alisher navoiyning pedagogik qarashlari

PPTX 26 стр. 8,0 МБ Бесплатная загрузка

26 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 8,0 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 26

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 26

alisher navoiyning pedagogik qarashlari reja alisher navoiyning hayoti haqida umumiy ma’lumot navoiy asarlari va ularda komil inson obrazi navoiy asarlarida aks etgan pedagogik qarashlar tahlili hayoti o'zbek adabiyotining asoschisi, davlat arbobi a lisher navoiy 1441-yil 9 fevralda hirot shahrida tug'ilgan. alisher favqulodda iste’dod egasi bo'lgan, iste’dodining dastlabki uchqunlari u uch-to'rt yoshligidayoq namoyon bo'la boshlagan. shu vaqtda u fariddidin attorning «mantiq ut-tayr» asarini yod oladi. . alisherdagi ilm o'rganishga bo'lgan kuchli qiziqish hamda ishtiyoqni o'z vaqtida anglagan ota-onasi uni 1445-yil maktabga beradilar. maktabda tahsil olayotgan chog’larida o'tmish mutafakkirlari va o'z zamonasining zabardast shoirlarining ijodlari bilan yaqindan tanishadi. mazkur davrda mavjud badiiy asarlar mazmunini o'qib-o'rganish bilan kifoyalanib qolmay, mustaqil ravishda she’rlar yoza boshlaydi. alisher tomonidan yaratilgan she’riy misralar o'zida yuksak badiiy va falsafiy fikrlarni aks ettirar edi chunonchi, uning ustozi lutfiyga o'qib bergan quyidagi misralari bugungi kunga qadar she’riyat ixlosmandlarining hayratiga sazovor bo'lib kelmoqda: orazin yopqoch ko'zimdin sochilur har lahza yosh, bo'ylakim, …

2 / 26

amsa», «mahbub ul-qulub», «munojot», «vaqfiya», «majolis un-nafois», «muhokamat ul-lug'atayin», abdurahmon jomiyning «arba’in» nomli asarining tarjimasi sifatida yaratilgan «chihil hadis» («qirq hadis») kabi asarlarida ta’lim –tarbiya hamda boshqa bir qancha masalalariga oid qarashlarini ifoda etadi. asarlari a lisher navoiy o'z asarlarida komil inson obrazlarini yaratib, ular qiyofasida namoyon bo'luvchi ma’naviy-axloqiy sifatlarni ulug'lagan bo'lsa, ta ’limiy-axloqiy muammolarni yorituvchi asarlarida esa komil insonni shakllantirish jarayonining mazmuni, ushbu jarayonning o'ziga xos jihatlari, yo'llari, shakl va usullari borasidagi m ulohazalam i bayon etadi. alloma tomonidan yaratilgan asarlar mazmunidan anglashiladiki, ularda ilgari surilgan qarashlarning markazida inson va uning kamolotini ta’minlash g'oyasi turadi. bu haqda navoiyshunos olim v. zohidov quyidagi fikrni bildiradi: «navoiy ijodi hamda amaliy faoliyatining eng asosiy, markaziy masalasi, yo'nalish nuqtasi har narsadan oldin inson, uning taqdiri, baxti, saodati, uning yaxshi yashashi, buning uchun zarur jamiyat masalalaridir». komil inson obrazi sizningcha komil inson qanday fazilatlarga ega bo’lishi kerak? komil inson allomaning tasavvuridagi komil inson o'z …

3 / 26

dan yaratilgan ”nazm ul-javohir” asarida quyidagicha bayon qiladi: kim olim esa,nuqtada barhaq de oni gar bazm tuzar,bihishti mutlaq de oni har kimsaki,yo’q ilm anda ahmaq de oni majlisdaki ilm bo’lsa uchmaq de oni mazkur baytning mazmunida ilmli,oqil odam o’z maqsadlariga erishish yo’lida uchraydigan har qanday qiyinchiliklarni yengib o’tadi,kim ilmni o’ziga tayanch qilib olsa , u hech qachon qoqilmaydi,zero ilm insonning baxt-saodatini ta’minlashga xizmat qiladi degan g’oya o’z aksini topgan. “hayrat ul-abror” hayrat ul-abror» dostonining o'n birinchi maqolatida esa ilm quyosh, oy hamda kunduz sifatida quyidagicha ta’riflanadi: «ilm sipehrining baland axtarlig'idakim , jahl tunini, yorutmoq uchun «ayn»i quyoshdin va «lom»i oydin va «mim»i kunduzdin nishona aytur. va jahl shomi tiyra manzarlig'idakim, g'aflat chohini zalolat kechasida zohir qilib, bu kechada shaqovatdin fasona aytur. va olimning bovujudi falokat quyoshdek sarbalanlig'i va johilning bovujudi ganju mol tufrog' aro najanlihg'i» («ilm osmonining yulduzlardek baland martabaliligi haqidakim , bilimsizlik tunini yoritish uchun «ayn»i quyosh, «lom»i oy, …

4 / 26

a va bergan malhamni ko'nglim tag-tugi bilan sezgandirman. zamon ahlidan ba’zi ham suhbatlar va davr kishilaridan ayrim do'stlar bu hollardan xabarsiz va ko'ngillari bu yaxshilik va yomonliklardan asarsizdir... asar uch qismdan iborat. navoiyning o'zi ta’kidlaganidek, asarning birinchi qismida turli toifaga mansub odam larning fel-atvorlari; ikkinchi qismida yaxshi xislatlar va yomon fe’llar, ularning o'ziga xos jihatlari; uchinchi qismida esa , yaxshi f e’l va xislatlar , insonda ularni shakllantirishga oid qarashlar bayon etiladi. alloma mazkur asarda kishilarni munosib va nomunosib kishilar tarzida ikki toifaga ajratadi. har bir insonning hayotda uchraydigan nomunosib kishilarni yaxshi xulqli insonlardan ajrata olish layoqatiga ega bo’lishi muhim ekanligi, yomon xislatlarga ega kishilar bilan munosabatda bo'lishdan saqlanish lozimligini uqtirib o'tar ekan, bu borada «mahbub ul-qulub» asaridan foydalanish foydadan xoli bo’lmasligini ta’kidlaydi. mazkur holat alisher navoiyning shaxsiy hayotiy tajribalari asosida yoshlarni komil inson bo’lib voyaga yetishishga undashidan dalolat beradi. . n a v o iy ilm -fanning inson kamolotidagi …

5 / 26

afsni tiyishni ulug'laydi. takabburlik, manmanlik, faqat o'z foydasini ko'zlab ish yuritish, hasad, g'iybat, yolg'onchilik, nodonlik, johillik, ikkiyuzlamachilik, ta’magirlik, shoshma-shosharlik, bachkanalik, pala-partishlik, fisqi-fasod, yalqovlik, haromdan hazar qilm aslik kabi illatlarni qoralab, ulardan xalos bo'lish borasida so'z yuritadi. . q uyidagi ruboiy yomon illatlarga ega inson boshiga turli falokatlar yog'ishi mumkinligi to'g'risida ogoh etadi: uch fe ’l erur kishiga qotil oxir, qotillik aro zahri halohil oxir. buxl angla birin, birin havo bir oxir, qil ujbni ham alarg'a doxil oxir. navoiy bilim olish jarayonida barcha fanlar asoslarini chuqur o'rganish maqsadga muvofiqdir, deb hisoblaydi. shu bois alloma turli fanlar yo’nalishlarida yetuk bilimlarga ega va xalq o'rtasida alohida hurmat e’tiborli bo’lgan olim-u fozillarni yig'ib, ularning yordami bilan ilm -fanning rivojini ta’minlashga e’tiborni qaratadi. ana shu maqsadda shaxsiy mablag’i evaziga madrasalar barpo etadi, maktablar ochadi. madrasalarda o'ziga xos tartib-qoidalarga muvofiq faoliyat yuritilgan. talabalardan mavjud tartib-qoidaga qat’iy rioya qilish talab etilgan. navoiy bola tarbiyasi bilan oila hamda …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 26 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "alisher navoiyning pedagogik qarashlari"

alisher navoiyning pedagogik qarashlari reja alisher navoiyning hayoti haqida umumiy ma’lumot navoiy asarlari va ularda komil inson obrazi navoiy asarlarida aks etgan pedagogik qarashlar tahlili hayoti o'zbek adabiyotining asoschisi, davlat arbobi a lisher navoiy 1441-yil 9 fevralda hirot shahrida tug'ilgan. alisher favqulodda iste’dod egasi bo'lgan, iste’dodining dastlabki uchqunlari u uch-to'rt yoshligidayoq namoyon bo'la boshlagan. shu vaqtda u fariddidin attorning «mantiq ut-tayr» asarini yod oladi. . alisherdagi ilm o'rganishga bo'lgan kuchli qiziqish hamda ishtiyoqni o'z vaqtida anglagan ota-onasi uni 1445-yil maktabga beradilar. maktabda tahsil olayotgan chog’larida o'tmish mutafakkirlari va o'z zamonasining zabardast shoirlarining ijodlari bilan yaqindan tanishadi. mazkur davrda ma...

Этот файл содержит 26 стр. в формате PPTX (8,0 МБ). Чтобы скачать "alisher navoiyning pedagogik qarashlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: alisher navoiyning pedagogik qa… PPTX 26 стр. Бесплатная загрузка Telegram