molekulyar biologiya

DOCX 28 стр. 2,8 МБ Бесплатная загрузка

28 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 2,8 МБ

Тип файла DOCX

Страницы 28

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 28

mirzo ulug`bek nomidagi o`zbekiston milliy universiteti biologiya fakulteti biologiya turlari yo’nalishi 2-stwi bo'lim talabasi berdiyorova matlubaning biokimyo va molekulya asoslari fanidan mustaqil ish mavzu: hayotning molekulyar asoslari. bajardi: tekshirdi: reja: 1. nuklein kislotalarning strukturalari. 2. dnk va rnk ning tuzilishi. 3. ribosomalar tuzilishi. 4. oqsillar vazifalari. 5. oqsillarning fizik kimyoviy xususiyatlari. 6. nuklein kislotalar va oqsil biosintezi. 7. replikatsiya,transkripsiya ,translyatsiya va giston sintezi haqida ma’lumot. molekulyar biologiya – hayotning asosiy xususiyatlari namoyon bo’lishini molekulyar darajada o’rganadigan fan. molekulyar biologiyaning muhim yo’nalishlariga irsiy axborotni amalga oshirish mexanizmlari va hujayraning genetik apparati strukturasi hamda funksional tuzilishini tekshirish (molekulyar genetika), viruslarning hujayra bilan o’zaro ta’siri mexanizmlarini o’rganish (molekulyar virusologiya), organizmning immun reaksiyalari qununiyatlarini aniqlash (molekulyar immunologiya), energiyaning hosil bo’lishi va o’zgarishining molekulyar asoslari (molekulyar bioenergetika) va boshqalar kiradi. molekulyar biologiya hayotiy hodisalarni makromolekulalar, ya’ni oqsil va nuklein kislotalar yoki juda soda tuzilishga ega bo’lgan hayotiy obyektlar – hujayra komponentlari, ya’ni mitoxondriy, xloroplast, ribosoma, …

2 / 28

lumot 1944-yilda o. everi va uning xodimlari tomonidan aniqlangan. molekulyar biologiyaning shakllanishida genetika, mikrobiologiya, virusologiya sohasidagi tadqiqotlar katta ahamiyatga ega bo’ldi. shu bilan birga aniq fanlar – fizika, kimyo, matematika, kristallografiya va ayniqsa, rentgen struktura tahlili bo’yicha erishilgan yutuqlar molekulyar biologiyaning rivojlanishiga ijobiy ta’sir ko’rsatadi. molekulyar biologiya sohasidagi kashfiyotlarga ayrim oqsillarning strukturaviy tuzilishi va ular bajaradigan funksiyasi bilan strukturasi o’rtasidagi bog’lanishning aniqlanishi; nuklein kislotalar va ribosomalarning tuzilishi hamda biologik funksiyalari mexanizmlarining o’rganilishi, qaytar transkriptaza fermentining kashf etilishi, genetik kodning ma’nosi ochib berilishi, oqsil biosintezining asosiy bosqichlari va nuklein kislotalarning hosil bo’lish mexanizmlari aniqlanishi, viruslarning strukturaviy tuzilishi va ular replikatsiyasi mexanizmlari hamda genetic muhandislik metodlarining ishlab chiqilishi, genning sintezlanishi, prionlarning strulturaviy va funksional xususiyatlari aniqlanishi, odam genomining to’liq o’rganilashi va embrional o’q hujayralarining kashf etilishi misol bo’la oladi. o’zbekiston molekulyar biologiyaning rivojlanishi o’tgan asrning 60-yillariga to’g’ri keladi. uning rivojlanishi biokimyo sohasidagi tadqiqotlar bilan chambarchas bog’liq. molekulyar biologiya fan sifatida dastlab hozirgi …

3 / 28

lozim. nuklein kislotalarning tahlili yo‘lida ilmiy izlanishlar olib borish, shubhasiz, biologiya, tibbiyot va tirik organizmlar fanida kashfiyotlar qilishga imkoniyat beradi. nuklein kislotalar tuzilishida komplementarlik prinsipining ochilishi nafaqat bu biopolimerlar tuzilishining sirlarini ochishga, balki biologik makromolekulalar sintez mexanizmi va hosil bo‘lishini ochishga imkon berdi. nuklein kislotalar yuqori molekulali birikmalardir. nuklein kislotalar boshqa polimerlarga xos bo‘lmagan qator muhim biologik funksiyalarni bajaradilar, ularning asosiylari quyidagilar: irsiy axborotning saqlanishi va o‘tkazilishini ta’minlash, hujayra barcha oqsillari sintezini programmalash orqali axborotni o‘tkazish mexanizmida bevosita ishtirok etadi. nuklein kislotalarni struktur tarkibiy qismlari kofaktor, allosterik effektor vazifasini bajarib, kofermentlar tarkibida, modda almashinuvida, energiyani hosil bo‘lishi, o‘tkazilishida, saqlanishida bevosita ishtirok etadi. ikki xil nuklein kislota - dnk (dezoksiribonuklein) va rnk (ribonuklein) tafovut qilinadi. odam hujayralaridagi dnk molekulalarining uzunligi bir necha santimetrdir. har bir xromosoma dnksi nihoyat darajada katta bo‘lgan bir molekuladan yoki kamgina sondagi shunday molekulalardan iborat bo‘lishi mumkin. odamning 23 juft xromosomalaridagi dnkning umumiy uzunligi taxminan 1,5 mga …

4 / 28

$pentoza birikmasi nukleozid deb ataladi. nukleotidlar nukleozidmonofosfatlardir. hujayralarda nukleoziddifosfat va nukleozidtrifosfatlar ham bor. pentoza qoldig‘ining tabiatiga qarab nukleotidlar ikki turga bo‘linadi. ular - ribonukleotidlar va dezoksiribonukleotidlar. dezoksi- ribonukleotidlar organizmda dnk hosil qilish uchun foydalaniladi. ribonukleotidlar funksiyasi ancha xilma-xil. ularning asosiy qismi rnk hosil bo‘lishiga sarflanadi. bundan tashqari, ribonukleotidlar ba’zi transferaza reaktsiyalarida (xususan, polisaxaridlar sintezida) kofermentlar vazifasini bajaradi. adenilribonukleotitlar nad, nadf, fad, koa kofermentlar tarkibiga kiradi. organizmda energiya o‘zgarishlarida atf o‘ziga xos bir rolni o‘ynaydi. hamma nukleozidlarda, xuddi atfdagidek yuksak energiyali bog‘lar gidrolizga uchraganida anchagina miqdorda (50kjmol atrofida) energiya ajralib chiqadigan bog‘lar bo‘ladi; bular fosfat qoldiqlari orasidagi bog‘lardir. nuklein kislotalarning birlamchi strukturasi dnk tuzilishining o‘ziga xos xususiyatlarini tushunish uchun birinchi marotaba e. chargaff (1949-y.) tomonidan aniqlangan va keyinchalik «chargaff qoidalari», deb nomlangan azot asoslari miqdoriy saqlanishi haqidagi qonuniyatlar muhim ahamiyatga egadir. turli manba’lardan ajratilib, tozalangan dnk tarkibi tekshirilganda quyidagilar aniqlandi. 1. purin va pirimidinlar molyar qismi tengdir: a+g=s+t yoki a+g\s+t=1 2. …$

5 / 28

molekulasini 2 zanjirdan iborat ekanligi aniqlandi. quyida shu modelning asosiy xususiyatlari ta’riflab o‘tilgan (14-rasm). dnk molekulasi antiparallel ravishda yo‘nalgan va boshidan oxirigacha vodorod bog‘lari bilan bir-biriga bog‘langan ikkita polinukleotid zanjirlaridan tuzilgandir (mononukleotidlarning har biri vodorod bog‘lari hosil qilishda qatnashadi). 2. zanjirlar orasidagi vodorod bog‘lari bir zanjir adenin qoldig‘ining ikkinchi zanjir timin qoldig‘i bilan (a.. .t jufti bilan) va bir zanjirning guanin qoldig‘i bilan ikkinchi zanjirning sitozin qoldig‘i (g::: s jufti) ning o‘ziga xos tarzda o‘zaro ta’sir qilishi hisobiga hosil bo‘ladi. juftni hosil qiluvchi asoslar shu ma’noda bir-biriga komplementar bo‘ladiki, bularning o‘rtasida vodorod bog‘lari boshqa kombinatsiyalardagiga qaraganda (masalan, a va g, a va s va hokazoga qaraganda) osonroq vujudga keladi. bu - asoslar juftlari orasida vodorod bog‘lari hosil bo‘lishida ishtirok etuvchi guruhlarning joylashish geometriyasi bilan umuman dnk molekulasi geometriyasiga bog‘liqdir . 3. dnk molekulasi bir zanjirining birlamchi strukturasi ikkinchi zanjir birlamchi strukturasiga komplementardir. ushbu jarayon quyidagi sxemada berilgan: (51^31) a - …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 28 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "molekulyar biologiya"

mirzo ulug`bek nomidagi o`zbekiston milliy universiteti biologiya fakulteti biologiya turlari yo’nalishi 2-stwi bo'lim talabasi berdiyorova matlubaning biokimyo va molekulya asoslari fanidan mustaqil ish mavzu: hayotning molekulyar asoslari. bajardi: tekshirdi: reja: 1. nuklein kislotalarning strukturalari. 2. dnk va rnk ning tuzilishi. 3. ribosomalar tuzilishi. 4. oqsillar vazifalari. 5. oqsillarning fizik kimyoviy xususiyatlari. 6. nuklein kislotalar va oqsil biosintezi. 7. replikatsiya,transkripsiya ,translyatsiya va giston sintezi haqida ma’lumot. molekulyar biologiya – hayotning asosiy xususiyatlari namoyon bo’lishini molekulyar darajada o’rganadigan fan. molekulyar biologiyaning muhim yo’nalishlariga irsiy axborotni amalga oshirish mexanizmlari va hujayraning genetik apparati struktu...

Этот файл содержит 28 стр. в формате DOCX (2,8 МБ). Чтобы скачать "molekulyar biologiya", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: molekulyar biologiya DOCX 28 стр. Бесплатная загрузка Telegram