abdurahmon jomiy (1414-1492)

PPT 2.8 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1438947960_61137.ppt презентация powerpoint abdurahmon jomiy (1414-1492) www.arxiv.uz www.arxiv.uz temuriylar saltanati hukmronliga davrida movarounnahr va xurosonda badiiy adabiyot ham yangi bosqichga ko‘tarildi. shu davrda fors-tojik adabiyoti o‘zining yangi rivojlanish pog‘onasiga erishgan bo‘lsa, uzbek adabiyoti alisher navoiy, mavlono lutfiy, durbek, hofiz xorazmiy, atoiy, sakkokiy, gadoiy, sayyid qosimiy, yaqiniy ijodlari misolida o‘z taraqqiyotining eng yuksak bosqichiga ko‘tarildi. abdurahmon jomiyning «haft avrang», alisher navoiyning «xamsa», «xazoyin ul-maoniy» asarlari shu davr haft avrang» («yetti taxt») deb nom qo‘yar ekan, temuriylar sulolasidan yetti shoh (amir temur, xalil sulton, shohrux, ulug‘bek, abulqosim bobur, abu sayd, mirzo husayn boyqaro)ni ko‘zda gutgan bo‘lsa, navoiy o‘z «xamsa»sini yaxlit holda husayn boyqaroga bag‘ishlagan va bu bilan har ikki muallif ham shu davr hukmdorliriga o‘zlarining ma'lum ma'noda minnatdorchiliklarini namoyon etgan edilar. www.arxiv.uz www.arxiv.uz temuriylar davridagi adabiy hayotning o‘ziga xos xususiyatlaridan biri adabiy jarayonning yagonaligi, unda turkiy tilda ijod qiluvchilarning ham, forsiyda qalam tebratuvchilarning ham barobar va faol qatnasha olgani edi. buni biz …

mad singari abdurahmon ham qo‘liga qalam olib, she'r yoza boshlagan vaqtdan boshlab o‘z tavallud topgan shahri nomini o‘ziga adabiy taxallus qilib olgan (ba'zi olimlarning fikricha, "jom" so‘zi "idish" ma'nosida tasavvufiy tushunchani ham biddiradi. sharqdagi adabiy an'anaga ko‘ra adabiy taxallus ko‘p ma'noli bo‘lishi ma'qul ko‘rilgan). www.arxiv.uz www.arxiv.uz u asosiy umrini hirotda o‘tkazdi va shu yerda mashhur shoir va mutafakkir bo‘lib yetishdi. bolalik chog‘idayoq jomiy zehnining o‘tkirligi bilan ajralib turgan. boshlang‘ich ma'lumotni u otasidan olgan. oilaning hirotga ko‘chishi, otasining bu yerda shayx ul-islom mansabiga tayinlanishi jomiy hayotida muhim ahamityaga ega bo‘ldi. hirotda uning o‘qishiga xoja alouddin ali samarqandiy, shahobiddin muhammad jojarmiy kabi mashhur mualliflar o‘z hissalarini qo‘shdilar. natijada u arab tili, ilohiyot, tasavvuf, she'r qoidalari, adabiyot tarixi va boshqa fanlarning asoslarini juda erta va o‘zlashtira boshladi. jomiy turli fanlar bo‘yicha o‘z tahsilini samarqandda nihoyasiga yetkazishni ixtiyor qilar ekan, u ulug‘bek madrasasida ulug‘bek, qozizoda rumiy, ali qushchi kabi allomalarning ma'ruzalarini eshitish sharafiga muyassar …

unga aloqador kishilarning, hatto uni asarlari orqali tanigan boshqa mamlakat podshohlarining unga muruvvati katta edi. shunint uchun u o‘ziga tushgan daromadlar hisobiga bir qancha binoyi hayriyalar, shu jumladan hirotda ikki madrasa va xonaqoh, tutilgan shahari - jomda bir masjid qurish imkoniga ega bo‘lgan. uning shamsiddin muhammad ismli ukasi bo‘lib, u katta tabib, olim va sozanda bo‘lib yetishgani ma'lum. www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz xv asrning ikkinchi yarmidagi ijtimoiy-siyosiy, ilmiy-madaniy va adabiy hayotda yuz bergan ibratli hodisatardan biri navoiy -jomiy munosabatlaridir. bu ikki buyuk zot ijod sohasida xalqparvarlik va insonparvarlik mavqyeida turish bilan birga xalq, davlat ishlarida insof va adolatni yoqlar edilar. jomiyning "nafahot ul-uns", lujjat ul-asror", ashiat ul-lamaot", "riso-lai musiqiy", "risolai muammo" kabi bir qancha asarlari navoiyning maslahati va iltimosi bilan yozilgan. jomiy o‘z lirik she'rlarini yig‘ib, devon tuzmoqchi bo‘lganda, navoiy maslahati bilan uchta devon tuzadi va devonlarning birinchisiga "fotihat ush-shabob", ikkinchisiga "vositat ul-ishq", uchinchisiga "xotimat ul-hayot" deb nom qo‘yadi. www.arxiv.uz …

a yuksak izzat-hurmatga sazovor bo‘lgan. www.arxiv.uz www.arxiv.uz uning shaxsiy maktublaridan ma'lum bo‘lishicha, u yaqin do‘sti xoja ahror taklifi bilan toshkentda ham bo‘lgan va ulug‘ mazoratlarni ziyorat qilgan. abduraxmon jomiy 1492 yili shamollash natijasvda xastalanib, 78 yoshida hayot bilan vidolashgan. uning dafn marosimshgi navoiy boshqarib, podshoh husayn boyqaro esa mamlakatda bir yil motam e'lon qildi. unga atab ko‘pgina shoirlar, shu jumladan navoiy ham, qayg‘uli marsiyalar bitishdi. navoiy marsiyasida jomiy vafotining tarixi "kashfi asrori iloh" ("iloxiy sirlar kashfi") degan so‘zlardan (hijriy 898, melodiy 1492 yil) chiqarilgan edi. abdurahmon jomiy g‘oyat sermahsul ijodkor bo‘lib, undan bizga adabiyotning turli janrlariga, fan va san'atnint rang-barang so-halariga oid boy meros qolgan. jomiy asarlari o‘z davridayoq xuroson va movarounnahr doirasidagina emas, boshqa mamlakatlarga ham keng tarqalgan edi. ba'zan qo‘shni mamlakat podshohlari, masalan, sulton ya'qub uning asarlarini so‘rab maxsus elchilar yuborgan. www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz uning asarlari o‘z davrida va undan keyin ham ko‘p qo‘lyozma nusxalarda ko‘chirilgan. masalan, …

hazalarini bayon etadi. bunga uning "naqshi fusus" ("ma'nolar naqshi"), "shavohidi nubuvva" ("payg‘ambarlikka dalillar"), "sharhi qasidayi "toiya" (radifda "to" harfidan foydalanib yozilgan qasida sharhi"), "naqdi nusus" ("matnni tanqid"), "sharhi qasidayi "xamriya" ("xamriya" qasidasi sharhi"), "naqshbavdiy ta'limoti haqida risola", "vohid" atamasi haqida risola", "zikr" shartlari haqida risola", "haj qilish yo‘.llari haqida risola", "ashiot ul-lamaot" kabi bir qancha asarlarini shu guruhga kiritish mumkin. jomiy o‘zining mutasavvuflik faoliyatvda bahovuddin naqshband g‘oyalarini shu sulukning ikkinchi bir yirik namoyandasi - xoja ahror valiy bilan yaqin munosabatda bo‘lgan holda yanada rivojlantirdi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz rasman u o‘zini kundalik hayotda "malomatiya" tariqatiga mansub deb hisoblasa-da, asarlarida ulug‘ naqshbandga ixlosi cheksiz edi. u o‘zining "lujjatul-asror" qasvdasida so‘fiy xulq-axloqi, inson tarbiyasi haqvda gap borganda ta'magirlikni qoralab, qanoatli kishilarning oliyjanobliklarini, ularning ma'naviy jihatdan podshoh va vazirlardan ham ustun ekanlikla-rini madh egib, quyidagi satrlarni bitgan edi: tome'oya az bahri gu'ma peshi har xas sar nihad, qone'onro xanda bar shohu vaziri kishvar ast. mazmuni: …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "abdurahmon jomiy (1414-1492)"

1438947960_61137.ppt презентация powerpoint abdurahmon jomiy (1414-1492) www.arxiv.uz www.arxiv.uz temuriylar saltanati hukmronliga davrida movarounnahr va xurosonda badiiy adabiyot ham yangi bosqichga ko‘tarildi. shu davrda fors-tojik adabiyoti o‘zining yangi rivojlanish pog‘onasiga erishgan bo‘lsa, uzbek adabiyoti alisher navoiy, mavlono lutfiy, durbek, hofiz xorazmiy, atoiy, sakkokiy, gadoiy, sayyid qosimiy, yaqiniy ijodlari misolida o‘z taraqqiyotining eng yuksak bosqichiga ko‘tarildi. abdurahmon jomiyning «haft avrang», alisher navoiyning «xamsa», «xazoyin ul-maoniy» asarlari shu davr haft avrang» («yetti taxt») deb nom qo‘yar ekan, temuriylar sulolasidan yetti shoh (amir temur, xalil sulton, shohrux, ulug‘bek, abulqosim bobur, abu sayd, mirzo husayn boyqaro)ni ko‘zda gutgan bo‘lsa, n...

PPT format, 2.8 MB. To download "abdurahmon jomiy (1414-1492)", click the Telegram button on the left.

Tags: abdurahmon jomiy (1414-1492) PPT Free download Telegram