xavf va xavfsizlik glossariyasi

DOCX 7 pages 26.8 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 26.8 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

glossariy xavf - inson hayotiga va sog‘lig‘iga zarar keltirishi, yong‘in, portlashlami yuzaga keltirishi, zararli va zaharli moddalarning atrof muhitga tarqalishi, bino va inshootlaming buzilishi, hududlaming suv bosishi va boshqa ko'ngilsiz oqibatlarga olib kelishi. xavfsizlik - inson faoliyatining holati bo‘lib, u muayyan ehtimollikda yuzaga keladigan xavflarni bartaraf qilishga yo’naltirilgan xavflar majmuyi. texnosfera - ishlab chiqarish jarayonidagi yoki ish zonasidagi sodir bo‘lishi mum kin bo'ladigan xavfli joy. gomosfera - ishlovchining ishlab chiqarish obyektida bo`ladigan joyi. himoya vositalari - ishlab chiqarish jarayonida ishtirok etadigan insonlarga zararli va xavfli ishlab chiqarish omillarining ta’sirini kamaytirish yoki uning oldini olish uchun qo‘llaniladigan vositalar majmuyi. hayot faoliyati vavfsizligi - xavfsiz hayotni ta’minlash uchun insonning mehnati faoliyatida, atrof muhit musaffoligi (ekoiogiya) izdan chiqqanda, favqulodda vaziyatlar yuz berganda yuzaga keladigan xavf-xatarlarni yo‘qotish yoki kamaytirish, iarohatlangan, shikastlangan fuqarolarga birinchi tibbiy yordam ko‘rsatish chora-tadbirlari majmuyi. fvdt - favqulodda vaziyatlarda ularning oldini olish va harakat qilish davlat tizimi. favqulodda vaziyat — muayyan …

2 / 7

ar uchun xos bo`lgan xavfli omillar ta’sirini bartaraf etishga yo'naltirilgan avariva-qutqaruv va boshqa kechiktirib bo'lmaydigan ishlar majmuyi. fv - favqulodda vaziyatlar vazirligi avariyalar, halokatlar va tabiiy ofatlar tufayli vujudga kelgan favqulodda vaziyatlarning oldini olish va ularning oqibatlarini bartaraf etish sohasidagi ishlarga rahbarlikni hamda ularni muvofiqiashtirib borish ishlarini amalga oshiruvchi markaziy davlat boshqaruvi organi hisoblanadi. fuqaro muhofazasi - favqulodda vaziyatlarning, halokatlarning oldini olish va ularning oqibatlarini bartaraf etish, aholining hududlarini va moddiy boyliklarini muhofaza qilish maqsadida o‘tkaziladigan tadbirlami amalga oshiruvchi davlat tizimi. tabiiy ofat - tabiatda yuz beradigan favquloddagi o'zgarish bo'lib, u birdan, katta tezlikda insonlarning mo‘tadil yashash, ishlash sharoitlarining buzilishi, odamlarning va qishloq xo'jalik hayvonlarining o‘limi, moddiy boyliklarning buzilishi yoki yo‘q bo‘lib ketishi va boshqa salbiy oqibatlarga olib keluvchi hodisalar. tektonik yer silkinishi - yerning chuqur qisimida yuzaga keladigan tektonik kuchlarning tarqalish jarayonida yer ustki qatlamining tebranishini xarakter- laydigan o‘zgarish. gipotsentr -yer silkinishining chuqur ichki qismidagi o‘chog‘i markazi. epitsentr-yer silkinishining, …

3 / 7

meterologik xavfli hodisalar - odamlar o'limiga, aholi yashash joylarini, ba’zi sanoat va qishloq xo‘jaligi obyektlarini suv bosishiga, infratuzilma va transport kommunikatsyalari, ishlab chiqarish va odamlar hayot faoliyatining buzilishiga olib kelgan va shoshilinch ko‘chirish tadbirlari o‘tkazilishini talab qiladigan tabiiy ofatlar. epidemeologik vaziyatlar - odamlar o‘rtasida xavfli infeksiyalar: o'lat, vabo, isitma; epidemik toshma, terlama, bril kasalligi; zoonoz infeksiyalar: sibir yarasi, quturish; bezgak kasalliklari; zaharli moddalar bilan zaharlanish; oziq-ovqatdan zaharlanish holatlari. epizootiya - hayvonlarning ommaviy tarzda kasallanishiga yoki nobud bo`lishiga olib keladigan vaziyat. epifitotiya - o‘simliklarning ommaviy nobud bo‘lishiga olib keladigan vaziyat. fuqaro muhofazasi xizmati - fuqaro muhofazasi maxsus tadbirlarini bajarish, fuqaro muhofazasi tizimlarining harakatlarini ta’minlash uchun kuchlar va vositalarni tayyorlash maqsadida tuzilgan funksional bo‘linmalar majmuyi. fuqaro muhofazasi kuchlari - qutqaruv va boshqa kechiktirib bo`lmaydigan ishlarni (qbt1) amalga oshirish uchun tuziladigan fuqaro muhofazasi harbiy qismlari, umumiy va maxsus hududiy, funksional va obyekt tizimlari. himoya inshootlari - aholini va ishlab chiqarish xodimlarini hamma ta’sir …

4 / 7

ng zararli ta’siridan muhofazalanganlik holati. favqulodda vaziyat oqibatlari - favqulodda vaziyat turiga, tusiga va tarqalish miqyosiga bog'liq holda odamlarning kasallanishi, o'limi, inshoot, bino va qurilmalarning buzilishi, radioaktiv ifloslanishlar, kimyoviy va bakterial zaharlanishlar, ekologik vaziyatning keskinlashishi, yong‘in, portlashlar va insonlarning ruhiy jarohatlanishi. shikastlanish o‘chog‘i - yuzaga kelgan favqulodda vaziyatning zararli va xavfli omillari ta’siri ostida joylashgan aholi, hayvonlar, bino va inshootlar, moddiy resurslarning barchasi. yer surilishi – tog` jinslari qatlamlarining qiya sath bo'ylab o‘z og‘irligi, gidrodinamik, gidrostatik va seysmik kuchlar ta’sirida pastlik tomon surilishi. reanimatsiya (jonlantirish) - organizmning muhim hayotiy funksiyalarini tiklash. yurak-o‘pka reanimatsiyasi - insonni klinik o‘lim holatidan qayta jonlantirish uchun nafas oldirish va yurakni bilvosita uqalash tadbirlari majrnuyi. triaj - katta miqyosdagi tabiiy ofat, avariya va halokatlarda fuqarolarning olgan jarohat darajalariga qarab tibbiy saralanishi. qon ketishi - shikastlangan tomirlardan tashqariga qon chiqib turishi (oqishi) bo'lib, jarohatlarning bevosita hayotga xavf soluvchi eng xatarli asoratlaridan biri. travmatik shok - og'ir jarohatlarning …

5 / 7

dan, kimyoviy birikmalar - zaharli xavflar, radiatsiya nuri - insonning nurlanish kasalligiga olib keluvchi xavf, elektr-payvandlashda chiqadigan nur - ko‘z faoliyatini izdan chiqaruvchi xavflar hisoblanadi. potensial (yashirin) xavflar - muayyan sabablar natijasidagina yuzaga kelishi mumkin. masalan, benzin - yonuvchanligi real xavf bo‘lsa, zarb ta’sirida portlashi potensial xavf, yoki quyoshdan keladigan nurlarning qizdirishi real xavf bo‘lsa, inson tanasiga surunkali ta’siri natijasida organizmning kasallanishiga olib kelishi - potensial xavf hisoblanadi. xavf - hayot faoliyati xavfsizligining markaziy tushunchasi bo'lib, u hodisa, jarayon, obyekt, kuchli ta’sir etuvchi va boshqa omillarning inson sog‘ligiga, umriga qay darajada zarar keltirishini anglatadi. taksonomiya - murakkab hodisalarni, jarayonlarni, tushunchalarni yoki obyektlarni bir sistemaga solish haqidagi fandir. xavflar taksonomiyasi - xavflarni tartib bo‘yicha joylashtirish degan ma’noni anglatadi. nomenklatura - muayyan belgi, xususiyatiga ko‘ra sistemaga solingan nom va so‘zlar ro‘yxatidir. kvantifikatsiya - murakkab tushuncha, (ofat, talafot, yong‘in, nurlanish, shamol va hokazojlarning sifatini, oqibatini aniqlashda sonli tavsiflarning joriy qilinishidir. tavakkal - xavflarni …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xavf va xavfsizlik glossariyasi"

glossariy xavf - inson hayotiga va sog‘lig‘iga zarar keltirishi, yong‘in, portlashlami yuzaga keltirishi, zararli va zaharli moddalarning atrof muhitga tarqalishi, bino va inshootlaming buzilishi, hududlaming suv bosishi va boshqa ko'ngilsiz oqibatlarga olib kelishi. xavfsizlik - inson faoliyatining holati bo‘lib, u muayyan ehtimollikda yuzaga keladigan xavflarni bartaraf qilishga yo’naltirilgan xavflar majmuyi. texnosfera - ishlab chiqarish jarayonidagi yoki ish zonasidagi sodir bo‘lishi mum kin bo'ladigan xavfli joy. gomosfera - ishlovchining ishlab chiqarish obyektida bo`ladigan joyi. himoya vositalari - ishlab chiqarish jarayonida ishtirok etadigan insonlarga zararli va xavfli ishlab chiqarish omillarining ta’sirini kamaytirish yoki uning oldini olish uchun qo‘llaniladigan vositalar ma...

This file contains 7 pages in DOCX format (26.8 KB). To download "xavf va xavfsizlik glossariyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: xavf va xavfsizlik glossariyasi DOCX 7 pages Free download Telegram