elektr toki xavfsizligi

DOCX 5 pages 64.4 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 64.4 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

umumiy qoidalar texnika xavfsizligiga doir ba’zi ma’lumotlar ma’lumki elektr toki o’tayotgan ochiq simlar, uzgichlar yoki metall qismi erga ulanmagan elektrotexnika qurilmalariga qo’l bilan tegilsa kishi hayoti uchun xavfli hodisa ro’y berishi mumkin. odam tanasi elektr tokining o’tishiga ma’lum qarshilik ko’rsatadi va uning qiymati odamning ayni vaqtdagi holatiga (tetiklik, asab sistemasining ishi, terining namligi va quruqligi va hokazo) ko’ra har xil bo’ladi. agar odam tanasining ustki qismi (terisi) jarohatlanmagan, namlanmagan (quruq) bo’lsa, uning qarshiligi 40000-300000 om, jarohatlangan nam holatda bo’lsa u keskin kamayadi va bir necha yuz omga teng bo’ladi. kishi tanasidan o’tadigan tok kuchi ie =u/rg formula bo’yicha ifodalanadi va uning qiymati 0,01-0,015 a bo’lsa hayot uchun xavfli, 0,08 a dan ortishi esa o’limga olib keladi. kishi tanasidan o’tadigan kichik tok ham davomli bo’lsa o’lim xavfi sodir bo’lishi mumkin. shu sababli tok ta’siridagi odamga beriladigan tez yordam uni tokdan ajratish bilan boshlanishi zarur. bunda ulab – uzgichlardan foydalanish imkoni bo’lmasa, …

2 / 5

tkazishda quyidagi qoidalarga rioya qilish kerak: 1.talabalarning laboratoriya mashg’ulotlarini o’tkazish vaqtida xonada o’qituvchi yoki laborantning bo’lishi shart. 2.laboratoriya mashg’ulotlarini o’tkazishda talabalarga quyidagilar man qilinadi: a) asbob yoki uskunalarning tokli qismiga tegish; b) o’qituvchi yoki laborantning ruxsatisiz yig’ilgan sxemani elektr tarmog’iga ulash; v) bosh tarmoqdagi kommutastiya apparatlarini ulash yoki uzish. 3.biror sababga ko’ra elektr ta’minoti to’xtaganda sxemani elektr tarmog’idan ajratish va bundan o’qituvchini xabardor qilish zarur. 4.laboratoriya ishining mazmuni va xavfsizlik texnikasi qoidalarini yaxshi o’rgangan talabalar uni bajarish huquqiga ega bo’ladi. 5. baxtsiz hodisa yoki yong’in sodir bo’lsa barcha talabalar o’qituvchi yoki laboratoriya boshlig’i ko’rsatmalarini bajarishi shart. 6. voltmetr, ampermetr, vattmetr va shu kabi boshqa o’lchash asboblarini tanlashda ularning millari asbob bo’linmalarining o’rtalarida bo’lishi hisobga olinishi lozim. 7.reostat va rezistorlarni tanlashda qarshilik va ruxsat etilgan tok qiymatlari hisobga olinadi. 8.har bir laboratoriya ishining tajribasini o’tkazishda 3 - 4 talabalardan iborat kichik guruhlar tuziladi. sxemalarni yig’ish va ish bo’yicha hisobot tuzish tartiblari …

3 / 5

ma – ket o’lchanadi. 4.ish tugagach sxemani elektr tarmog’idan va uning elementlarini bir – biridan ajratish uchun o’qituvchi ruxsati kerak. 5.laboratoriya ishlari bo’yicha hisobot alohida daftarda bajariladi. bunda asbob millari ko’rsatgan bo’linmalar sonidan tegishli kattaliklar qiymati hisoblanadi. 6.elektr sxema, vektorlar tasviri qalam bilan tegishli chizma asboblarida chiziladi. 7.elektr mashinalari va transformatorlarning xarakteristikalari hamda vektorlar tasviri masshtablarda chiziladi. 1 – laboratoriya ishi rezistorlar ketma-ket ulangan o‘zgarmas tok zanjirlarini yig‘ish, ishga tushirish va kerakli parametrlarni olish ishdan maqsad: 1. o‘zgaruvchan tok zanjiri uchun om va kirxgofning ikkinchi qonunini tadbiq etishni o‘rganish. 2. o‘zgaruvchan tok zanjirida aktiv qarshilik r, induktivlik l va sig‘im s ni turli sxemalarda ketma-ket ulaganda zanjirga berilgan kuchlanishning qanday taqsimlanishini amalda tekshirish. 3. o‘lchashdan olingan ma’lumotlar bo‘yicha ketma-ket zanjir uchun tok va kuchlanishlarning vektor diagrammasini qurishni o‘rganish. 4. zanjirning aktiv - r, reaktiv (induktiv - xl , sig‘im - xc) va to‘la - z qarshiliklarini, shuningdek, zanjirning kirish tomonidagi …

4 / 5

ganiladi: - ikkita aktiv qarshilik r1 va r2 ketma-ket ulangan zanjir (3.1-rasm, a); - aktiv qarshilik r1 va induktiv g‘altak l ketma-ket ulangan zanjir (3.1-rasm b); - aktiv qarshilik r1 va kondensator s ketma-ket ulangan zanjir (3.1-rasm, v); - umumiy hol uchun - r, l, s elementlar ketma-ket ulangan zanjir (3.1-rasm, g); 2.1-rasm, g da ko‘rsatilgan o‘zgaruvchan tok zanjiri uchun om qonuni quyidagicha ifodalanadi. bu erda: i va u zanjirdagi tok va kuchlanishning ta’sir etuvchi qiymati, z – zanjirning to‘la qarshiligi, om, r – aktiv qarshilik, om; xl – induktiv qarshilik, om, xc – sig‘im qarshiligi, om; bu erda: l – induktivlik, gn, c – sig‘im, f, ω=2πf - o‘zgaruvchan tok burchak chastotasi, rads-1, f – o‘zgaruvchan tok chastotasi, gs. 3.1-rasm ishni bajarish tartibi 1. laboratoriya stendi bilan tanishib bo‘lgandan so‘ng 3.2-rasmdagi elektr sxemani yig‘ib, uni avtotransformator (latr) yordamida bir fazali tok tarmog‘iga ulanadi. latr ning chiqish qismalaridagi kuchlanishning qiymati …

5 / 5

an zanjir hosil qilinadi. 2-punktdaga kabi o‘lchashlar bajarilib, natijalarini 3.1-jadvaldagi yuklamaning umumiy qatoriga yozish kerak. 6. 2-punktdagi o‘lchashlar bajarilganda zanjir qismalaridagi kuchlanishlar tushuvlari u1 va u2 larning algebraik yig‘indisi tarmoq kuchlanishi u ga teng ekanligiga; 3, 4 va 5 punktlarda esa u1, ul va uc kuchlanishlar tushuvlarining algebraik yig‘indisi tarmoq kuchlanishi u dan katta bo‘lishiga ishonch hosil qilinadi. 7. 3, 4 va 5-punktlarda ossillograf yordamida har bir yuklama turining ossillogrammasini ekrandan kalkaga ko‘chirib, zanjirdagi tok bilan kuchlanish orasida faza siljish burchagining borligiga va 2-punktda esa shu faza siljish burchagining yo‘qligiga ishonch hosil qilinadi. 8. o‘lchashdan olingan ma’lumotlar bo‘yicha har bir yuklama turi uchun masshtabda tok va kuchlanishlarning vektor diagrammasi quriladi va ular bilan yonma-yon tegishli ossillogrammalari ko‘rsatiladi. 9. 3.1-jadvaldagi barcha hisoblashlarni bajargandan so‘ng zanjirning parametrlarini aniqlashga o‘tiladi. 3.1-jadval yuklama xarakteri (turi) o‘ l ch a sh l a r h i s o b l a sh l a r …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "elektr toki xavfsizligi"

umumiy qoidalar texnika xavfsizligiga doir ba’zi ma’lumotlar ma’lumki elektr toki o’tayotgan ochiq simlar, uzgichlar yoki metall qismi erga ulanmagan elektrotexnika qurilmalariga qo’l bilan tegilsa kishi hayoti uchun xavfli hodisa ro’y berishi mumkin. odam tanasi elektr tokining o’tishiga ma’lum qarshilik ko’rsatadi va uning qiymati odamning ayni vaqtdagi holatiga (tetiklik, asab sistemasining ishi, terining namligi va quruqligi va hokazo) ko’ra har xil bo’ladi. agar odam tanasining ustki qismi (terisi) jarohatlanmagan, namlanmagan (quruq) bo’lsa, uning qarshiligi 40000-300000 om, jarohatlangan nam holatda bo’lsa u keskin kamayadi va bir necha yuz omga teng bo’ladi. kishi tanasidan o’tadigan tok kuchi ie =u/rg formula bo’yicha ifodalanadi va uning qiymati 0,01-0,015 a bo’lsa hayot uchun xa...

This file contains 5 pages in DOCX format (64.4 KB). To download "elektr toki xavfsizligi", click the Telegram button on the left.

Tags: elektr toki xavfsizligi DOCX 5 pages Free download Telegram