yaylovchilik tarixi

PPTX 17 pages 1.2 MB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

tuzuvchi: 2-mutahasislik tarix yo’nalishi 3-bosqich talabasi sayfutdinov g’olib qozog’istonetnalogiyasi reja: hozirgi qozogʻiston hududida miloddan avvalgi 4–3-ming yilliklarda (eneolit davri) yaylov chorvachiligi paydo boʻldi. miloddan avvalgi 1-ming yillik oʻrtalarida hind-eron xalqlariga mansub sak, massaget va skif dasht qabilalari yaylov chorvachiligi bilan shugʻullana boshladi. bu qabilalar, asosan, koʻchmanchi va yarim koʻchmanchi chorvachilik bilan shugʻullangan, hunarmandchilik va qisman dehqonchilik ham qilgan. miloddan avvalgi 329-yilda iskandar maqduniy va uning qoʻshini hozirgi qozogʻistonning janubiy chegarasi boʻylab, hozirda sirdaryo deb nomlanadigan yaksart daryosi boʻyida skiflarga qarshi yaksart jangini olib borgani yunon manbalarida saqlanib qolgan. miloddan avvalgi 3–1-asrarda hozirgi qozogʻiston hududida qangʻ davlati vujudga keldi. milodiy 6-asr oʻrtalarida turk xoqonligi, 8-asr boshlarida ili va chu daryolari oraligʻidagi hudullarda turgashlar, 766-yil qarluqlar davlati tashkil topdi. turgashlar, keyinchalik qarluqlar xoqonligida (766–940) hunarmandchilik va savdo markazlari boʻlgan shaharlar (taroz va boshqa) paydo boʻldi. 8–10-asrlarda qozogʻiston janubda islom dini tarqaldi. 9–11-asrlarda qozogʻistonning gʻarbiy va janubi-gʻarbiy hududlari oʻgʻuzlar davlati tarkibida boʻlgan. 8–11-asrlarda …

2 / 17

ida xarsang toshga bitik bitishga farmon bergan. oradan 200 yil oʻtgach, abdullaxon ii ham dashti qipchoqqa yurishidan yodgorlik sifatida ulugʻtogʻda masjid qurdirgan. katta hududni birlashtirgan oq oʻrda 14-aar oxiri – 15-asr boshlarida bir necha mulklarga ajralib ketdi (asosiy hududlarni birlashtirgan noʻgʻay oʻrda va oʻzbek xonligi ularning eng yiriklari boʻlgan). 15-asr oxirida yettisuvda qozoq xonligi vujudga keldi. 16-asr boshlarida qozoq elatining uzoq davom etgan shakllanishi nihoyasiga yetdi. qosimxon davri (1511 – 23)da qozoq xonligi mustahkamlanib, chegarasi kengaidi, aholi soni ortdi. 16-asr oʻrtalarida noʻgʻay oʻrdasi, keyinroq moʻgʻuliston va sibir xonliklari parchalanib ketdi. uning oʻgʻli nurali kichik juz xoni boʻlib, podsho maʼmuriyatiga tayandi va oʻz hokimiyatini oʻrta juzning bir qismiga, shuningdek, xivaga ham yoyishga urindi. ammo u muvaffaqiyatsizlikka uchradi. jungʻarlarning xitoydan magʻlubiyatga uchrashi (1758) natijasida hududining katta qismi jungʻarlar hokimiyati ostida boʻlgan katta juzda manjurlar hukmronligi oʻrnatilishi xavfi paydo boʻldi. qozogʻistonning janubiy hududlari, jumladan, chimkent ham qoʻqon xonligi tarkibiga kirdi. 19-asr boshlarida oʻrta …

3 / 17

damida uzunogʻoch darasida qoʻqon xoni askarlarini magʻlubiyatga uchratdi. natijada yettisuvning barcha qismi rossiyaga qoʻshib olindi. 19-asrning 60-yillarida qozoq yerlarining rossiyaga qoʻshib olinishi tugallandi. podsho hukumati oʻlkada maʼmuriy islohotlar oʻtkazdi. 1867-yil turkiston general-gubernatorligi tarkibida yettisuv va sirdaryo viloyatlari, 1868-yil orenburg general-gubernatorligi tarkibida ural va toʻrgʻay viloyatlari, gʻarbiy sibir (keyinchalik dasht) general-gubernatorligi" tarkibida akmolinsk va semipalatinsk viloyatlari tashkil etildi. viloyatlar uyezdlarga, uyezdlar volostlarga, volostlar ovullarga boʻlindi. barcha yerlar davlat mulki deb eʼlon qilindi. 1867–68 yillardagi islohotlar qozoq jamoalarining barcha tabaqalarida norozilik tugʻdirdi. natijada mustamlakachilik zulmiga qarshi qoʻzgʻolon koʻtarildi. u shafqatsiz bostirildi. qozogʻiston rossiya sanoati uchun oʻz tovarlarini sotish bozori va xom ashyo bazasi boʻlib qoldi. birinchi jahon urushi yillari (1914—1918)da qishloq xoʻjaligi mahsulotlari va chorva mollarini ommaviy ravishda tortib olish, soliqlarning koʻpayishi, qimmatchilik, qozoq aholisining mardikorlikka safarbar qilinishi (1916) aholi orasida gʻalayonlarning avj olishiga sabab boʻldi. 1916-yilga kelib gʻalayonlar qozogʻistonning butun hududini qamrab olgan milliy ozodlik harakatiga aylandi. ayniqsa, bu harakat toʻrgʻay …

4 / 17

tiqlar (mas, qoragiyo – 132 m) uchraydi[11]. mangʻishloqdan sharqda ustyurt platosi (balandligi 340 m gacha) joylashgan. kaspiyboʻyi pasttekisligi shimoli-sharqda ural togʻlarining janubiy tarmoqlari va mugʻojar togʻi bilan chegaralangan. mugʻojar togʻidan shimoli-sharqda toʻrgʻay platosi bor. u janubda turon pasttekisligi (qizilqum choʻli)ga tutashib ketadi. orol dengizidan shimolda katta va kichik boʻrsiq qumli choʻllari va orolboʻyi qoraqumi joylashgan. qozogʻistonning markaziy qismini qozogʻiston past togʻlari (sariorqa) egallagan. bu yerda qizilray (1565 m), qarqarali (1366 m), ulugʻtov (1133 m) kabi alohida togʻ massivlari bor. qozogʻiston past togʻlaridan janubda betpaqdala choʻli, undan janubda moʻyinqum choʻli joylashgan. betpaqdaladan sharqda katta maydonni egallagan yettisuv hududi mavjud. qozogʻistonning sharqi va janubi-sharqida oltoy togʻlarining janubiy tarmoqlari, shuningdek, saura, tarbagʻatay, jungʻariya olatovi tizmalari, shimoliy va gʻarbiy tyanshanning ayrim tizmalari joylashgan[12]. qozogʻistonda foydali qazilmalardan mugʻojar togʻi tokembriy va paleozoy burmali va metamorfozlashgan qatlamlari orasida mis kolchedani, toʻrgʻay bukilmasi zaminida magnetit rudalari (sokolov, sarbay va boshqa) hamda qoʻngʻir temirtosh (qoʻstanay viloyati), qoʻngʻir koʻmir, …

5 / 17

choʻl va choʻl zonalariga boʻlinadi. dasht zonasida har xil boshoqli oʻsimliklar oʻsadi, shimolroqda qayinzorlar uchraydi. chala choʻl zonasida shuvoq-boshoqli oʻsimliklar koʻproq. choʻl zonasi eng katta maydonni egallagan. qizilqum choʻlida qora saksovulzorlar bor. yirik daryo vodiylarida toʻqay oʻrmonlari (jiyda, turangʻil, tol, chingʻil) oʻsadi, daryo va koʻl boʻylari qamishzor. togʻ etagi tekisliklari va togʻ oldilarida efemer va efemeroidlar. togʻ yon bagʻirlarida butalar (naʼmatak, zirk va boshqalar), yovvoyi mevali daraxtlar oʻsadi. togʻlarning oʻrta mintaqasi igna bargli oʻrmonlar bilan qoplangan, togʻ tepalari subalp va alp oʻtloklaridan iborat. hayvonot dunyosi hayvonot dunyosida sut emizuvchilarning 180 turi, qushlarning 500 turi, sudralib yuruvchilarning 52 turi, suvda va quruqda yashovchilarning 12 turi, baliqlarning 104 turi yashaydi. umurtqasiz hayvonlar koʻp. kemiruvchilar, asosan, choʻl va dasht yerlarda tarqalgan. choʻl va chala choʻllarda saygʻoq, jayran, togʻlarda maral, togʻ takasi, arxar, yovvoyi choʻchqa, yirtqichlardan boʻri, tulki, boʻrsiq, togʻ oʻrmonlarida qoʻngʻir ayiq, qor qoploni, silovsin, rosomaxa, kolonok, tiyin va boshqalar yashaydi. suv parrandalaridan …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yaylovchilik tarixi"

tuzuvchi: 2-mutahasislik tarix yo’nalishi 3-bosqich talabasi sayfutdinov g’olib qozog’istonetnalogiyasi reja: hozirgi qozogʻiston hududida miloddan avvalgi 4–3-ming yilliklarda (eneolit davri) yaylov chorvachiligi paydo boʻldi. miloddan avvalgi 1-ming yillik oʻrtalarida hind-eron xalqlariga mansub sak, massaget va skif dasht qabilalari yaylov chorvachiligi bilan shugʻullana boshladi. bu qabilalar, asosan, koʻchmanchi va yarim koʻchmanchi chorvachilik bilan shugʻullangan, hunarmandchilik va qisman dehqonchilik ham qilgan. miloddan avvalgi 329-yilda iskandar maqduniy va uning qoʻshini hozirgi qozogʻistonning janubiy chegarasi boʻylab, hozirda sirdaryo deb nomlanadigan yaksart daryosi boʻyida skiflarga qarshi yaksart jangini olib borgani yunon manbalarida saqlanib qolgan. miloddan avvalgi 3–1...

This file contains 17 pages in PPTX format (1.2 MB). To download "yaylovchilik tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: yaylovchilik tarixi PPTX 17 pages Free download Telegram