fitosenologiya

PPTX 22 pages 75.5 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 75.5 KB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

1 – ma`ruza fitosenologiya faning predmeti, vazifalari, ob’ekti va rivojlanish tarixi. fitotsenozning belgilari 1 – ma`ruza fitosenologiya faning predmeti, vazifalari, ob’ekti va rivojlanish tarixi. fitotsenozning belgilari reja 1. fitosenologiya haqida tushuncha, fanining predmeti va ob’ekti 2. fitosenologiya fanining maqsad va vazifalari 3. fitosenologiya faninng rivojlanish tarixi 4. fanning ilmiy-tadqiqot uslublari 5. hayotiy shakl tushunchasi va uning klassifikatsiyasi 6 fitosenoz haqida tushuncha 7. fitotsenozlarning o’ziga xos belgilari 8. fitotsenozlarning xossa va xususiyatlari fitosenologiya haqida tushuncha, fanining predmeti va ob’ekti fitosenologiya (phyton-o’simlik, senosis-umumiy va logos-fan) yer yuzidagi o’simliklar jamoasi haqidagi fan. fitotsenologiya termini 1918 yilda daniyalik olim gams tomonidan taklif etilgan. shundan buyon bu so’z geobotanika so’zining sinonimi sifatida ishlatilib kelinmoqda. u botanika va geografiya fanlarining ajralmas bir qismi bo’lib, o’simliklarning yer yuzida tarqalishi va joylashish qonuniyatlarini o’rganadi. boshqacha qilib aytganda, yer sharida tarqalgan o’simliklar jamoasi fitotsenozlarning tuzilishi, tarkibini tuproq, iqlim, geologik omillarga bog’lab o’rganuvchi fan fitotsenologiya bir qancha bo’limlarga bo’linadi. 1. …

2 / 22

uchrashi, ishlab chiqarishda qanday maqsadlarda poydalanishi, sanoatda ishlatilishi fitosenologiyaning o’ziga xos vazifalari mavjud bo’lib, o’simliklar qoplamini tabiatning asosiy resursi ilmiy o’rganish va tahlil etish, qoplamning zamon talablariga javob beradigan. haritasini tuzish, iqtisodiy samaradorligini aniqlash va bundan to’g’ri foydalanish yo’llarini ko’rsatib berishdan iborat. fitosenologiya fanining rivojlanish tarixi geobotanika fan sifatida xviii asr oxiri xix asr boshlarida rivojlana boshladi. bu fanning rivojlanish tarixi o’simliklar geografiyasi hamda ekologiyasi bilan chambarchas bog’langan.. xix asr boshlarida g’arbiy yevropaning o’simliklar qoplamini geografik yo’nalishda o’rganish ishlari boshlandi. akademik frants ivanovich ruprext (1833-1878) va uning hamkasbi kiev universiteti professori ilya grigorevich borshov (1814-1870) 1857-1858 yillarda orol dengizi qirg’oqlariga va sirdaryo havzasiga ekspeditsiya tashkil qiladi. ushbu ekspeditsiyadan maqsad orol bo’yi o’simliklari qoplamini o’rganish bo’lgan. borshov ushbu ekspeditsiyada yig’ilgan materiallar asosida 1865 yil “material dlya botanicheskoy geografii aralo-kaspiyskogo kraya” nomli yirik asarini nashr etirdi. ushbu asar geobotanika yo’nalishdagi dastlabki ishlardan bo’lsada, ammo bunda geobotanika, o’simliklar qoplami, o’simliklar jamoasi, o’simliklar formatsiyasi …

3 / 22

ur. fitotsenologiyaning alohida fan bo’lib shakllanishida rus olimi v. n. sukachevning “rastitelniye soobshestva” (1913) kitobi katta rol o’ynadi. geobotanika sohasiga bag’ishlangan dastlabki, ilk o’quv qo’llanmasini 1902 yilda a. flerov va b. fedchenkolar yaratdi. bu darslik uzoq vaqt geobotanikadan asosiy manba bo’lib xizmat qildi. o’zbekistonda ham geobotanika fanining o’ziga xos bosqichlari bo’lib, o’zbekistonlik olimlarning bu sohadagi ilmiy ishlari dunyo geobotanika faniga qo’shilgan hissadir. o’zbekiston va o’rta osiyoda unga yondosh hududlarda dastlabki botanik-geografik va geobotanik tekshirishlar x1x asrda boshlandi. aliksandir leman 1841 yilda buxoro va samarqand atroflaridan, zarafshon daryosining yuqori oqimidan ko’plab botanik materiallar to’pladi. ushbu yig’ilgan materiallanga asoslanib i. g.borshov 1865 yilda zarafshon vodiysini alohida botanik geografik rayonga ajratdi. o’rta osiyo cho’llari shimoliy rayonlarining o’simliklar formatsiyalarini o’rganish natijasida, o’simliklar qoplami mustaqil yo’l bilan paydo bo’lib rivojlanganligini isbotladi. o. a. fedchenko zarafshon vodiysida 1868-1871 yillarda tekshirishlar olib borib, bir yarim mingga yaqin o’simlik turlarini aniqladi. a. b. bunakovskiy 1873-1874 yillarda chirchiq daryosi …

4 / 22

ndi. bulardan s. n. kudryashov, i. i .granitov, m. m. orifxonova, a. ya. butkov, v. k. paziy, m. m. nabiev, t. a. adilov, p. k. zokirovlar o’zbekiston geobotanikasi faniga munosib hissa qo’shdi. o’zbekistonda eng yirik “rastitelny pokrov uzbekistana” nomli to’rt jildlik, “flora uzbekistana” nomli olti jildlik, ko’p jildlik “opredelitel rasteniy sredney azii” nomli asarlar nashr etdirildi. o’zbekiston respublikasi “qizil kitobi” (1998, 2006) o’zbekistonda respublikasi fan arbobi, professor o’. pratov umumiy tahriri ostida nashr ettirildi. shuningdek, abolin r. i, baxiev a. b., bochantsev v. p., vvedenskiy a. i., vernik r. s., gaevskaya l. g., kudryashev s. n., kultiasov m. v., momotov i. f., popov m. g., pratov u. p., ashurmetov o. a.,toyjonov k. t., hasanov o’., xojimetov q.h., raximova t., allanazorova o’., kamolov sh., norboboeva t.larning xizmatlari katta. hozirgi kunda o’zrfa “botanika instituti va botanika bog’i” ilmiy-ishlab chiqarish birlashmasining “geobotanika” laboratoriyasi va bir qator oliy o’quv yurtlarining botanika kafedralarining bir qancha …

5 / 22

ning o’z hayot sikli, yani ontogenezida ma’lum muxitda o’sish va rivojlanish natijasida paydo bo’lgan o’simliklar jamoasining umumiy qiyofasiga aytiladi. bu klassifikatsiya yangilanib turuvchi organlarning, ayniqsa, kurtakning yashashi va joylashuviga asoslanganligi bilan ham juda muhimdir. 1. fanerofitlar-kurtaklari yer yuzasidan ancha yuqorida joylashgan bo’lib, ko’zga yaqqol tashlanadi. faneros - yaqqol ko’rinib turuvchi demakdir. bularga, asosan, daraxt va butalar kirib, qishda barglarini to’kadi. shox-shabbalari va novdalarini sovuq deyarli urmaydi. bu tipning 15 ta kichik tiplari mavjud. 2. xamefitlar-bu guruhga ba’zi bir buta va chala buta turlari kirib yangilanish kurtaklari yer yuzasiga ancha yaqin joylashadi. bunday turlarning organlari tashqi tomoni tangachalar bilan qoplangan bo’ladi. qish mavsumida qor tagida qoladi. ammo novdalari nobud bo’lmaydi. xeme-past, yer bag’irlovchi degan manoni bildiradi. bu tup 4 ta kichik tiplarga bo’linadi. 3. gemikrofitlar-bu guruh vakillariningyangilanish kurtagi yer yuzasi bilan barobar joylashadi. yer ustipoyasi va novdalari qurib qoladi. qurigan novda va poyalar qoldig’i yangilanuvchi kurtaklarni qoplab oladi. bularga, asosan, ko’pyillik …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fitosenologiya"

1 – ma`ruza fitosenologiya faning predmeti, vazifalari, ob’ekti va rivojlanish tarixi. fitotsenozning belgilari 1 – ma`ruza fitosenologiya faning predmeti, vazifalari, ob’ekti va rivojlanish tarixi. fitotsenozning belgilari reja 1. fitosenologiya haqida tushuncha, fanining predmeti va ob’ekti 2. fitosenologiya fanining maqsad va vazifalari 3. fitosenologiya faninng rivojlanish tarixi 4. fanning ilmiy-tadqiqot uslublari 5. hayotiy shakl tushunchasi va uning klassifikatsiyasi 6 fitosenoz haqida tushuncha 7. fitotsenozlarning o’ziga xos belgilari 8. fitotsenozlarning xossa va xususiyatlari fitosenologiya haqida tushuncha, fanining predmeti va ob’ekti fitosenologiya (phyton-o’simlik, senosis-umumiy va logos-fan) yer yuzidagi o’simliklar jamoasi haqidagi fan. fitotsenologiya termini 1918 yilda ...

This file contains 22 pages in PPTX format (75.5 KB). To download "fitosenologiya", click the Telegram button on the left.

Tags: fitosenologiya PPTX 22 pages Free download Telegram