sportbiomexanikasi

PPTX 14 pages 618.4 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 618.4 KB

File type PPTX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

мавзу № 2 ҳаёт фаолияти хавфсизлигининг ҳуқуқий ва ташкилий асослари xaqiqatdan qo’rqqan odam yolg’onning orqasiga bekinadi. 1 ma’ruza. “sport biomexanikasi” fanida qo‘llaniladigan kattaliklar, o‘lchov birliksiz parametrlar, o‘xshashliklar tahlili. si – xalqaro birliklar tizimidagi asosiy kattaliklar va ularning o‘lchov birliklari. hosilaviy o‘lchov birliklari. karrali va ulushli o‘lchov birliklari. kattalikni ma’lum o‘lchov birligidan boshqasiga o‘tkazish. o‘lchamsiz parametrlar. o‘xshashliklar tahlili. matematik va fizik o‘xshashlik. 1. si – xalqaro birliklar tizimidagi asosiy kattaliklar va ularning o‘lchov birliklari. sport faoliyati doirasida pedagogik, biotibbiyot, psixologik va boshqa fanlar bo’yicha mutaxassislarning ilmiy tadqiqotlarida qo’llanadigan turli-tuman pribor, anjomlar va texnikaviy qurilmalarning mavjudligi 3000 dan ortiq alohida parametrlar to’g’risida ma’lumotlar olish imkoniyatini beradi. sport faoliyati to’g’risidagi fanda, ya’ni sport-pedagogik tadqiqotlar va trenirovka jarayonini amalga oshirishda o’lchanadigan barcha parametrlar quyidagi to’rtta guruhga bo’linadilar: organizmdagi turli tizimlar funktsional holati yig’indi (kumulyativ) samarasini aks ettiradigan integral parametrlar (masalan, sport mahorati); - sportchi organizmidagi funktsional tizimlardan biriga taalluqli bo’lgan kompleks parametrlar (masalan, jismoniy …

2 / 14

tik harakatlarni 35 xarakterlaydigan parametrlar singari muhim parametrlar hamda trenirovka jarayonidagi parametrlarni o’rganishga jiddiy ta’sir etadigan quyidagi sharoitlar: atmosfera, suv, tuproq, bino, tabiatning tabiiy kuchlari ancha kam foydalaniladi. sport tibbiyotida, trenirovka jarayonida va sport faoliyati bo’yicha ilmiy izlanishlarda quyidagi asosiy parametrlar o’lchanadi va nazorat qilinadi: • trenirovka yuklamasi va tiklanishning fiziologik («ichki»), fizikaviy («tashqi») va psixologik parametrlari; • kuch, tezkorlik, chidamlilik, egiluvchanlik va chaqqonlik sifatlarini xarakterlaydigan parametrlar; • inson organizmi yurak - qon tomir va nafas olish tizimlarining funktsional parametrlari; • sport texnikasining biomexanik parametrlari; • tana o’lchamlarining chiziqli va aylanma parametrlari. ushbu parametrlarni tadqiq qilish va nazorat ostiga olish uchun quyidagi fizik kattaliklarni o’lchashning turli-tuman uslublaridan keng foydalaniladi: • kuch ko’rsatkichlari (bu - gavda harakati tezligi va yo’nalishi o’zgarishlarini vujudga keltiruvchi quyidagi sabablar: o’zaro itarish, deformatsiya, zarba, otish kuchlari va shu singarilar; aylanma harakatdagi momentlar va kuch momentlari: lokomotor va gimnastik mashqlarni bajarish jarayonida tebranish, siltash, burilish, aylanish; sport …

3 / 14

atijalarini o’lchashda berilgan ikki nuqtalar orasidagi masofa, figurali uchishda majburiy shakl va konturlarni hosil qilishda chiziladigan konturlarni to’g’riligini o’lchash; gavda bukriligi va (ploskostopiya) oyoq osti tekislik darajasini o’lchash); 5 • fizik xossalarni xarakterlaydigan kattaliklar (inson gavdasining zichligi, solishtirma og’irligi; sport gigienasida namlikni o’lchash; suyak-mushak tizimidagi yopishqoqlik, qattiqlik, plastiklik ); • miqdoriy kattaliklar (gavdaning va uning alohida qismlarining massalari va og’irligi); • kimyoviy tarkibni xarakterlaydigan kattaliklar (bunday kattaliklar shunchalik ko’p-ki, ularni bu erda sanab o’tish juda qiyin); • issiqlik parametrlari (tana harorati va ma’lum sharoitlarda tana tomonidan chiqariladigan yoki yutib olinadigan issiqlik miqdori bilan aniqlanadigan ko’rsatkichlar); • radiatsion parametrlar (yadroviy radiatsiya - inson gavdasi va uning alohida elementlari massasini radioizotop usullaridan foydalanib o’lchash va skanirovanieni amalga oshirish; yosh sportchilarni suyak yoshini (yoki biologik yoshini) aniqlash; skeletni fotometrik o’lchamlarini aniqlash va shu singarilar); • elektrik kattaliklar (turli organlarning: yurakning, mushaklarning, miyaning va shu singarilarning biopotentsiallari). sportchi faoliyatini tadqiq qilishda informativligi (validligi) eng …

4 / 14

a u hozirgi kunda ham butun dunyoda keng qo’llanib kelmoqda. uning tarkibiga ettita asosiy va ikkita qo’shimcha bir – biriga bog’liq bo’lmagan fizik kattaliklari va ularning o’lchov birliklari kiritilgan boshqa, ko’pgina, fizik kattaliklarning o’lchov birliklari asosiy o’lchov birliklaridan hosilaviy birlik sifatida keltirib chiqariladi. hosilaviy o’lchov birliklari fizik kattaliklarning o’zaro bog’liq munosabatlarini ifodalaydigan formulalar asosida aniqlanadi. masalan, uzunlik birligi (m) va vaqt birligi (s) – asosiy birliklar, bu kattaliklar orqali bog’liq bo’lgan tezlikning o’lchov birligi (m/s) esa – hosilaviy birlik hisoblanadi. bir yoki bir nechta o’lchash sohalari uchun mo’ljallangan asosiy va ularning yordamida hosil qilingan hosilaviy birliklar to’plami birliklar tizimi deb aytiladi. si birliklar tizimiga ettita asosiy kattaliklar va ularning o’lchov birliklaridan tashqari yana ikkita qo’shimcha birliklar – yassi (tekislikdagi) burchak birligi radian (qisqacha rad.) va fazodagi burchak birligi steradian (qisqacha str.) ham kiritilgan. bir yoki bir nechta o’lchash sohalari uchun mo’ljallangan asosiy va ularning yordamida hosil qilingan hosilaviy birliklar to’plami …

5 / 14

otganligi sababli ma’lum o‘zgarishlarga uchraydigan moddiy jismlar tizimidan tashkil topgan bo‘ladi. bir-biriga o‘xshash hodisalar deb tabiati bir xil bo‘lgan jarayonlar sodir bo‘layotgan va hodisalarni tavsiflaydigan (xarakterlaydigan) bir xil ismli bir-biri bilan doimiy songa farq qiladigan kattaliklarga ega bo‘lgan geometrik jihatdan bir-biriga o‘xshash jismlar tizimiga aytiladi. boshqacha aytganda, o‘xshash hodisalarni quyidagicha ta’riflash mumkin: berilgan hodisaga o‘xshash hodisa uni shunday shakl almashtirish yo‘li bilan olinishi mumkinki, uning har bir kattaligining o‘lchami ma’lum son marta o‘zgarsin. bunday almashtirish hodisani o‘xshash almashtirish deb aytiladi. o‘xshash almashtirishlar tushunchasi dastavval geometriyada paydo bo‘lgan bo‘lib, shu yo‘l bilan o‘xshash shakllar (figuralar) va jismlar olingan; ulardagi ixtiyoriy o‘xshash kesmalar nisbati aynan bitta doimiy songa teng bo‘lgan. shuning uchun ham dastlabki jismga o‘xshash jism uni (dastlabkini) boshqa geometrik masshtabda aks ettirish yo‘li bilan olinadi deb aytish mumkin. jarayonning yoki hodisaning individual xususiyatlarini aniqlaydigan hamda aniq jarayon yoki hodisani umumiy guruhdan (sinfdan) ajratadigan shartlar birqiymatlilik shartlari deb aytiladi. ularga quyidagi …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sportbiomexanikasi"

мавзу № 2 ҳаёт фаолияти хавфсизлигининг ҳуқуқий ва ташкилий асослари xaqiqatdan qo’rqqan odam yolg’onning orqasiga bekinadi. 1 ma’ruza. “sport biomexanikasi” fanida qo‘llaniladigan kattaliklar, o‘lchov birliksiz parametrlar, o‘xshashliklar tahlili. si – xalqaro birliklar tizimidagi asosiy kattaliklar va ularning o‘lchov birliklari. hosilaviy o‘lchov birliklari. karrali va ulushli o‘lchov birliklari. kattalikni ma’lum o‘lchov birligidan boshqasiga o‘tkazish. o‘lchamsiz parametrlar. o‘xshashliklar tahlili. matematik va fizik o‘xshashlik. 1. si – xalqaro birliklar tizimidagi asosiy kattaliklar va ularning o‘lchov birliklari. sport faoliyati doirasida pedagogik, biotibbiyot, psixologik va boshqa fanlar bo’yicha mutaxassislarning ilmiy tadqiqotlarida qo’llanadigan turli-tuman pribor, anjomlar v...

This file contains 14 pages in PPTX format (618.4 KB). To download "sportbiomexanikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: sportbiomexanikasi PPTX 14 pages Free download Telegram