o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi

PPTX 23 стр. 1,6 МБ Бесплатная загрузка

23 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,6 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 23

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 23

name of presentation o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi jadid ma’rifatparvarlik g‘oyalarining yoshlar ma’naviyatini yuksaltirishdagi o‘rni «biz jadidchilik harakati, ma’rifatparvar bobolarimiz merosini chuqur o‘rganishimiz kerak. bu ma’naviy xazinani qancha ko‘p o‘rgansak, bugungi kunda ham bizni tashvishga solayotgan juda ko‘p savollarga to‘g‘ri javob topamiz. bu bebaho boylikni qancha faol targ‘ib etsak, xalqimiz, ayniqsa, yoshlarimiz bugungi tinch va erkin hayotning qadrini anglab yetadi». sh.mirziyoyev. “jadid” arabcha so‘z bo‘lib, “yangi” degan ma’noni anglatadi. shuning uchun ham yangilik va islohotchilikka intiluvchi, taraqqiyparvar milliy ziyolilar tarixda “jadid” degan nomga musharraf bo‘lgan edilar. jadidchilik deb nomlangan bu harakatning paydo bo‘lishi bevosita o‘sha davrdagi ichki muhit hamda tashqi xalqaro maydondagi ijtimoiy-siyosiy va demokratik yangilanishlar bilan bog‘liq bo‘ldi. uning rus va turkiy tillarda chop etilgan “tarjimon” (1883-1914) gazetasi, “rossiya musulmonligi” (1881), “ovrupa madaniyatiga bir nazar muvozini» “ (1885) va boshqa asarlari hamda jadid maktabi uchun yozgan darslik va qo‘llanmalari turkistonga tez kirib keldi. jadidchilik harakatining paydo …

2 / 23

yil fevralgacha; 2) 1917 yil fevraldan-1929 yilgacha. “savtiya” (tovush) usuli jadidchilik harakati, shu vaqtgacha islom dunyosida sira ham ko‘rinmagan ilg‘or va tezkor o‘qitish “savtiya” (tovush) usuliga asoslangan jadid maktablari tashkil topishidan boshlandi. bu maktablarda bolalar bir yilda savod chiqarib, mukammal o‘qish va yozishni o‘zlashtiradi. jadid maktabida diniy va dunyoviy ta’lim-tarbiya hamda ilm o‘zaro uyg‘unlashtirildi. jadid maktablarida qur’oni-karim, matematika, geografiya, ona tili, rus, arab tillari, ashula va hatto jismoniy tarbiya o‘qitila boshlandi. jadid maktablari to‘rt (boshlang‘ich) va yetti yillik edi. yetti yillik maktablar toshkentdan tashqari, qo‘qon, samarqand kabi yirik shaharlarda ham ochiladi. jadid maktablari pullik edi. har oyiga ota-onalar ellik tiyindan bir yarim so‘mgacha pul to‘laganlar. bu o‘rinda har ota-ona o‘zlarining boylik va kambag‘allik darajalarini shariat asosida belgilab pul beradilar. 35 foizgacha kambag‘al va nochorlarning bolalari tekin o‘qitilgan. o‘ziga to‘q oilalar esa o‘z hohishi bilan uch so‘mdan va undan ham ko‘p pul bergan. bulardan tashqari jadidlarning o‘zlari tashkil etgan xayriya jamiyatlari …

3 / 23

oschilari va rahnamolari hisoblanadi. samarqandda mahmudxo‘ja behbudiy, abduqodir shakuriy, said ahmad siddiqiy-ajziy, toshkentda munavvarqori abdurashidxonov, abdulla avloniy, ubaydullaxo‘ja asadullaxo‘jayev, buxoroda abdurauf fitrat, sadriddin ayniy, fayzulla xo‘jayev, farg‘ona vodiysida hamza hakimzoda niyoziy, obidjon mahmudov, abdulhamid cho‘lpon, is’hoqxon ibrat, xivada bobooxun salimov, polvonniyoz hoji yusupov va boshqalar edi. turkiston jadidchilik harakatining yirik namoyondalari jadidlar faoliyati jadidlar oliy ta’limga zamin yaratish uchun, jadid maktablarida dunyoviy ilmlar o‘qitildi, xorijga yoshlar o‘qishga yuborildi. oliy ta’lim dunyoviy hozirgi zamon oliy o‘quv yurti – universitetga asos solishga jadidlar faqat 1918 yilda musulmon xalq dorulfununini tashkil etish bilan muvaffaq bo‘ldilar. xalq maorifi умуман, жадидлар жуда қисқа вақт ичида бутунлай янги яъни, жадид халқ маорифи тизими яъни, ҳозирги замон халқ маорифи тизимига асос солдилар. jadidchilik harakatining ikkinchi bir muhim faoliyati milliy matbuot va jurnalistikasiga asos solish bo‘ldi. toshkentda ismoil obidiy “taraqqiy” (1906), munavvarqori abdurashidxonov “xurshid” (1906), abdulla avloniy “shuhrat” (1907), saidkarim saidazimboyev “tujjor” (1907), ahmadjon bektemirov “osiyo” (1908) ubaydullaxo‘ja …

4 / 23

abdulvohid burxonov, hamza hakimzoda niyoziy, abdulla qodiriy, abdulhamid cho‘lpon va boshqalar. o‘zbek jadid dramaturgiyasi va teatriga ilk bor asos solgan mahmudxo‘ja behbudiy bo‘ldi. 1917 yil oktabr to‘ntarilishigacha jadidlar dramaturgiya sohasida o‘ttizdan ortiq drama, tragediya, komediya asarlari yozilgan va ularning ko‘pchiligi teatrlarda sahnalashtirilgan. bu kun o‘zbek teatriga asos solingan sana sifatida tarixga kirdi. uning “padarkush” dramasi birinchi bor 1914 yil 27 fevralda toshkentdagi “kolizey” teatrida qo‘yilishi juda katta madaniy-ma’rifiy voqea bo‘ldi. jadidlarning iqtisodiy ta’minot manbaini madaniy-ma’rifiy xayriya jamiyatlari, boy-badavlat kishilar tomonidan savob olish va millat nufuzini ko‘tarish uchun berilgan beminnat ehsonlar tashkil etgan edi. jadidchilik va jadidlar asosan o‘rta hol musulmon ziyolilari hamda dunyo ko‘rgan ilg‘or ruhdagi savdogardan iborat bo‘ldi. andijonlik mirkomil mirmo‘minboyev o‘z hisobidan yoshlarni ta’lim olishlari uchun katta miqdorda mablag‘ ajratgan. 1910-yilda buxoroda mudarris hoji rafiy, mirza ab-duvohid, hamidxo‘ja mehriy, usmonxo‘ja va muhammaddin maxdum kabilar «tarbiyai atfol» («bolalar tarbiyasi») jamiyatini tashkil qilib, 1911-yilda 15 nafar, 1912-yilda esa 30 nafar …

5 / 23

rqandda “zarafshon”, to‘raqo‘rg‘onda (namangan viloyati) “kutubxonai ishoqiya” (1908 y.) nomli kutubxonalar tashkil topadi. shuningdek, jadid bosmaxonasi va kitob do‘konlari ancha keng tarmoq otdi. xulosa qiladigan bo’lsak, jadid bobolarimiz moddiy qiyinchiliklar, g’oyaviy-siyosiy tazyiqlarga qaramay millatning ma’naviy yuksalishi uchun imkoniyatlar yaratishga harakat qildilar.tarixning murakkab, mas’uliyatli burilish davrida millatning ongini yuksaltirish, milliy iftixor tuyg’usini kuchaytirish birinchi darajali vazifalardan ekanligini anglab yetganliklari uchun ham bu boradagi barcha ishlarni o’z zimmalariga oldilar. xulosa bugungi kunda jadidlar orzu qilgan ozod mamlakatimizda ta’lim-tarbiya tizimining milliy zaminini mustahkamlash, zamon talablari bilan uyg‘unlashtirishga katta e’tibor qaratilmoqda. haqiqatda, milliy g‘oya, millat tafakkurining eng ilg‘or namunalarini aks ettirgan darslik va qo‘llanmalar tuzish, xorijiy tillarni mukammal bilish, kasb-hunar o‘rgatishni joriy etish kabi tamoyillar o‘z davrida jadidchilik vakillarini o‘ylantirgan va ularning bu yo‘ldagi bevosita sa’y-harkatlari faoliyatimizning zamonaviy intellektual taraqqiyoti poydevoriga zamin yaratishga xizmat qildi. e’tiboringiz uchun tashakkur! image2.png image3.jpg image4.jpeg image5.jpg image6.jpg image7.jpeg image8.jpeg image9.jpg image10.jpeg image11.jpeg image12.jpeg image13.jpeg image14.jpeg image1.png /docprops/thumbnail.jpeg

Хотите читать дальше?

Скачайте все 23 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi"

name of presentation o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi jadid ma’rifatparvarlik g‘oyalarining yoshlar ma’naviyatini yuksaltirishdagi o‘rni «biz jadidchilik harakati, ma’rifatparvar bobolarimiz merosini chuqur o‘rganishimiz kerak. bu ma’naviy xazinani qancha ko‘p o‘rgansak, bugungi kunda ham bizni tashvishga solayotgan juda ko‘p savollarga to‘g‘ri javob topamiz. bu bebaho boylikni qancha faol targ‘ib etsak, xalqimiz, ayniqsa, yoshlarimiz bugungi tinch va erkin hayotning qadrini anglab yetadi». sh.mirziyoyev. “jadid” arabcha so‘z bo‘lib, “yangi” degan ma’noni anglatadi. shuning uchun ham yangilik va islohotchilikka intiluvchi, taraqqiyparvar milliy ziyolilar tarixda “jadid” degan nomga musharraf bo‘lgan edilar. jadidchilik deb nomlangan bu harakatning paydo bo‘lis...

Этот файл содержит 23 стр. в формате PPTX (1,6 МБ). Чтобы скачать "o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o‘zbekiston respublikasi oliy v… PPTX 23 стр. Бесплатная загрузка Telegram