abu rayxon beruniyning ilmiy merosi va uning pedagogika fan taraqqiyotidagi o’rni

PPTX 15 pages 681.1 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 681.1 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

педагогика тарихи abu rayxon beruniyning ilmiy merosi va uning pedagogika fan taraqqiyotidagi o’rni reja: beruniy qoldirgan ilmiy merosi. beruniy asarlari. ta’lim-tarbiyaga oid fikrlari. 5. abu rayxon beruniyning ilmiy merosi va uning pedagogika fan taraqqiyotidagi o’rni. 995 yilgacha beruniy astronomiya, geografiya, geodeziyaning amaliy masalalrini hal etish bilan birga, sharqda birinchi bo’lib yer va osmon globusini yasadi va astronomiyaga oid bir necha kitob yozdi («kartografiya», «globus yasash kitobi», «erdagi joylarning uzunlama va kenglamalarini aniqlash haqida maqola» va boshqalar). beruniy hali juda yosh olim bo’lishiga qaramay, kot shahrida 994-995 yillarda astronomik kuzatishlar o’tkazgan. bu kuzatishlar uchun o’zi astronomik asboblar ixtiro etgan. образец текста второй уровень третий уровень четвертый уровень пятый уровень sharqda birinchi bo’lib yer va osmon globusini yasadi va astronomiyaga oid bir necha kitob yozdi: «kartografiya» «globus yasash kitobi» «erdagi joylarning uzunlama va kenglamalarini aniqlash haqida maqola» 994-995 yillarda qoraxoniylar samoniylar davlatiga qarshi hujum qiladilar. urganch amiri ma’mun i tomonidan beruniy ijod …

2 / 15

lmiy markaz tashkil etiladi va u yerda musulmon sharqining yirik olimlari faoliyat ko’rsatadi. beruniy bir necha yil kamyob metallar va qimmatbaho toshlar ustida kuzatishlar va tajribalar olib boradi va keyinchalik ana shu tadqiqotlari asosida «mineralogiya» asarini yaratadi. ma’mun akademiyasidagi ko’plab olimlar qatori beruniy ham g’aznaga olib ketiladi va u yerda ko’p qiyinchiliklar bilan o’z ijodini davom ettiradi. beruniy bu yerda o’zining «xorazmning mashhur kishilari», «tahdid nihoyot al-amokin li tashih masofot al – masokin», («turar joylar orasidagi masofani tekshirish uchun joylarning oxirgi chegaralarini aniqlash», ya’ni «giodeziya») asarini yaratdi. bu asarda geografiya va astronomiya fanlari bilan bir qatorda paleontologik kuzatishlar natijalari ham bayon qilingan. beruniy xorazm tili bilan birga so’g’diy, forsiy, suryoniy, yunon, qadimgi yahudiy tillarini, hatto qadimgi hind tili sanskritni ham o’gangan. u yunon klassik ilmi, astranomiya, geografiya, botanika, matematika, geologiya, tarix, entografiya, falsafa va filologiya- dan ham chuqur bilim oladi. beruniy astiranomiya, geografiya, geodoz- ning amaliy masala- larini hal etgan …

3 / 15

av marzulatin», ya’ni «hindlarning aqlga sig’adigan va sig’maydigan ta’limotlarini aniqlash kitobi» bo’lib, aytishga qulay bo’lishligi uchun qisqacha «tahqiqu mo - mil hind» - («hindistonga oid tadqiqlar» yoki «hindiston») deb yuritiladi. “saidona” asari sharqdagi dorivor o’simliklar haqida. “xorazmning mashxur kishilari”. “munajjimlik san’atidan boshlang’ich tushunchalar” bir qancha fanlar yuzasidan boshlang’ch tushunchalar. “hindiston” hind madaniyatiga oid asar. “al-qonun al-masudiy” astranomiyaga oid (masud qonuni). ”mineralogiya” kamyob metallar va qimmatbaho toshlar haqidagi asar. abu rayhon beruniyning asarlari. beruniy astronomiyaga oid «al – qonun al-mas’udiy» («mas’ud qoununi») nomli yirik asarini shox mas’udga bag’ishlaydi. olimlar bu asarni matematika va astronomiyaga oid ungacha yozilgan barcha asarlardan yuqori qo’yadilar. o’sha asr olimlaridan biri yoqutning yozishicha: «mas’ud qonuni» kitobi matematika va astronomiya bo’yicha ungacha yozilgan hamma kitoblar izini o’chirib yuborgan deydi. beruniy yana «qimmatbaho toshlarni bilib olish bo’yicha ma’lumotlar to’plami» («mineralogiya»), «dorivor o’simliklar haqida kitob», «kitob as saydona fi – t-tibb» kabi asarlarni ham yozdi. «mineralogiya» sharqdagina emas, yevropada ham …

4 / 15

: o’quvchini zeriktirmaslik bilim berishda bir xil narsani yoki bir xil fanni o’rgatavermaslik uzviylik, izchillik tahlil qilish va taqqoslash ma’lumdan noma’lumga, yaqindan uzoqqa, soddan qiyinga qarab borish takrorlash yangi mavzularni qiziqarli, asosan, ko’rgazmali bayon etish beruniy fan sohasidagi yodgorliklarni, ilmiy bilimlarga oid qoldirilgan barcha boyliklarni qunt bilan o’rganishga da’vat etadi. olim ilm toliblariga qalbni yomon illatlardan, inson o’zi sezishi mumkin bo’lmagan holatlardan, qotib qolgan urf-odatlardan, hirsdan, behuda raqobatdan, ochko’zlikdan, shon-shuhratdan saqlanishi zarurligini o’qtirgan. beruniy til va adabiyot, tarix, geografiya, geodeziya, biologiya, mineralogiya fanlari, tibbiyot va dorishunoslik, fizika, falakiyot ilmiga oid tadqiqotlarini o’zi targ’ib etgan nazariya hamda kuzatishlar natijasida amaliyotda sinab ko’rib, fanda haqiqat ustivor turishini ta’kidladi. beruniyning inson kamolotida axloqiy tarbiyaning muhim o’rnini ta’kidlashini uning yuqorida qayd etilgan «o’tmish avlodlardan qolgan yodgorliklar», «hindiston», «mineralogiya», «kitob as - saidona», «al – qonuni al - mas’udiy», «giodeziya» va boshqa asarlarida ko’ramiz. abu rayhon beruniy ezgu tilakka yetishga to’sqinlik qiluvchi ziqnalik, yolg’onchilik, munofiqlik, …

5 / 15

atta ahamiyatga ega. image1.jpeg image2.png image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg image11.jpeg image12.jpeg image13.jpeg image14.jpeg image15.jpeg image16.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "abu rayxon beruniyning ilmiy merosi va uning pedagogika fan taraqqiyotidagi o’rni"

педагогика тарихи abu rayxon beruniyning ilmiy merosi va uning pedagogika fan taraqqiyotidagi o’rni reja: beruniy qoldirgan ilmiy merosi. beruniy asarlari. ta’lim-tarbiyaga oid fikrlari. 5. abu rayxon beruniyning ilmiy merosi va uning pedagogika fan taraqqiyotidagi o’rni. 995 yilgacha beruniy astronomiya, geografiya, geodeziyaning amaliy masalalrini hal etish bilan birga, sharqda birinchi bo’lib yer va osmon globusini yasadi va astronomiyaga oid bir necha kitob yozdi («kartografiya», «globus yasash kitobi», «erdagi joylarning uzunlama va kenglamalarini aniqlash haqida maqola» va boshqalar). beruniy hali juda yosh olim bo’lishiga qaramay, kot shahrida 994-995 yillarda astronomik kuzatishlar o’tkazgan. bu kuzatishlar uchun o’zi astronomik asboblar ixtiro etgan. образец текста второй уровень ...

This file contains 15 pages in PPTX format (681.1 KB). To download "abu rayxon beruniyning ilmiy merosi va uning pedagogika fan taraqqiyotidagi o’rni", click the Telegram button on the left.

Tags: abu rayxon beruniyning ilmiy me… PPTX 15 pages Free download Telegram