ahmad yugnakiy hayoti va ijodi

PPT 604.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1426133822_60561.ppt слайд 1 ahmad yugnakiy hayoti va ijodi reja: 1. ahmad yugnakiy va u yashagan davr xususida. 2. ahmad yugnakiyning tavallud topgan joyi va hayoti haqida baxs va tortishuvlar. 3. “hibat ul-haqoyiq” asari: a) tuzilishi va vazni; b) nusxa va nashrlari; v) badiiy xususiyatlari. 4. “hibat ul-haqoyiq” – ta`limiy didaktik asar. 5. “hibat ul-haqoyiq”ning o‘zbek adabiy tili va adabiyoti rivojiga qo‘shgan hissasi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz 1. ahmad yugnakiy va u yashagan davr xususida. ma`lumki, turkiy adabiyotda axloq-odob, pand-nasihat, komillik fazilatlariga da`vat, ya`ni didaktik tamoyil doimo muhim o`rinni egallab kelgan. x-xii asrlar mobaynida didaktik mavzularga qiziqish kuchayib borganki, buning yorqin bir dalili ahmad yugnakiyning “hibat ul-haqoyiq” asaridir. ulug` shoirning tarjimai holi, ijodiyoti to`g`risida bizgacha to`liq ma`lumotlar yetib kelgani yo`q. a.yugnakiyning hayoti va ijodidan bahs yuritgan tadqiqotchilarning deyarli barchasi “hibat ul-haqoyiq” ning oxirida berilgan (amir sayfiddin qalamiga mansub) qaydlarga murojaat qilganlar. unda aytilishicha, a.yugnakiy mahmud nomli fozil bir zotning o`g`lidir. u tavallud topgan …

hmad yugnakiyning tavallud topgan joyi va hayoti haqida baxs va tortishuvlar. ahmad yugnakiyning qachon yashaganligi ham uzoq vaqt tortishuvlarga sabab bo`lgan. ayrim tadqiqotchilar adib ahmad viii asrda yashagan, degan da`voni ilgari suradilar. (masalan, m.imomnazarov. “adib ahmad qachon yashagan?”). ular bunda a.navoiyning “nasoyim ul-muhabbat” asaridagi “maskani bag`doddin necha yig`och, ba`zi debturlar, to`rt yig`och yo`l erkan. har kun imom a`zam darsiga hozir bo`lur erkandur va bir mas`ala o`rganib bu yo`lni yayog` borur erkandur”, - jumlalarida nomi zikr etilgan imom a`zamning viii asrda yashaganligiga asoslanadilar. ammo “nasoyim ul-muhabbat” dagi ma`lumotlar tarixiy mazmunga emas, manoqibiy xarakterga egadir. chunki manqabaviy hayot vaqt, zamon, makon chegaralarini umuman tan olmaydigan afsonaviy hayotdir. asarning tili, uslubi, vazni uning xii - xiii asrlarda yozilganligini tasdiqlaydi. xx asr boshlarida abdurauf fitrat “aybat ul-aqoyiq” nomli maqolasida asarning tili, uslubiga asoslanib, uni “qutadg`u bilig” dan bir-ikki asr so`ngra yozilganligini ta`kidlagan edi. shu faktlarga asoslanib,, adib ahmadni xii-xiii asrlarda yashagan, degan xulosaga kelish …

arxiv.uz www.arxiv.uz “hibat ul-haqoyiq” asari yozilgan davrda forsiy va turkiy dostonlar uchun umumiy bo`lgan muayyan she`riy shakl (ya`ni, aa, bb, vv usulida qofiyalanuvchi masnaviy shakli) hali mavjud emas edi. shu sababli asarning madhiyaviy kirish qismlari o`sha davr arab adabiyotiga xos bo`lgan qasida janridan ijodiy foydalanib yozilgan. ammo dostonning asosiy qismi va xulosasi qadim turkiy og`zaki adabiyotida keng qo`llanilgan to`rtliklar shaklida yaratilgan. shu sababli doston hajmini baytlar bilan o`lchash to`g`ri emas. “hibat ul-haqoyiq” asari aruz vaznida yaratilgan turkiydagi ikkinchi asar hisoblanadi. u aruzning mutaqorib bahrida yaratilgan: nomlanishi mutaqoribi musammani mahzuf, ya`ni faulun, faulun faul: o`char meh/nat o`ti, / kechar nav/bati, qolur sabr / idisi / savobin / tutub. www.arxiv.uz www.arxiv.uz “hibat ul-haqoyiq” asarining asl nusxasi bizgacha yetib kelmagan. shuning uchun uni dastlab qaysi yozuvda yozilganligi ham noma`lum. xv-xvi asrlarda asar bir necha marotaba ko`chirilgan. asarning topilishi va dastlabki nashri turk olimi najib osimbek nomi bilan bog`liq. u dastlab asarning istambulda abdurazzoq …

noli fikrlarini turkiy tilda ifodalashni asl maqsad qilib qo`ygan. shu tufayli o`z ijodining katta qismini turkiy til taraqqiyotiga baxshida etdi. bu haqda u shunday deydi: anin uz erur bu kitob bir so`zug, to`lulab keturdim kemishtim yuzug. mazmuni: bu kitob shuning uchun ham nafisdirki, har bir so`zni to`latib yozdim, keraksiz, yuzaki so`zlarni tashladim. www.arxiv.uz www.arxiv.uz “hibat ul-haqoyiq” dagi so`z qo`llash iqtidori, vazn, qofiya va radifdan o`rinli foydalanish mahorati shoirning she`riyat qonun-qoidalarini chuqur o`zlashtirganligidan dalolat beradi. asarning dastlabki uch bobi qofiya jihatdan bir butunlikni tashkil etib, dastlabki ikki misra o`zaro qofiyalanadi, boshqa baytlarning ikkinchi misralari ularga uyg`unlashadi. quyidagi misralarda murdaf (ridfli) qofiyaning bir ko`rinish ishlatilgan: ko`ngultin chiqarqil tavor suqliqin, kedim birla teb tut qorin to`qliqin. bu boyliq chig`oyliq ozuq yo`qlug`i, chig`oyliq tep ayma ozuq yo`qlug`in. mazmuni: ko`ngildan molga bo`lgan suqlikni chiqar, faqat kiyim bilan qorin to`qligini ko`zla. boylik, kambag`allik bu yemish-ozuq yo`qligidir, (aslida) oziq-ovqat yo`qligini qashshoqlik deb aytma. ma`lumki, raviy (qofiyalanuvchi so`z …

lmeh: salobat ichinda umartek juvon saxovat, samoqat tutar usmoniy. tetiklikdan kenduv ayoztik o`zuq, dod insof tutar chin anushirvoniy. “hibat ul-haqoyiq” ma`no va mazmun e`tibori bilan to`la ma`noda axloqiy – ta`limiy asardir. akademik oybekning ta`rifiga ko`ra, “u islom dini, axloqini tashviq qilish uchun yozilgan”. ammo tadqiqotchilarning “tamomila diniy va axloqiy” asar, deya baholagan hukmlarini ham to`la-to`kis ma`qullab bo`lmaydi. chunki, unda din bilan bir qatorda dunyo to`g`risida, axloq va ilm, tafakkur va inson umrining asl mohiyati haqida qimmatli fikrlar bayon etiladi. asarning g`oyaviy-badiiy quvvatini belgilaydigan va adib ahmadning mutafakkirlik iste`dodini ko`rsatadigan boblardan biri ilmdan bahs yuritadigan bobdir. uningcha, ilm nuri bilan saodat yo`li yorishadi. bu yo`lga kirishni istagan odam, albatta, ilm egallashi zarur: bilik birla bilinur saodat yo`li, bilik bil saodat yo`lini bula. www.arxiv.uz www.arxiv.uz insoniyat farzandi ilm orqali o`zini jaholat, nodonlik, gumrohlik singari ofat va balolardan xalos etadi. ikkinchidan, u haqni botildan farqlab, dunyo va hayot sirlarini bilish imkoniyatiga erishadi. hech …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ahmad yugnakiy hayoti va ijodi"

1426133822_60561.ppt слайд 1 ahmad yugnakiy hayoti va ijodi reja: 1. ahmad yugnakiy va u yashagan davr xususida. 2. ahmad yugnakiyning tavallud topgan joyi va hayoti haqida baxs va tortishuvlar. 3. “hibat ul-haqoyiq” asari: a) tuzilishi va vazni; b) nusxa va nashrlari; v) badiiy xususiyatlari. 4. “hibat ul-haqoyiq” – ta`limiy didaktik asar. 5. “hibat ul-haqoyiq”ning o‘zbek adabiy tili va adabiyoti rivojiga qo‘shgan hissasi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz 1. ahmad yugnakiy va u yashagan davr xususida. ma`lumki, turkiy adabiyotda axloq-odob, pand-nasihat, komillik fazilatlariga da`vat, ya`ni didaktik tamoyil doimo muhim o`rinni egallab kelgan. x-xii asrlar mobaynida didaktik mavzularga qiziqish kuchayib borganki, buning yorqin bir dalili ahmad yugnakiyning “hibat ul-haqoyiq” asaridir. ulug` shoir...

PPT format, 604.0 KB. To download "ahmad yugnakiy hayoti va ijodi", click the Telegram button on the left.

Tags: ahmad yugnakiy hayoti va ijodi PPT Free download Telegram