tarixiy manbalarning manbashunoslikdagi o'rni

DOCX 39 pages 59.5 KB Free download

39 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 59.5 KB

File type DOCX

Pages 39

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 39

choriyev anvar 2 yozma manbalarning manbashunoslikdagi o'rni reja: i. kirish ii. asosiy qism i. bob . tarixiy manbalarni xususiyatlari va tavsifi. 1.1 tarixiy manbalarni aniqlash, tanlash va tahlil etish yo’nalishlari va asosiy xususiyatlari 1.2 arab tilidagi manbalarning xususiyatlari va tavsifi 1.3 fors tilidagi manbalarning xususiyatlari va tavsifi. 1.4 turkiy tildagi manbalarning xususiyatlari va tavsifi. iii. xulosa iv. foydalanilgan adabiyotlar. kirish o’zbekiston istiqloli (1991) yurtimizda ijtimoiy fikr erkinligi uchun keng imkoniyatlar yaratdi. biz o’zimizning boy va qadimiy tariximizni qaytadan kashf etish imkoniga ega bo’ldik. respublikamiz birinchi prezidenti i.a.karimov to’g’ri ta’kidlaganidek, “o’zlikni anglash tarixni bilishdan boshlanadi. isbottalab bo’lmagan ushbu haqiqat davlat siyosati darajasiga ko’tarilishi zarur”[footnoteref:1]. [1: i.a.karimov. tarixiy xotirasiz kelajak yo`q. muloqot, 1998, №2, 2-3 betlar. ] darhaqiqat, komil inson tarbiyasida tarixiy tafakkur muhim o`rin tutadi, zero tarix fani insoniyatning eng qadimgi zamonlardan to hozirgi kungacha bosib o`tgan hayot yo`li, kishilik jamiyati taraqqiyoti qonuniyatlarini o`rganadigan fandir. o`zbek xalqining tarixi juda boy va …

2 / 39

bir davrda unga o`ziga xos talablar qo`yilgan. o`zbekistonda mustaqillik yillarida manbalarni o`rganishning dolzarb vazifaga aylanishi bevosita milliy davlatchilik masalalari bilan bog`liq va shu asosda tariximizni yangicha tadqiq etishga kirishdik. mustaqillik yillarida o`zbekiston tarixini o`rganishga qaratilgan alohida e`tibor birinchi navbatda, tarixiy manbashunoslik sohasida jiddiy o`zgarishlarga sabab bo`ldi; manbalarni o`rganishga yangicha yondashuv, yangi talablar va vazifalar kun tartibiga qo`yildi. ushbu asosda tarixiy manbashunoslik sohasida ilmiy tadqiqotlar va o`quv –uslubiy tizimlarida ham mavjud standartlarni qayta ko`rib chiqish ehtiyoji yuzaga keldi. mustaqillik yillarida o`zbekistonda tarixiy manbashunoslikning umumiy ko`lami kengaydi va bu holatni ilmiy muassasalarda olib borilayotgan tadqiqotlar hamda oliy o`quv tizimidagi ta`lim misolida ko`rishimiz mumkin. avvalo shui ta`kidlash o`rinliki, tarixiy manbashunoslik shakl va mazmun jihatdan ancha takomillashdi. o`zligimizni anglash, milliy qadriyatlarimizni tiklash, tarixga xolisona yondoshish kabi kun tartibiga qo`yilgan dolzarb masalalarbevosita yozma manbalarga murojat qilishni taqazo etardi. chunonchi, jahon madaniyati tarixida chuqur iz qoldirgan buyuk ajdodlarimizning tavallud sanalarini yoki qadimiy shaharlarimiz yubileylarini keng miqiyosda …

3 / 39

- engilmas kuch. t. : ”ma`naviyat”, 2008. 26- bet ] binobarin, yozma tarixiy manbalar o`quvchining tarixiy voqealar, ijtimoiy tuzum mohiyatini bilib olish asosida ularni bir-biri bilan taqqoslaydi, natijada ulardagi o`xshashlik va farqni aniqlaydi. i. bob . tarixiy manbalarni xususiyatlari va tavsifi. 1.tarixiy manbalarni aniqlash, tanlash va tahlil etish yo’nalishlari va asosiy xususiyatlari. tarixiy fakt va voqealar bayoni inson xarakteri, ma’lumot beruvchi shaxs, guruh, firqa, sulola, mazhab va mamlakatlar manfaati yo’lida turlicha talqin qilinishi mumkin. masalan, o’zbekiston yaqin tarixi mamlakatimizning x1x asr ikkinchi yarmi va xx asr boshlaridagi siyosiy voqealar turli davrlarda, manbalarda va turli mualliflar tomonidan turlicha talqin qilinmoqda. bular o’z davrida yaratilgan yozma yodgorliklar, tarixiy hujjatlar va solnomalarda qanday bayon qilingan? sho’ro davrida qanday tushuntirildi? va nihoyati mustaqillik sharoitida tarixiy adolatni tiklash, manbalar asosida xolis va ob’ektiv bo’lib o’tgan voqealarni bilishimiz mumkin va kerak. bu esa manbashunoslik fanisiz, manbalarga ilmiy yondoshuvsiz mumkin emas. chunki, o’sha davrdagi yozma yodgorliklar aksariyati …

4 / 39

rlar, shaharlar, qasrlar va qal’alar xarobalari, uy-ro’zg’or buyumlari va boshqalar kiradi. ma’naviy yodgorliklar deganda qadimgi yozuvlar, xalq og’zaki ijodi namunalari, afsonalar, yozma yodgorliklar – bitik, qo’lyozma kitob, hujjatlar va arxiv materiallari tushuniladi. umuman, tarixiy manba inson ijtimoiy faoliyati natijasida paydo bo’lgan va uning xususiyatlarini o’zida aks ettirgan moddiy va ma’naviy yodgorliklardan iboratdir. ularni o’rganadigan fanni biz manbashunoslik deymiz. manbashunoslik fani ijtimoiy fan sohasida asosan ikki xil bo’lishi mumkin - tarixiy manbashunoslik va adabiy manbashunoslik. bizning maqsadimiz tarixiy manbashunoslikni o’rganishdir. manbashunoslik fanining vazifalariga kelsak tarixiy manbalarni qidirib topish, ularni ro’yxatga olish, turkumlash, chuqur va atroflicha tadqiq etish, manbada o’z aksini topgan yoki bayon etilgan voqealar, keltirilgan faktlarni to’la va ob’ektivligini aniqlash, manbaning tarix fani taraqqiyotini o’rganishdagi ahamiyatiga baho berish, manbashunoslikning asosiy vazifasi hisoblanadi. manbalar turlari. tarixiy manbalarni, ularning umumiy xarakteri, o’tmishni o’zida aks ettirishga qarab quyidagi olti asosiy guruhga bo’lish mumkin[footnoteref:3]. [3: axmedov b. o`zbekiston xalqlari tarixi manbalari. t., 1991. 16- …

5 / 39

yo’q bo’lib ketgan. ilk tarixning ayrim lavhalari o’tmishdan qolgan va insonning ijtimoiy faoliyati bilan bog’liq bo’lgan moddiy yodgorliklarda, aniqrog’i ularning bizgacha saqlangan, qoldiqlari yetib kelgan. xullas, moddiy (ashyoviy) manba deganda ibtidoiy odamlar istiqomat qilgan va dafn etilgan joylar, ularning mehnat va urush qurollari, bino va turli inshootlar (qal’a va qasrlar, hammomlar va karvonsaroylar, hunarmandchilik ustaxonalari hamda suv inshootlari va boshqalar)ning qoldiqlari, uy-ro’zg’or buyumlari va zebziynat taqinchoqlari tushuniladi. moddiy yodgorliklarni qidirib topish va o’rganish ishlari bilan arxeologiya ilmi (yunon, arxeo -qadimiy, logos – ilm; o’tmish haqidagi ilm; kishilik jamiyatining uzoq o’tmishni o’rganuvchi ilm, qadimshunoslik) shug’ullanadi. 2. etnografik manbalar. xalqlarning kelib chiqishi bilan bog’liq bo’lgan material va ma’lumotlar etnografik manba hisoblanadi. masalan, xalq, qabila va urug’ nomlari, inson qo’li va aql –zakovati bilan yaratilgan qurol va buyumlarning naqsh va bezaklari, kishilar ongida, shuningdek, og’zaki va yozma adabiyotda saqlanib qolgan o’tmish urf-odat va an’analari, kishilarning turmush tarzi etnografik manba hisoblanadi. bularning barchasini etnografiya …

Want to read more?

Download all 39 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tarixiy manbalarning manbashunoslikdagi o'rni"

choriyev anvar 2 yozma manbalarning manbashunoslikdagi o'rni reja: i. kirish ii. asosiy qism i. bob . tarixiy manbalarni xususiyatlari va tavsifi. 1.1 tarixiy manbalarni aniqlash, tanlash va tahlil etish yo’nalishlari va asosiy xususiyatlari 1.2 arab tilidagi manbalarning xususiyatlari va tavsifi 1.3 fors tilidagi manbalarning xususiyatlari va tavsifi. 1.4 turkiy tildagi manbalarning xususiyatlari va tavsifi. iii. xulosa iv. foydalanilgan adabiyotlar. kirish o’zbekiston istiqloli (1991) yurtimizda ijtimoiy fikr erkinligi uchun keng imkoniyatlar yaratdi. biz o’zimizning boy va qadimiy tariximizni qaytadan kashf etish imkoniga ega bo’ldik. respublikamiz birinchi prezidenti i.a.karimov to’g’ri ta’kidlaganidek, “o’zlikni anglash tarixni bilishdan boshlanadi. isbottalab bo’lmagan ushbu haqiqat ...

This file contains 39 pages in DOCX format (59.5 KB). To download "tarixiy manbalarning manbashunoslikdagi o'rni", click the Telegram button on the left.

Tags: tarixiy manbalarning manbashuno… DOCX 39 pages Free download Telegram