demokratik jamiyat shakllanishida mahalla va fuqarolarning o‘zini-o‘zi boshqarish organlari

DOC 72.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1425988413_60304.doc demokratik jamiyat shakllanishida mahalla va fuqarolarning o‘zini-o‘zi boshqarish organlari reja: 1. o‘zbekistonda demokratik jamiyat shakllanishida mahalla va fuqarolarning o‘zini-o‘zi boshqarish organlarining o‘rni 2. mustaqillik yillarida o‘zbekistonda demokartik tamoyillar asosidagi o‘zini-o‘zi boshqarish tizimining tiklanishi. 3. mahallaning fuqarolarning demokratik qarorlari qabul qilishda tshtirokini ta’minlash va aholini ijtimoiy himoya qilishdagi o‘rni. xx asrning ikkinchi yarmidan boshlab jahondagi ilg‘or demokratik mamlakatlarda fuqarolik jamiyati va huquqiy davlat qaror topishi bilan o‘zini-o‘zi boshqarish organlari fuqarolarning jamiyatni boshqarishidagi asosiy instituti sifatida takomillashib kelmoqda. mahalliy o‘zini o‘zi boshqarish (g‘arbda «munitsipal» deyiladi) deb, u yoki bu ma’muriy-hududiy birliklardagi aholi vakolatlarini ifodalovchi saylangan organlar va ularning ma’muriyatlari tomonidan amalga oshiriladigan mahalliy ahamiyatga ega bo‘lgan ishlarni boshqarish tushuniladi. mahalliy o‘zini o‘zi boshqarish nomarkazlashish tamoyillari asosidagi boshqaruv bo‘lib, uning asosiy belgilari, bu-mazkur organlarning fuqarolar tomonidan to‘g‘ridan-to‘g‘ri saylanishligi va mahalliy ahamiyatga ega bo‘lgan o‘zini o‘zi boshqarish faoliyatiga rahbarlik qilishdagi nisbatan mustaqilligidir. mahalliy o‘zini o‘zi boshqarish organlari davlat tashkilotining unsurlarini tashkil etadi. shuningdek, …

oshqaruvining boshqa bo‘g‘inlariga nisbatan byurokratizmga berilish kamroq bo‘ladi. ana shu barcha fazilatlar saylanuvchi mahalliy o‘zini o‘zi boshqarishni demokratiya qadriyatlaridan biriga aylanishiga imkoniyatlar yaratdi. mahalliy o‘zini o‘zi boshqarishning demokratik tamoyillar asosidagi nazariyasi dastlab xyiii asrning ikkinchi yarmida g‘arbiy yevropada ishlab chiqilgan bo‘lib, uning tabiati va jamiyatdagi o‘rni mahalliy hokimiyatlar va jamoalar o‘zini o‘zi boshqarish organlarining fuqarolar tomonidan saylanish prinsipi g‘oyalari bilan bog‘liqdir. saylanuvchi o‘zini o‘zi boshqarish organlarining mustaqilligi konsepsiyasi, ularning qishloq jamoalari va shaharlardagi ishlarga rahbarlik qilishida markaziy hokimiyatga nisbatan mustaqilligi yangi tarixning ilk davrida mahalliy o‘zini o‘zi boshqarish funksiyalarini ifodalab, bu organlarga davlat boshqaruvi sohasidan tashqaridagi bo‘g‘in sifatida qarash rusumga kirdi. 1985 yil 15 oktabrda yevropa ittifoqi tomonidan qabul qilingan «mahalliy o‘zini boshqarish to‘g‘risidagi yevropa xaritasi»ning 3- moddasida bu tushuncha quyidagicha ifodalanadi: «mahalliy o‘zini o‘zi boshqarish deganda, mahalliy o‘zini o‘zi boshqarish organlarining o‘z mas’ulligida, mahalliy aholi manfaatlari asosida, qonunlar doirasida davlat ishlarining aksariyat qismini boshqarishiga va uni real uddalay olish …

n qo‘yidagi barcha darajalarni, «mahalliy hokimiyat» deganda- «saylangan kengash va uning ijroiya organlari vositasida o‘z saylovchilari manfaatlarini ifoda etuvchi va harakat qiluvchi tashkilotlar», «mahalliy o‘zini o‘zi boshqarish»ni esa- «milliy boshqaruvdan quyi darajadagi demokratik avtonom birliklarning mahalliy aholi manfaatlari asosida jamoatchilik muammolarini aksariyat qismini muvofiqlashtirishi va boshqarishi» dir. mahalliy o‘zini o‘zi boshqarish, mashhur olim aleksis de tokvil ning talqinicha, «shunday bir siyosiy institutki, u nafaqat siyosatchilar uchun, balki, umuman barcha fuqorolar uchun bir maktabdir. bu insitutga xos bo‘lgan imkoniyatlar shu qadar yuyuyuyuksakki , u fuqarolarning keng siyosiy ishtirokii uchun shart-sharoitlar yaratib beradi. o‘zini o‘zi boshqarish organlarii siyosiy madaniyat elementlarini shakllantirishningg ham beqiyos omilidir. oxir oqibatda bu organlar faoliyati siyosiy tizimning bir butun barqarorligi va moslashuvchanligini taa’minlab beradi. millat jamoaviy institutlarsiz ham erkin hukumat shakllantirishi mumkin, lekin u erkinlikning haqiqiy ruhiyatiga ega bo‘la olmaydi.» «umumiy farovonlik davlati» nazariyasi bilan bog‘liq holda munitsipal konsepsiya ham paydo bo‘ldi. munitsipalitetlar jamiyatning barcha tabaqalari manfaatlarini ta’minlovchi …

yotida munitsipalitetlar muhim o‘rinni egallaydi. chunki, bu mamlakatda munitsipal funksiyalarni nomarkazlashtirish prinsipi keng qo‘llaniladi. munitsipal maktablar, shifoxonalar, kutubxonalar, sanitariya ishlari, suv bilan ta’minlash, parklar, yong‘inga qarshi xizmatlarni boshqarish ko‘p hollarda munitsipal kengashlar tasarrufidadair. ayrim mamlakatlarda (masalan gfr) kengashlar o‘z vakolatlarini ijroiya organlarga berish huquqiga egadirlar. rivojlangan ilg‘or mamlakatlarda o‘zini-o‘zi boshqarish lorganlari fuqarolik jamiyatining asosi sifatida yildan-yilga takomillashib bormoqda. shuningdek, mazkur organlarning boshqaruv tizimidagi ko‘lamini kengayib borishi huquqiy davlatning o‘z vakolatlarini demokratik tamoyillar asosida amalga oshirish uchun qulay va keng imkoniyatlar yaratib bermoqda. o‘zbekistonda ham milliy mustaqillik davrida mahallalar o‘zini o‘zi boshqarish organi sifatida fuqarolik jamiyatini tashkil etuvchi institutga aylanib bormoqda. «mahalla» arabcha so‘zdan kelib chiqib, «shahar ichidagi shahar» ma’nosini anglatadi. tarixchi olim narshaxiy «buxoro tarixi» asarida bundan 1100 yil ilgari bir qancha mahalla bo‘lganligini yozgan edi. qadimda mahalla nafaqat ijtimoiy va ma’muriy-hududiy tuzilma tarzida ham e’tirof etilgan. alisher navoiyning «hayratul-abror» («yaxshi kishilarning hayratlanishi») asarida qo‘yidagi band uchraydi: shaharlar otini mahalot …

ifodalash va himoya qilish maqsadida har xil uyushmalar ratiyalar, jamiyatlar, harakatlar va boshqa tuzilmalar sifatida paydo bo‘lishiga asos solindi. uzoq yillar mahalla tarixi va sotsilogiyasini tadqiq etgan d.karlayl yozadi: «oila va do‘st-yoronlar mahalla turmushining bosh asosi bo‘lib kelgan va shundayligicha qoladi. u shaxsiy munosabatlar tamal toshi sanaladi. ular «sulola» deb ataluvchi, kishilarni birlashtiruvchi va ajratuvchi o‘ta muhim tarmoq tuzilmasini yaratdi. yaqinlik munosabatlariga asoslangan va nasl-nasab prinsiplari bilan metinlashgan mahalla o‘zbeklar dunyoga keladigan, tarbiyalanadigan va odatda o‘zining butun hayotini o‘tkazadigan joy hisoblanadi. do‘stlik barqaror tushuncha bo‘lgan mahallada moyillik singdirilgan bo‘ladi. hamma mahalla tevaragida parvona bo‘lar, shaxsiy sadoqat butun shahar bo‘ylab tarqalar, ba’zan esa butun boshli mintaqani qamrab olar edi. bunday an’anaparastlik sharoitida kimningdir tajribasi shaxsiy muloqotlar doirasi tasarrufidan tashqariga ham zudlik bilan tarqalib ketadi. shaxs har qanday masofadan turib sulola a’zolarining nikoh tantanalarida, marosimlarda qatnashishi mumkin. rang-barang oilaviy-qarindoshchilik aloqalarining mahalladan tashqarida ham kundalik turmushda toshi bor, lekin ular mahallaniki singari tosh …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "demokratik jamiyat shakllanishida mahalla va fuqarolarning o‘zini-o‘zi boshqarish organlari"

1425988413_60304.doc demokratik jamiyat shakllanishida mahalla va fuqarolarning o‘zini-o‘zi boshqarish organlari reja: 1. o‘zbekistonda demokratik jamiyat shakllanishida mahalla va fuqarolarning o‘zini-o‘zi boshqarish organlarining o‘rni 2. mustaqillik yillarida o‘zbekistonda demokartik tamoyillar asosidagi o‘zini-o‘zi boshqarish tizimining tiklanishi. 3. mahallaning fuqarolarning demokratik qarorlari qabul qilishda tshtirokini ta’minlash va aholini ijtimoiy himoya qilishdagi o‘rni. xx asrning ikkinchi yarmidan boshlab jahondagi ilg‘or demokratik mamlakatlarda fuqarolik jamiyati va huquqiy davlat qaror topishi bilan o‘zini-o‘zi boshqarish organlari fuqarolarning jamiyatni boshqarishidagi asosiy instituti sifatida takomillashib kelmoqda. mahalliy o‘zini o‘zi boshqarish (g‘arbda «munitsipal»...

DOC format, 72.0 KB. To download "demokratik jamiyat shakllanishida mahalla va fuqarolarning o‘zini-o‘zi boshqarish organlari", click the Telegram button on the left.

Tags: demokratik jamiyat shakllanishi… DOC Free download Telegram