fitosenologiya (phyton-o'simlik, senosis-umumiy va logos-fan)

PPTX 25 pages 83.3 KB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 83.3 KB

File type PPTX

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

powerpoint presentation hayotiy shakllar boʻyicha k.raunkiyer va i.g.serebryakov klassifikatsiyalari. fitosenologiya (phyton-o’simlik, senosis-umumiy va logos-fan) yer yuzidagi o’simliklar jamoasi haqidagi fan. geobotanika deganda fitotsenologiyaning sinonimi yoki fitotsenologiya bilan botanik geografiyaning majmuasi yoki fitotsenologiya, botanik geografiya va o’simliklar geografiyasi kabi bo’limlarning umumiy majmuasi tushuniladi. fitotsenologiya termini 1918 yilda daniyalik olim gams tomonidan taklif etilgan. shundan buyon bu so’z geobotanika so’zining sinonimi sifatida ishlatilib kelinmoqda. u botanika va geografiya fanlarining ajralmas bir qismi bo’lib, o’simliklarning yer yuzida tarqalishi va joylashish qonuniyatlarini o’rganadi. boshqacha qilib aytganda, yer sharida tarqalgan o’simliklar jamoasi va undagi qavmlar (fitotsenozlar) ning tuzilishi, tarkibi va taraqqiyotini tuproq, iqlim, geologik omillarga bog’lab o’rganuvchi fan tushuniladi va u alohida o’simlik yoki florani emas, o’simliklar guruhini, qoplamini, uyushmasini dunyo floristik oblastlari bo’yicha o’rganadi. bu fan umumbiologik fanlar toifasiga kirib, bevosita o’simliklar morfologiyasi, sistematikasi, fiziologiyasi, geografiyasi, ekologiyasi bilan chambarchas bog’liq. ma’lumki botanika fani yer yuzasida tarqalgan o’simliklar olamini har tomonlama tatqiq qiluvchi fanlar tizimidan …

2 / 25

fanlarni bilmasdan, floraning o’ziga xos jihatlarini yaxshi o’rganmasdan, geobotanik bo’lish mumkin emas. sababi shuki, har qanday fitotsenoz va o’simliklar qoplami o’simlik turlaridan tashkil topgan bo’ladi. fitosenologiyaning bu fanlar bilan aloqasi o’simliklar qoplamini bir-biridan ajratish, nomlash, jamoaning ekologik, biologik rivojlanishi, geografik joylashuvi, kelib chiqish tarixi sistematik tarkibini bilish uchun zarurdir. fitosenologiyaning o’ziga xosligi shundaki, u o’simliklar qoplamini va unga ta’sir etadigan omillar majmuasini (iqlim, edafik, orografik, biotik, antropogen, tarixiy geologik) har tomonlama o’rganadi va ular orqali yuzaga keladigan o’zgarishlarning sabablarini ko’rsatib beradi. shuningdek, o’simliklar qoplamining hosil bo’lish va kelib chiqish qonuniyatlarini o’rganadi. fitosenologiya fanining ob’ekti – muayyan xududda tarqalgan o’simliklar jamoasi va uing qavmlari hisoblanadi. fanning predmeti bo’lib, morfologiya, fenologiya, ekologiya, sistematika, fiziologiya, biokimyo, geografiya, klassifikatsiyalash kabilar xizmat qiladi. fitosenologiya fanining maqsad va vazifalari fitosenologiya fanining asosiy maqsadi tabiiy holda tarqalgan o’simlik guruhlari qaerlarda qanday ekologik sharoitda uchrashi, ishlab chiqarishda qanday maqsadlarda poydalanishi, sanoatda ishlatilishi va ulardan qanday usullar bilan oqilona …

3 / 25

ik ishlar asos bo’lib xizmat qiladi. botqoqliklarni o’zlashtirish, o’rmon xo’jaligi ishlarini ilmiy tashkil etish, o’rmon tiplarini aniqlash, qo’riqxonalarda olib boriladigan ishlarni yo’naltirish, dorivor o’simliklardan foydalanish maqsadida yig’ib olish uchun uning zahirasini aniqlash va chorvachilik sohasi uchun yem-xashak tayyorlashda ham asosiy manba bo’lib xizmat qiladi. shuningdek, tabiiy holda mavjud bo’lgan, inson xo’jalik faoliyati natijasida yaratilgan agrofitotsenozlarni tekshirish va har bir fitotsenozdagi fitotsenologik turlar tarkibini aniklash, floristik tarkibini o’rganish hamda fitotsenozlar xilma xilligini, tuzilishini, taqsimlanishini, iqlim va geografik sharoitini, muhitga ekologik omilning ta’sirini o’rganish, geobotanik haritalash ishlarini tashkil etish, fitotsenozning bevosita va bilvosita ta’sirlari natijasida o’rganish, undan oqilona foydalanish yo’llarini ishlab chiqishni tashkil etish muammolari bilan shug’ullanadi. o’simliklar jamoasida biror bir tur o’z holicha, alohida, boshqa turlarga yoki mikroorganizmlarga bog’lanmasdan yashay olmaydi. har bir o’simlik jamoasida o’nlab, yuzlab turlar birga yashaydi. bular orasida tuban organizmlar ham, yuksak o’simliklar ham mavjud bo’lib, bular ham o’z navbatida har xil anatomik, morfologik, sistematik, fiziologik xususiyatga …

4 / 25

rasteniy” ( o’simliklar geografiyasi to’grisida g’oyalar) asarida to’liq berilgan. shu bilan birga, asarda geobotanikaga oid fikrlar ham bayon etilgan edi. xix asr boshlarida g’arbiy yevropaning o’simliklar qoplamini geografik yo’nalishda o’rganish ishlari boshlandi. akademik frants ivanovich ruprext (1833-1878) va uning hamkasbi kiev universiteti professori ilya grigorevich borshov (1814-1870) 1857-1858 yillarda orol dengizi qirg’oqlariga va sirdaryo havzasiga ekspeditsiya tashkil qiladi. ushbu ekspeditsiyadan maqsad orol bo’yi o’simliklari qoplamini o’rganish bo’lgan. ushbu ekspeditsiyaning tashkilotchisi ruprext edi. borshov ushbu ekspeditsiyada yig’ilgan materiallar asosida 1865 yil “material dlya botanicheskoy geografii aralo-kaspiyskogo kraya” nomli yirik asarini nashr etirdi. ushbu asar geobotanika yo’nalishdagi dastlabki ishlardan bo’lsada, ammo bunda geobotanika, o’simliklar qoplami, o’simliklar jamoasi, o’simliklar formatsiyasi kabi so’zlar qayd etilmagan edi. 1866 yilda ruprext «geobotanicheskie issledovaniya o chernozeme» nomli yirik asarini nashr ettirdi. ruprext birinchi marta ushbu asarida g ye o b o t a n i k a terminini ishlatdi. mazkur ikkita yirik asar rossiyada geobotanika fanining rivojlanishiga …

5 / 25

otanik geograf olimlardan a. n. krasnov, g. i. tanfilev, s. i. korjinskiy, p. n. krlov, i. k. pachoskiyning xizmatlarini alohida takidlab o’tish zarur. dokuchaev 1880 yillarda bir gruppa mutaxassis olimlar bilan birga (tuproqshunos, geobotanik, meteriolog) dasht cho’l mintaqasining tuprog’ini kompleks o’rgandi. xix asrning so’nggi yillarida geobotanik tadqiqotlar keng miqyosda olib borildi. iosif kondratevich pachoskiy “stadii razvitiya flor” (1891) asarida hozirgi geobotanika termini o’rniga «florologiya» terminini qo’lladi. 1896 yilda pachoskiy o’zining «fitosotsiologiya» terminini kiritdi. bu so’z ham fanda uzoq turmasdan daniyalik olim gams (1918) taklifi bilan «fitotsenologiya» terminiga aylantirildi. bu so’z hozirgi kunda geobotanikaning sinonimi sifatida keng qo’llanilib kelinmoqda. v. n. sukachev o’zining 1904, 1908 - yillarda nashr ettirgan geobotanik yo’nalishdagi ishlarida, geobotanika yangi yo’nalish bo’lib, yangi bilim berishga asoslangandir,- deb ta’kidladi. fitotsenologiyaning alohida fan bo’lib shakllanishida rus olimi v. n. sukachevning “rastitelniye soobshestva” (1913) kitobi katta rol o’ynadi. geobotanika sohasiga bag’ishlangan dastlabki, ilk o’quv qo’llanmasini 1902 yilda a. flerov va …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fitosenologiya (phyton-o'simlik, senosis-umumiy va logos-fan)"

powerpoint presentation hayotiy shakllar boʻyicha k.raunkiyer va i.g.serebryakov klassifikatsiyalari. fitosenologiya (phyton-o’simlik, senosis-umumiy va logos-fan) yer yuzidagi o’simliklar jamoasi haqidagi fan. geobotanika deganda fitotsenologiyaning sinonimi yoki fitotsenologiya bilan botanik geografiyaning majmuasi yoki fitotsenologiya, botanik geografiya va o’simliklar geografiyasi kabi bo’limlarning umumiy majmuasi tushuniladi. fitotsenologiya termini 1918 yilda daniyalik olim gams tomonidan taklif etilgan. shundan buyon bu so’z geobotanika so’zining sinonimi sifatida ishlatilib kelinmoqda. u botanika va geografiya fanlarining ajralmas bir qismi bo’lib, o’simliklarning yer yuzida tarqalishi va joylashish qonuniyatlarini o’rganadi. boshqacha qilib aytganda, yer sharida tarqalgan o’simli...

This file contains 25 pages in PPTX format (83.3 KB). To download "fitosenologiya (phyton-o'simlik, senosis-umumiy va logos-fan)", click the Telegram button on the left.

Tags: fitosenologiya (phyton-o'simlik… PPTX 25 pages Free download Telegram