abu ali ibn sino ning ilmiy merosi

PPTX 56 pages 893.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 56
презентация powerpoint мавзу: абу али ибн синонинг илмий мероси режа: 1. абу али ибн синонинг ҳаёти ва ижоди. 2. ибн сино тиббиётининг хусусиятлари. 3. «тиббиёт қонуни»: асосий қисмларнинг мазмуни. ўрта осиёлик олим, файласуф ва шоир абу али ал -ҳусайн ибн абдуллоҳ ибн ал -ҳасан ибн али ибн сино (980 йил 16 -август - 1037 йил 18 -июнь) (лотинча исми - авиценна) бухоро яқинидаги афшона қишлоғида туғилган. у ўрта осиё ва эронда яшаган, бухорода математика, астрономия, фалсафа ва тиббиётни ўрганган, турли ҳукмдорлар қўлида табиб ва вазир бўлиб ишлаган. ибн синонинг ўзи таржимаи ҳолида ёзишича, унинг отаси абдуллоҳ ибн ҳасан афшонага қўшни бўлган хурмайсон (ҳозирги рометон) қишлоғида маъмурий хизматга бошчилик қилган. қандай маъмурий хизмат эканлигини ибн сино кўрсатмайди. кўпчилик тарихчилар абдуллоҳ ибн ҳасан солиқ йиғувчи эди, деб ёзадилар. демак, у солиқ йиғувчиларнинг бошлиғи бўлган. ҳурмайсон бухоро музофотидаги йирик қишлоқлардан бири бўлган. атроф қишлоқлардан йиғилган солиқларни дастлаб шу ерга тўплаб, сўнг подшоҳ ҳазинасига …
2 / 56
. бу ерда ибн сино араб алифбосидан савод чиқарганидан сўнг у қуръон ва адаб илмини ўрганишга киришган. «қуръон илми» га уни ёдлаб олиш, қироат билан ўқиш, унинг суралари ва оятларини изоҳлаб бериш киради. «адаб илми»га эса араб тили қоидалари, шъер санъатини эгаллаш, хусусан маъоний, баён ва қофияни тўғри ишлатиш киради. одатда, талабалар бу билимларни эгаллаш учун йиллаб, ҳатто ўн йиллаб вақтларини сарф қиладилар. ибн сино эса қуръон ва адаб илмларини жуда оз муддатда мукаммал ўзлаштириб олган. бунинг натижасида у ёш бўлишига қарамай, ҳадис ва тафсирда бошқалардан анча ўткирлик қилган. у бадиий адабиётга ҳам қизиққан, шеърлар ёза бошлаган. ўша вақт тарихчиларининг ёзишича: ибн сино ўқиган китобларини шу қадар тез ва мукаммал ўзлаштириб оларканки, буни кўрган одамлар ҳайратга тушган эканлар. ўша вақтда бухорога абу абдуллоҳ ан-нотилий исмли бир файласуф олим келиб қолган. ибн синонинг отаси, ўғлим бу олимдан фалсафа илмини ўргансин, деб ан-нотилийни ўз уйига жойлаштирган. ҳусайн бу олимдан фалсафа, мантиқ ва …
3 / 56
ёзишича, ан-нотилий кўп ўтмай хоразмга кетиб қолган. шундан сўнг ибн сино фанларни кўпроқ мустақил ўрганишга киришган. хусусан, у фалсафа, мантиқ, фикҳга оид китобларни кўп мутолаа қилган. таббий фанларга оид китобларни ҳам ўқиб чиққан. ибн сино ўзи ўқиган китоблари қаторида абу наср ал-форобийнинг «фусус ал-ҳикам» («ҳикматларнинг хулосалари») номли асарини ҳам кўрсатиб ўтган. шундай қилиб, ибн сино анча ёш чоғидаёқ, ўша замонда маълум бўлган билимларнинг қўпини пухта ўзлаштириб олган. у ҳатто катта олимлар қаторида илмий мунозараларда ҳам қатнаша бошлаган. бундай суҳбат ва мунозараларда ибн сино ўзининг чуқур илмий мулоҳазалари ва мантиқий фикрлаш кучининг зўрлиги билан кўпгина катта олимлардан устунлик қилган. бу ибн синонинг фақатгина зўр истеъдоди натижаси бўлмай, шу билан бирга унинг тинимсиз меҳнатининг маҳсули ҳам эди. ҳақиқатан, ибн сино билим олишда жуда ҳам тиришқоқ ва сабот-матонатли бўган. бу ҳақда унинг ўзи шундай деб ёзган: «кейин мен яна бир ярим йил илм ва мутолаага берилдим. мантиқ ва фалсафанинг ҳамма соҳаларини қайтадан пухталаб …
4 / 56
олиб, уларни ҳофиз, дея улуғлашади”, дейди. 12 “демак, мен ҳофиз эканман!” – дея тезкор жавоб қайтаради, болакай. адолатсиз имтихонда ҳусайн барча сураларни бир сўз ҳам қолдирмай айтиб беради. қуръонни хатиб убайднинг ўзи ҳам ёддан билган. шундан кейин ҳусайн мактабга бормаган. ўн ёшида, яъни 990 йилга бориб, ҳусайн таълимининг бошланғич даврини якунлайди. у қуръонни ёддан айтиб, ўз хотираси билан барчани ҳайратга солади ва араб адабиётини ниҳоятда зўр билиши билан барчани лол қолдиради. шу вақтдан эътиборан, ибн сино шайҳ бўлади. мана, шахсий таржимаи холидан парча: “ўн ёшимда мен қуръонни ёд олдим ва адабиёт фанини ўрганиб катта муваффақиятларга эришиб, барчани қойил қолдирдим”. айтиш жоизки, болакайнинг мисли кўрилмаган қобилиятлари эрта сезилди. уйидаги хуш ҳолат ўспириннинг маънавий юксалишига замин яратди. ибн синонинг отаси бадавлат ва ўқимишли, исмоилит (собиқ исломга қарши) ўқишларига яқин киши бўлганки, уни издошлари сафига қўшган. гарчи ибн сино исмоилитлардан бўлмаган, лекин уларнинг хутбалари маъноси билан синчкофлик ила қизиққан. эҳтимол, ибн сино исмоилитлардан …
5 / 56
сино мустақил амалиёт билан шуғулланади ва тез орада шунчалик машҳур шифокор бўлиб кетадики, уни саройга оғир касал бўлиб қолган бухоро амири нуҳ ибн-мансурни даволаш учун чақиртиради. ибн синонинг ўзи бу ҳақда шундай эслайди: “кунлардан бир куни амир қаттиқ бетоб бўлиб қолди ва шифокорлар унинг касалини аниқлай олишмади. менинг исмим уларга таниш эди ва улар амирга мен ҳақимда гапириб, мени чақиришларини илтимос қилишди. мен чақирилган жойга бориб, улар билан бирга хизмат қилдим”. бухоро амирининг касали ва ибн сино уни нима билан даволаганлиги ҳақида маълумот йўқ, бироқ, муолажа шунчалик ёрдам бердики, бухоронинг ёрқин амири нуҳ ибн мансур яна бир йил тахтни бошқарган. миннатдорчилик эвазига ибн сино сомонийларнинг китоб омборидан фойдаланиш рухсатига эга бўлган. бухоро кутубхонаси — ўз даврининг энг йирик ва энг машҳур китоблар омбори ҳисобланган. бу ерда ибн сино илм ўрганишда ўзининг қанчалик тиришқоқ ва сабот-матонатли эканлигини кўрсатувчи қуйидаги мисолни келтирган: ибн сино барча асосий табиат фанларини ўзлаштириб олганидан сўнг. илохиётни …

Want to read more?

Download all 56 pages for free via Telegram.

Download full file

About "abu ali ibn sino ning ilmiy merosi"

презентация powerpoint мавзу: абу али ибн синонинг илмий мероси режа: 1. абу али ибн синонинг ҳаёти ва ижоди. 2. ибн сино тиббиётининг хусусиятлари. 3. «тиббиёт қонуни»: асосий қисмларнинг мазмуни. ўрта осиёлик олим, файласуф ва шоир абу али ал -ҳусайн ибн абдуллоҳ ибн ал -ҳасан ибн али ибн сино (980 йил 16 -август - 1037 йил 18 -июнь) (лотинча исми - авиценна) бухоро яқинидаги афшона қишлоғида туғилган. у ўрта осиё ва эронда яшаган, бухорода математика, астрономия, фалсафа ва тиббиётни ўрганган, турли ҳукмдорлар қўлида табиб ва вазир бўлиб ишлаган. ибн синонинг ўзи таржимаи ҳолида ёзишича, унинг отаси абдуллоҳ ибн ҳасан афшонага қўшни бўлган хурмайсон (ҳозирги рометон) қишлоғида маъмурий хизматга бошчилик қилган. қандай маъмурий хизмат эканлигини ибн сино кўрсатмайди. кўпчилик тарихчилар ...

This file contains 56 pages in PPTX format (893.5 KB). To download "abu ali ibn sino ning ilmiy merosi", click the Telegram button on the left.

Tags: abu ali ibn sino ning ilmiy mer… PPTX 56 pages Free download Telegram