga urg‘u beradi. har ikki yondashuv bir-birini to‘ldirib, inson xotirasining murakkab mexanizmlarini tushunishga yordam beradi. …

5 / 20

recent memory after bilateral hippocampal lesions. journal of neurology, neurosurgery, and psychiatry, 20(1), 11–21. e`tiboringiz uchun rahmat image1.jpeg image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.jpg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpg image9.png image10.jpeg image11.jpeg image12.png image13.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xotirazaryalari"

mavzu: xotira, xotiraning nerv fiziologik asoslari xotira nazaryalari. biohimik va neyro fizialagik nazaryalar reja: xotira haqida tushuncha xotiraning nerv fiziologik aoslari xotira jarayonlari va turlari 1. xotira haqida tushuncha xotira - biz ilgari idrok qilgan, boshdan kechirgan va bajargan ishlarimizni yodda saqlash, keyinchalik ularni eslash yoki xotirlash jarayoni. xotira – shaxs psixik hayotini belgilab beruvchi xususiyat. uning ahamiyati o‘tmish voqealarini qayd etish bilan cheklanmaydi. axir hozirgi zamondagi hech qanday harakatni jarayonlardan tashqarida tasavvur qilib bo‘lmaydi; eng oddiy psixik aktning sodir bo‘lishida har bir elementni keyingisiga bog‘lash uchun esda saqlab qolish katta ahamiyatga ega. bunday bog‘lanishga layoqatsiz bo‘lgan insonning rivojlanishi mumkin emas...

This file contains 20 pages in PPTX format (410.2 KB). To download "xotirazaryalari", click the Telegram button on the left.

Tags: xotirazaryalari PPTX 20 pages Free download Telegram