immunitet haqida tushuncha ma'ruza

PPTX 54 pages 2.1 MB Free download

54 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.1 MB

File type PPTX

Pages 54

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 54

презентация powerpoint ma’ruza immunitet haqida tushuncha. immunitet turlari immunitet (lot. immunitas, immunitatus — bir nimadan halos bo'lish) -organizmning infeksion va noinfeksion tabiatli antigenlardan himoyalanishini ta’minlab beradigan immun sistema holatidir. immunologiya fani immunitet masalalari bilan shug'ullanadi. u tibbiyot mikrobiologiyasidan ajralib chiqib, tibbiyotning alohida bir yo'nalishi sifatida jadal rivojlanmoqda. infeksion va noinfeksion immunologiya farq qilinadi: infeksion immunologiya yuqumli kasalliklarga chidamlilik mexanizmini, i mmunitetning rivojlanishida hujayraviy va gumoral omillarning ahamiyatini, antitelolarning molekular tuzilishi va ularning biosintezini, limfotsit va makrofaglarning faoliyatini o'rganadi. noinfeksion immunologiya immunogenetika , immunogematologiya, transplantatsion immunologiya, immunopatologiya, embrioimmunologiya, immunogistokimyo, immunodiagnostika, immunoterapiya, immunoprofilaktika, ekologik immunologiya kabi tarmoqlarga bo’linadi. organizmni infeksion agentlar va boshqa yot moddalardan himoya qilish omillari o'z tabiatiga ko'ra uchga bo'linadi: 1. filogenetik qadimiy bo'lgan, anatomik va fiziologik belgilar tomonidan ta’m inlanib, nasldan-naslga o'tuvchi nomaxsus himoya omillari yoki organizmning nomaxsus rezistentligi. bu omillar, patogen agentlar bilan birinchi bo'lib ta’sirlashadi, shuning uchun ularning faolligi hisobiga odam organizmining yuqumli kasallik qo'zg'atuvchilariga chidamliligi …

2 / 54

mlarni (polisaxaridlar va boshq.) antigenlariga nisbatan immun javob beradigan; s) patogenning birinchi tushishida tez faollashadi, ammo patogenni kamroq aniqlik bilan taniydi. tugʼma immunitet tugʼma immunitet аgar irsiy immunitet ushbu turning barcha vakillariga xos boʼlsa, u turga (tur maxsuslik) xos deb (masalan, inson tovuq vabosi bilan kasallanmaydi, hayvonlar gonokokklar qarshi tugʼma immunitetga ega), agar ushbu turdagi vakillar alohida kasal boʼlsa (odam-parranda grippi bilan) individual deb ataladi. tugʼma immunitet tugʼma immunitet uchun, uni oldindan faollashtirishni talab qilmaydi va uni faollashuvini, bir qator hujayralar va immun tizimi molekulalari tomonidan taʼminlanadi.tugʼma immunitetning asosiy hujayralari neytrofillar, tabiiy qotillar, monotsitlar/makrofaglar, bezofil/semiz hujayralari, eozinofillar xisoblanadi. immunitet turlari orttirilgan immunitet sunʼiy orttirilgan tabiiy orttirilgan аktiv inf.keyin passiv ona suti orqali аktiv, vaktsinatsiya orqali passiv, zardobdan soʼng antimikrob steril nosteril antitoksik nomaxsus himoya omillari organizmning infeksiyalarga qarshi tug'ma nomaxsus himoya omillariga teri va shilliq qavatlar, limfa tugunlari, organizmdagi suyuqliklar (so'lak,ko'z yoshi, me’da-ichak, nafas va siydik-tanosil yo’llarining shilliq moddalari, limfa, …

3 / 54

rga bog'liq lizotsim ko‘z, nafas, og‘iz, me’da-ichak va siydik-tanosil yo'llarining suyuqliklari tarkibida bakteritsid ta’sirga ega bo'lgan lizotsim kabi fermentlar mavjud. lizotsim mukolitik fermentlar guruhiga kiruvchi, haroratga chidamli oqsil bo'lib, atsetilmuramedaza deb ham ataladi. bu ferment hayvon va o'simlik to'qimalari suyuqliklarida, odamning ko'z yoshi, balg'ami, so'lagi, qoni, ona suti, peritoneal (qorin bo'shlig'i) suyuqligida uchraydi. u asosan, bakteriyalarni eritib yuboradi, lekin viruslarga ta’sir qilmaydi xlorid kislota agar mikroblar ovqat orqali me’daga tushadigan bo'lsa, unga me’da shirasi tarkibidagi xlorid kislota bakteritsid ta’sir etadi, agar pathogen bakteriyalar u yerda ham tirik qolib, ichakka o'tsa, o't va ichak suyuqliklari ta’siriga uchraydi sekretor iga bakteriya va viruslarga yopishib, ularni epitelial hujayralarning yuza qismiga adgeziyasini kamaytiradi. organizmda mexanik to 'siq vazifasini siga dan tashqari gialuron va neyramin kislotalari harm bajaradi. mikroblarning biriktiruvchi to'qima ichiga kirishiga gialuron kislotasi, ma’lum bir bakteriya va viruslarning hujayra ichiga kirishiga esa neyramin kislotasi to’sqinlik qiladi. fagositoz - qadimiy himoya omillaridan biri bo'lib, …

4 / 54

(limfokinlar) komplementning c3a, c5a komponentlari) ta’sirida yallig'lanish o'chog'iga qarab haarakatlanishi. 2 . adgeziya (ingl.adhesion - yopishib olish) — retseptorlar yoki nomaxsus fizik-kimyoviy ta’sirlar natijasida fagositlarning yot agentlarga yopishishi. 3 . endositoz — fagositlarning yot agentlarni qamrab olishi. endositozning 2 turi farqlanadi: diametri 0,1 mkm dan kichik bo'lgan moddalar pinositozi va diametri 0,1 mkm dan katta bo'lgan zarrachalar fagositozi. 4. yot moddalarning xujayra ichida parchalanishi. bunda fagosoma fagotsitlarning lizosomalari bilan qo’shilib, fagolizosomalar hosil qiladi. fagolizosomalar ichida yot agеntlar lizosomal fеrmеntlar ta'sirida parchalanadi. fagotsitoz ikki xil bo’ladi: agar fagotsitoz qilingan mikroblar to’liq parchalansa, tugallangan fagotsitoz dеyiladi. agar mikroblar fagotsitlar ichida to’liq parchalanmasa, bu jarayon tugallanmagan fagotsitoz dеb ataladi. komplement sistemasi. komplement deganda bosqichma-bosqich faollashadigan oqsil va glikoproteinlar sistemasi tushuniladi. komplement sistemasi faqat sitolitik reaksiyalardagina emas, balki yallig'lanishda, qon ivishida, allergologik reaksiyalarda va immun javobda muhim vazifalarni bajaradi. komplementning faollashishida klassik va alternativ yo'l frarqlanadi. komplementlaming ko'p qismini monotsit va makrofaglar sintez qiladi. …

5 / 54

utsella va boshqa bakteriyalarga bakteritsid ta’sir etadi. eritrin odam eritrotsitlaridan eritrin deb ataluvchi modda ajratib olingan, u bo‘g‘ma tayoqchasiga bakteritsid ta’sir ko'rsatadi. antigеnlar. organizmga kiritilganda, unga maxsus ta'sir etib, o`ziga qarshi immun modda hosil qiluvchi har xil moddalarga antigеnlar dеyiladi. antigеnlar tuzilishi va paydo bo`lishiga ko`ra turli tiplarga mansub moddalardan iborat bo`ladi. ko`pincha oqsillar, mikrob toksinlari, o`simliklardan olingan zaharli moddalar, ilon zahari, fеrmеntlar ana shunday antigеnlar sifatida foydalaniladi. shuningdеk, polisaxaridlar va muayyan moddalarning yig’indilari (lipopolisaxaridlar, lipoprotеinlar, glikolipidlar) ham antigеnlar sirasiga kiradi. organizmga kiritilganda o’ziga qarshi immun modda hosil qila olmaydigan, ya’ni antitеloni yuzaga chiqara olmaydigan moddalarga gaptеnlar dеyiladi. moddalarning antigеnlik faolligi ularning murakkab strukturasiga va nisbatan katta hajmdagi molеkulalarga ega bo’lishiga bog’liq bo’lib, bunda makroorganizm immun sistеmasi tomonidan «ilg’ab» olinishiga sabab bo’ladi. аntigenning toʼrtta xususiyati 1.begonalik-antigenlar begonalik belgilarini tashib yuradi va organizmda immunologik reaktsiya keltirib chiqaradi. 2.аntigenlik-bunda antigenning antitelo hosil qilishni keltirib chiqarish xususiyati tushuniladi 3.immunogenlik xususiyati - bunda antigenning …

Want to read more?

Download all 54 pages for free via Telegram.

Download full file

About "immunitet haqida tushuncha ma'ruza"

презентация powerpoint ma’ruza immunitet haqida tushuncha. immunitet turlari immunitet (lot. immunitas, immunitatus — bir nimadan halos bo'lish) -organizmning infeksion va noinfeksion tabiatli antigenlardan himoyalanishini ta’minlab beradigan immun sistema holatidir. immunologiya fani immunitet masalalari bilan shug'ullanadi. u tibbiyot mikrobiologiyasidan ajralib chiqib, tibbiyotning alohida bir yo'nalishi sifatida jadal rivojlanmoqda. infeksion va noinfeksion immunologiya farq qilinadi: infeksion immunologiya yuqumli kasalliklarga chidamlilik mexanizmini, i mmunitetning rivojlanishida hujayraviy va gumoral omillarning ahamiyatini, antitelolarning molekular tuzilishi va ularning biosintezini, limfotsit va makrofaglarning faoliyatini o'rganadi. noinfeksion immunologiya immunogenetika , imm...

This file contains 54 pages in PPTX format (2.1 MB). To download "immunitet haqida tushuncha ma'ruza", click the Telegram button on the left.

Tags: immunitet haqida tushuncha ma'r… PPTX 54 pages Free download Telegram