o‘rta osiyoning buyuk mutasavvuflar va ularning ilmiy merosi

DOCX 25 sahifa 46,3 KB Bepul yuklash

25 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 46,3 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 25

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 25

o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi zahiriddin muhammad bobur nomidagi andijon davlat universiteti tarix fakulteti (406 guruh) mavzu: o‘rta osiyoning buyuk mutasavvuflar va ularning ilmiy merosi kurs ishi bajardi: mamasoliyev xurshidbek rahbar: mirzaaxmedov xabibullo andijon-2024 i.kirish 1. yassaviylik va ilmiy merosi…………………………………………………….8 2. baxoviddin naqishbandiyni ma`naviy merosi………………………………..14 3. kubroviya tariqati va allomalari merosi to‘g‘risidagi xorijiy tadqiqotlar tahlili………………………………………………………………………………17 4. mutasavvuflar va ularning ilmiy merosiga umumiy tahlil va izoh.....................23 xulosa…………………………………………………………………………26 foydalanilgan adabiyotlar………………………………………...27 kirish tasavvuf ta’limoti sharq falsafasining ajralmas qismi bo‘lib, insoniyat tarixida ma’naviy va axloqiy qadriyatlarni rivojlantirishda alohida o‘rin tutadi. bu ta’limotning asosiy maqsadi inson ruhini yuksaltirish, axloqiy komillikka erishish va allohga yaqinlikni his qilishga yo‘naltirilgan. tasavvuf tarixida ahmad yassaviy, baxoviddin naqshband va najmiddin kubro kabi mutasavvuflarning nomlari chuqur hurmat bilan tilga olinadi. ularning ta’limotlari islom madaniyati va ma’naviy merosida o‘ziga xos o‘rin egallab, insoniyatning umumiy ma’naviy rivojlanishida katta ahamiyat kasb etgan. bu yerda esa tarix nafaqat o‘tgan voqealar haqida ma'lumot …

2 / 25

i uyg‘unlikni targ‘ib qilgan. najmiddin kubro esa kubroviya tariqatiga asos solib, ilohiy haqiqatni o‘rganishda yangi yo‘nalishlarni yaratgan. bugungi kunda tasavvuf ta’limotlarini chuqur o‘rganish va ularning qadriyatlarini jamiyat hayotiga tatbiq etish dolzarb masalalardan biri hisoblanadi. bu ta’limotlar inson axloqini yuksaltirish, yosh avlodni ma’naviy va intellektual tarbiyalash, shuningdek, ijtimoiy barqarorlikni ta’minlash uchun muhim asos bo‘lib xizmat qiladi. mazkur kurs ishida tasavvufning asosiy tamoyillari, mutasavvuflarning ilmiy va ma’naviy merosi, ularning jamiyat hayotidagi o‘rni va zamonaviy ta’lim tizimidagi ahamiyati tahlil qilinadi. mavzuning dolzarbligi: tasavvuf ta’limoti nafaqat islom dini doirasida, balki jahon miqyosida ma’naviy rivojlanishning eng yuqori namunalari sifatida e’tirof etiladi. bugungi globallashuv davrida insoniyat axloqiy qadriyatlar, ijtimoiy barqarorlik va ruhiy yuksalishga bo‘lgan ehtiyojni yanada chuqurroq his qilmoqda. tasavvufning asosiy tamoyillari bo‘lmish poklik, halollik, mehnatsevarlik, sabr-toqat va insoniylik qadriyatlari jamiyatning barcha qatlamlariga mos keladi. shu sababli, ahmad yassaviy, baxoviddin naqshband va najmiddin kubrolarning ma’naviy merosini o‘rganish va ularni zamonaviy hayotga tatbiq etish bugungi kunda dolzarb …

3 / 25

tizimiga tasavvufiy qadriyatlarni integratsiya qilish orqali yosh avlodni nafaqat bilimli, balki axloqiy va ma’naviy yetuk shaxs sifatida tarbiyalash imkoniyati yuzaga keladi. shu bois, tasavvuf ta’limoti va mutasavvuflar merosini o‘rganishning ahamiyati nafaqat ilmiy, balki ijtimoiy hayotda ham dolzarbligini yo‘qotmaydi. bu boradagi tadqiqotlar va amaliy ishlar jamiyatning barqaror rivojlanishiga salmoqli hissa qo‘shishi shubhasiz. mavzuning o‘rganilganlik darajasi: tasavvuf ta’limoti va uning namoyondalari bo‘lgan ahmad yassaviy[footnoteref:2], baxoviddin naqshband[footnoteref:3] va najmiddin kubro[footnoteref:4] faoliyati haqida ko‘plab ilmiy tadqiqotlar olib borilgan. bu boradagi izlanishlar nafaqat sharqda, balki g‘arbda ham katta qiziqish uyg‘otgan. sharqda tasavvuf mutasavviflari asarlari, ularning hayoti va ilmiy merosiga oid bir qator manbalar mavjud. jumladan, ahmad yassaviyning "devoni hikmat", baxoviddin naqshbandning "dil-ba-yor-u, dast-ba-kor" tamoyillari hamda najmiddin kubroning "favoyih ul-jamol va favotih ul-jalol" kabi asarlari bu borada asosiy manbalardan hisoblanadi. sharqshunos olimlar, jumladan, a. fitrat, e. rustamov, b. qosimov va n. hasanovlarning ilmiy ishlari tasavvuf mutasavviflari faoliyatini o‘rganishga bag‘ishlangan. shu bilan birga, g‘arb olimlari orasida annemari …

4 / 25

ilmiy asos bo‘lib xizmat qiladi. shuningdek, tasavvufning ma’naviy qadriyatlari va ularning zamonaviy jamiyat hayotidagi ahamiyatini o‘rganishga qaratilgan qator xalqaro anjumanlar va ilmiy konferensiyalar o‘tkazilgan. jumladan, 1993-yilda baxoviddin naqshband tavalludining 675 yilligi munosabati bilan xalqaro ilmiy anjuman tashkil etilgan. hozirgi kunda tasavvufning zamonaviy ta’lim tizimi, yoshlar tarbiyasi va ma’naviy tiklanishdagi o‘rnini o‘rganish bo‘yicha izlanishlar davom etmoqda. biroq, mutasavvuflarning ilmiy merosini zamonaviy sharoitlarda tadbiq etish va ulardan ilhom olish bo‘yicha amaliy tadqiqotlar yetarlicha rivojlanmagan. shu sababli, mazkur mavzuning o‘rganilganlik darajasi keng bo‘lsa-da, hali ko‘plab qirralarini chuqurroq tadqiq etish imkoniyati mavjud. [2: ] [3: ] [4: ] 1. yassaviylik va ilmiy merosi turkiy xalqlar tarixda yuksak shon – shuhratga va munosib ma’naviy yetuklikka erishgan ulug‘ allomalari bilan bugun ulkan faxr hissini tuyadilar. shunday ulug‘ allomalardan biri, buyuk tasavvufning mashhur namoyandasi, yirik tariqat asoschisi, shoir (ahmad yassaviy chig‘atoy tilida ijod qilgan. “devoni hikmat” shu tilda yaratilgan.), alisher navoiy ta’biri bilan aytganda, “turkiston mulkining shayx-ul …

5 / 25

vojil bahor”, shayx muhammad olim siddiqning “lamahot min nafahat ul’quds”, muhammad fuod kuprulizodaning “turk adabiyotida ilk mutasavvuflar” asarlarida shayxning hayoti, ijodi va tariqat qonun-qoidalarining ayrim jihatlari yoritilgan. xoja ahmad yassaviy 1041-yilda sayramda, shayx ibrohim oilasida tug‘ilgan. uning vafot etgan vaqti ko‘pgina manbalarda hijriy 562 (1166/67) yil deb yozilgan (yassaviyning yashagan umri va va qachon vafot etganligi ham bahsli. u hikmatlaridan birida “yuz yigirma beshga kirdim, bilolmadim”, deydiki, bu so’zlar tarixiy haqiqatga ko’ra, manoqibiy mazmunga ega. uning “oltmish uchda yer ostiga kirdim mano”, degan hikmatidan kelib chiqib ham 125 yillik uzoq umrining yarmidan ko’pini yer ostida o’tkazganiga shubha bilan qarash holatlari bor. lekin ko’pchilik tadqiqotchilar uning vafoti tarixini 1166 – 1167 yillar oralig’i sifatida qayd etishadi). bu oilada dastlab qiz farzand dunyoga keladi va unga gavhar shahnoz deb ism qo‘yishadi. ahmad tavallud topgach, ko‘p o‘tmay onasi vafot etadi. yetti yoshida otasidan ham ayriladi. ahmad opasi gavhar shahnoz tarbiyasida qoladi. ular yassi …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 25 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"o‘rta osiyoning buyuk mutasavvuflar va ularning ilmiy merosi" haqida

o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi zahiriddin muhammad bobur nomidagi andijon davlat universiteti tarix fakulteti (406 guruh) mavzu: o‘rta osiyoning buyuk mutasavvuflar va ularning ilmiy merosi kurs ishi bajardi: mamasoliyev xurshidbek rahbar: mirzaaxmedov xabibullo andijon-2024 i.kirish 1. yassaviylik va ilmiy merosi…………………………………………………….8 2. baxoviddin naqishbandiyni ma`naviy merosi………………………………..14 3. kubroviya tariqati va allomalari merosi to‘g‘risidagi xorijiy tadqiqotlar tahlili………………………………………………………………………………17 4. mutasavvuflar va ularning ilmiy merosiga umumiy tahlil va izoh.....................23 xulosa…………………………………………………………………………26 foydalanilgan adabiyotlar………………………………………...27 kirish tasavvuf ta’limoti sharq falsafasining ajralmas qismi bo‘lib, inso...

Bu fayl DOCX formatida 25 sahifadan iborat (46,3 KB). "o‘rta osiyoning buyuk mutasavvuflar va ularning ilmiy merosi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: o‘rta osiyoning buyuk mutasavvu… DOCX 25 sahifa Bepul yuklash Telegram