mehnat sifati va unini ta'minlashning psixotexnologik masalalari

DOCX 10 стр. 30,8 КБ Бесплатная загрузка

10 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 30,8 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 10

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 10

мавзу 9. меҳнат сифати ва уни таъминлашнинг психотехнологик масалалари режа: 1. меҳнат сифати ҳақида тушунча. 2. меҳнат сифатини таъминлашнинг психологик омиллари. 3. меҳнат хавфсизлигига эришиш йўллари. замонавий иқтисодиёт техника ва технологиясида жуда кўп ўзгаришлар рўй бермоқда. бу ўзгаришлар муҳим характеристикаси сифат ва самарадорлик ҳисобланган меҳнатга таъсир кўрсатмасдан қолмайди. меҳнат сифати бирламчидир. чунки у хусусиятнинг ички моҳиятини намоён этади. , самарадорлик эса сифатнинг ўсиши асосида яратиладиган меҳнат жараёнининг натижаси сифатидаги ташқи хусусиятдир. меҳнат сифати самарадорликда қандай намоён бўлишини, сифатнинг ошиши қандай қилиб самарадорликнинг ошишиш жараёни рўй беришини тушуниш учун бу категорияларнинг мазмунини ташкил этувчи таркибий элементларини очиш ҳамда улар орасидаги алоқани ўрнатиш зарур. меҳнат сифатининг назарияси ва амалиёти масалалари. уларнинг таркибий элементларини тушуниш турли назарияларда баён этилади. бунда иккита ўзаро боғлиқ тушунчаларни: меҳнат сифати ва ишчи кучи сифатини ажратиш зарурлигини тушуниш лозим. чунки меҳнат ишчи кучининг функцияси, унинг сифатини билмасдан туриб меҳнат сифатини тушуниш мумкин эмас. баъзи авторлар бу икки тушунчани …

2 / 10

ёргарлик, шунингдек меҳнатга муносабат”. бу таърифда ишчи кучини тавсифловчи саломатлик, қатъиятлилик, маълумот, тайёргарлик каби элементларга бирлашган хусусиятлар гуруҳи айтилади. у фақат ишчининг потенциал имкониятини унинг меҳнатга қобилияти сифатида намоён қилади. лекин гап меҳнатга муносабат ҳақида кетганида, бу одамларнинг меҳнат фаолиятининг сифатини тавсифлайди. инсон меҳнатга қандай муносабатда эканлигини фақат унинг у ёки бу меҳнатни бевосита бажариш жараёнида баҳолаш баҳолаш мумкин. шундай қилиб. мазкур фикрлардан келиб чиққан ҳолда айтиш мумкинки, ғарб иқтисодчилари ишчи кучини иқтисодий категория деб ҳисобламайдилар. унинг ўрнига инсон капитали мавжуд деб ҳисоблаш қабул қилинган. лекин ҳаётда турли иқтисодий мактабларнинг вакиллари томонидан ишчи кучининг ҳам ва инсон капиталининг мавжудлиги ва улар бир-бирини тўлдириши исботланган. ишчи кучи сифати, инсон капитали сифати ва меҳнат сифати кўрсаткичларининг мавжудлиги одамлар билан уларнинг меҳнат фаолияти ўртасидаги сифат фарқларини яхшироқ аниқлаш имконини беради. бу категориялар ўзароалоқадаор ва ўзаро боғлиқ, ва шу вақтнинг ўзида улар турлидир. шундай бўлса ҳам ишчи кучининг сифатини билиш меҳнат сифатини чуқурроқ ва …

3 / 10

атида қуйидаги турларни ажратиш имкоини беради: инсоннинг табиий хусусиятларига асосланган табиий, касбий ва малакавий хусусиятларига асосланган функционал, тизимли, бутун тизим сифатида инсоннинг барча хусусиятларига асосланган тизимли. ишчи кучи ишлаганда бу меҳнатга айланади. шу билан бир вақтда унинг сифатидаги элементлар меҳнат сифати элементларига айланиш жараёни амалга ошади. демак, ишчи кучи сифати меҳнат сифатининг вужудга келишининг моддий асосини ташкил этади. таркибий элементларнинг меҳнат сифатини мазмунини қандай белгилашларини тушуниш муҳим. уни тушунишнинг турли нуқтаи назарлари мавжуд. д.рикардо “меҳнат сифати маълум даражада ходимнинг таққослаш санъати ва бажараётган меҳнатининг кучига боғлиқ. юқори сифатга эга ва юқори даражадаги зўриқишни талаб этадиган меҳнат юқори даражадаги қийматга эга” деб ҳисоблайди. бу ерда меҳнат сифати боғлиқ бўлган иккита асосий элемент кўрсатилган. ходимнинг кўникмаси, маҳорати, ишни билиши каби санъатига келадиган бўлсак, у индивиднинг ўзини, ишчи кучининг сифатини характерлайди. мазкур элемент меҳнат сифатининг шаклланишида иштирок этади, лекин ўзгарган кўринишда. меҳнат сифатини тушунтириб берувчи бошқа нуқтаи назар: “меҳнат сифати деганда унинг фойдалилиги …

4 / 10

илан алоқасини чуқур тадқиқ этиш учун асос беради. бунда тадқиқот методологияси ишчи кучи сифатини тадқиқ қилишникидан бошқача бўлиши керак. меҳнат сифатини текшириш учун “жараён-натижа” принципига асосланган динамик методологик ёндошувни қўллаш мумкин. меҳнат сифатининг барча элементлари ҳар қандай жараёнга, шу билан бирга меҳнат жараёнига хос бўлган динамизмга эга. улар доим ҳаракатда ва уларни ҳар томонлама ўрганиш мумкин. меҳнат сифатини иқтисодий тизим сифатида учта тизим ости ташкил этади: моддий-буюмли, жараёнли, ижтимоий. меҳнат сифатининг моддий буюмли тизим остига қуйидагилар киради: ишчи кучининг касбий ва малакавий қобилиятларини ривожланишини характерловчи, ишлаётган вақтдаги хусусиятлари; меҳнат жараёнида ходимнинг олган билим, кўникма, тажрибаларини намоён бўлиш даражасини характерловчи ақлий ва жисмоний қобилият хусусиятлари; меҳнатда инсоннинг барча қобилиятларини тўлиқ амалга оширилишини таъминловчи инсоннинг энергетик кучи хусусиятлари; меҳнатда инсоннинг қобилиятларини тўлиқ амалга оширилишига ёрдам берувчи маънавий элемент хусусиятлари. мазкур барча элементлар ишчи кучи сифати элементларининг динамизм орқали ўзгарган элементлардир. шу вақтнинг ўзида меҳнат сифатининг яна бир элементи пайдо бўлади- энергетик куч. …

5 / 10

жлантириш бўйича иқтисодий алоқалар ва муносабатлар йиғиндисидир. ҳар қандай ташкилот фаолиятининг мақсади маҳсулот ишлаб чиқариш, ишларни бажариш, хизматлар кўрсатиш, яъни юқори- замонавий иқтисодий шароитда эгасига рақобатбардош бўлишга имкон берувчи сифатли натижа. шунинг учун, унинг маҳаллий норматив-ҳуқуқий тартибга солиш ҳақида, меҳнат жараёнининг сифати ҳақида гапириш бу ходимнинг, асосий ишлаб чиқариш жамоасининг иш натижасини баҳолаш билан боғлиқ. нуқсонли маҳсулотларнинг йўқлиги иш сифатининг кўрсаткичидир. ходимнинг малакаси ишнинг мураккаблиги билан чамбарчас боғлиқ. янада мураккаб иш кўпроқ малакали иш деган маънони англатади. лекин малака ишнинг сифати билан емас, балки ходимнинг муайян иш функциясини бажаришга тайёрлиги билан характерланади. меҳнат интенсивлиги унинг интенсивлиги даражасини тавсифлайди –вақт бирлигига физиологик меҳнат харажатлари миқдори. замонавий жамиятнинг эҳтиёжлари, ишлаб чиқарилган маҳсулотларнинг рақобатбардошлигини оширишда ходимнинг меҳнат даражасига, ишлаб чиқариш ва технологик интизомга мувофиқлиги каби меҳнат хусусияти муҳим аҳамиятга эга. албатта, иш вақти ва дам олиш талабларига жавоб бериш, вақт, бўйсуниш ва мувофиқлаштириш қоидаларига риоя қилиш ва риоя қилиш технологик жараённинг ўтказилишини ташкил …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 10 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "mehnat sifati va unini ta'minlashning psixotexnologik masalalari"

мавзу 9. меҳнат сифати ва уни таъминлашнинг психотехнологик масалалари режа: 1. меҳнат сифати ҳақида тушунча. 2. меҳнат сифатини таъминлашнинг психологик омиллари. 3. меҳнат хавфсизлигига эришиш йўллари. замонавий иқтисодиёт техника ва технологиясида жуда кўп ўзгаришлар рўй бермоқда. бу ўзгаришлар муҳим характеристикаси сифат ва самарадорлик ҳисобланган меҳнатга таъсир кўрсатмасдан қолмайди. меҳнат сифати бирламчидир. чунки у хусусиятнинг ички моҳиятини намоён этади. , самарадорлик эса сифатнинг ўсиши асосида яратиладиган меҳнат жараёнининг натижаси сифатидаги ташқи хусусиятдир. меҳнат сифати самарадорликда қандай намоён бўлишини, сифатнинг ошиши қандай қилиб самарадорликнинг ошишиш жараёни рўй беришини тушуниш учун бу категорияларнинг мазмунини ташкил этувчи таркибий элементларини очиш ҳа...

Этот файл содержит 10 стр. в формате DOCX (30,8 КБ). Чтобы скачать "mehnat sifati va unini ta'minlashning psixotexnologik masalalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: mehnat sifati va unini ta'minla… DOCX 10 стр. Бесплатная загрузка Telegram