falsafa tarixi

PPT 43 pages 6.4 MB Free download

43 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.4 MB

File type PPT

Pages 43

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 43

4-мавзу: ўрта аср ва янги давр ғарб фалсафаси . ҳозирги замон жаҳон фалсафаси антик давр фалсафаси. европада ўрта аср ва уйғониш даври фалсафаси. 17 – 18 асрларда европа инглиз ва француз фалсафаси. 19 асрларда немис мумтоз фалсафаси. ҳозирги замон жаҳон фалсафаси ва унинг аҳамияти. қадимги юнон фалсафаси эр. авв. 6 асрда грецияда натурфалсафа космология космогония ривожланди. фалес (эр.авв. 624-567йй.) ҳамма нарса сувдан келиб чиққан ва сувга айланади деб ҳисоблаган. анаксимандр (эр.авв. 610-546йй.) дунё ноаниқ материя-апейрондан ташкил топган дейди. анаксименнинг (эр.авв. 588-525 йй.) ҳамма нарса ҳаводан ҳосил бўлган ва ҳавога айланади. эфеслик гераклит (эр.авв. 530-470й) оламдаги барча нарса ва ҳодисаларнинг асоси оловдан иборат. нарса ва ходисалар доимий ўзгаришда, ўзаро алоқадорликда, боғлиқликда, бир-бирига ўтиб туради. бу ўзгариб ривожланиб туришнинг манбаи қарама-қаршиликларнинг бирлиги ва уларнинг ўзаро курашидадир. дунёнинг асосини сонлар ташкил килади, сонлар коинотдаги тартибнинг ифодасидир. дунёни билиш – уни бошқарувчи сонларни билишдир. дунё моддий бўлиб, рух, онг материянинг махсулидир. дунёнинг асоси атомлар …

2 / 43

ҳсули, соясидир. «ғоялар дунёси» фазо ва вақтга боғлиқ булмай, абадий ҳаракатсиз ва ўзгармасдир: у «ҳақиқий дунёдир». аристотель – арасту (эр.авв.584-322йй.) сермаҳсул файласуф «метафизика» ёки «биринчи фалсафа», «физика», «жон тўғрисида», «аналитика», «категориялар», «этика», «сиёсат» каби асарлар муаллифи моддий дунёнинг объектив мавжуд. нарсалар материя ва шаклдан пайдо бўлиб, доимий ҳаракат ва ўзгаришдадир. арасту билиш назариясида моддий дунё билишнинг, сезгиларнинг, тажрибанинг асосидир. сезгилар бизга айрим аниқ нарсалар ҳақида маълумот берса, ақлимиз эса умумлаштирилган маълумотлар беришга қодир деган эди. i-асрдан xv асргача бўлган даврни ўз ичига олади. христианлик давлат дини ва мафкурасига айланди. фалсафий фикрлар яккахудочилик ғоялари асосида ривожлана бошлади. патристика - руҳонийлар томонидан христианликнинг асосий ақидаларини шакллантирилиши даври(1-4 асрлар) христиан таълимотини ҳимоя қилиш даври(5-10 асрлар) фалсафий таълимотларни дин манфаатларига мувофиқлаштириш даври(11-15 асрлар) оқимлари орасидаги курашнинг манбаи умумий тушунчаларнинг табиатидадир. вакиллари: иоанн росцелин (1265-1308) иоанн дунс скотт (1265-1308) уильям оккам (1300-1350) алоҳида предметларгина реал мавжуддир, умумий тушунчалар эса номларни ифодалайди ва улар иккиламчидир. вакиллари: …

3 / 43

гелиоцентрик математик дунёқараши умумий ривожининг табиий илмий заминига асос яратди. немис астрономи гелеоцентризм назариясидан тарафдори сайёралар ҳолатини кузатиш асосида сайёралар ҳаракатининг 3 қонунини кашф қилди. қуёш системаси тузилиши манзарасини аниқлаштиришга ва бутун оламнинг тортилиш қонунини очишга имкон беради. италиян олими схоластик фалсафага ва рим католик черковига қарши кураш тупрок, хаво, сув, олов ва эфирдан иборат ер билан осмон оламнинг физикавий яккажинсдир моддий олам бирламчи бўлиб, онг эса иккиламчидир: моддий олам мангу, у хеч кандай худо томонидан яратилган эмас: бордан йўқ, йўқдан бор бўлмайди: у чексиздир: чексиз нарса ва ходисалар бир-бири билан ўзаро алоқада, бирликдадир. қуёш системасидан ташкари яна саноқсиз дунёлар мавжуд. табиат фанлари ичида механика ва математика фанлари катта ютуқларга эга бўлиб, киме ва биология эса бу даврда хали у қадар ривожланмаган эди. френсис бекон (1561-1626) жон локк (1632-1704) томас гоббс (1588-1676) бенидикт сниноза (1631-1677) рене декарт (1596-1650) готфрид вильгельм лейбниц (1646-1716) рационалистик оқимнинг асосчиси ақлнинг ёрдамида инсон ўзига зарур …

4 / 43

осий хусусиялари - ҳажм, оғирлик, ўтказмаслик, фигура ва механик ҳаракатдан иборат. ҳаракат материянинг ажралмас хусусияти, ҳаракатсиз материя бўлиши мумкин эмас. ҳаракат нарсаларнинг фазода оддий ўрин алмашувидир табиат предметларини билиш - уларни сезишдан иборат, сезгининг манбаи эса объектив реалликдир. материягина сезги аъзоларимизга таьсир эта олади. ақлни ролини инкор этмадилар. сезгиларимиз - тафаккурнинг асоси ва мазмунидир. тафаккур эса миянинг бир қанча сезгиларини йиғиш, қушиш, солиштириш қобилиятидан иборатдир. билиш оддийдан мураккабга қараб борувчи диалектик жараён эмас, балки сезги, фикр ва мулоҳазалар йиғиндисидан иборатдир. и. кант (1724-1804) и. фихте(1762-1814) гегель(1770-1831) фейербах(1804-1872) шеллинг(1775-1854) немис классик фалсафасининг асосчиси фалсафасининг ривожи асосан 2 даврга бўлинади: 1-давр танқидий фалсафагача бўлган давр (табиатшуносликнинг фалсафий масалалари билан шуғулланди). “бутун умумий табиий тарих ва осмон назарияси” асарида қуёш системаси коинотдаги бошланғич катта туманликнинг айланма ҳаракат қилиши натижасида келиб чиққан. 2-давр танқидий фалсафа даврида яратилган асарлари: “соф ақлни танқид” “мушоҳада қобилиятини танқид” “амалий ақлни танқид” немис классик фалсафасининг энг йирик вакили диалектик …

5 / 43

Want to read more?

Download all 43 pages for free via Telegram.

Download full file

About "falsafa tarixi"

4-мавзу: ўрта аср ва янги давр ғарб фалсафаси . ҳозирги замон жаҳон фалсафаси антик давр фалсафаси. европада ўрта аср ва уйғониш даври фалсафаси. 17 – 18 асрларда европа инглиз ва француз фалсафаси. 19 асрларда немис мумтоз фалсафаси. ҳозирги замон жаҳон фалсафаси ва унинг аҳамияти. қадимги юнон фалсафаси эр. авв. 6 асрда грецияда натурфалсафа космология космогония ривожланди. фалес (эр.авв. 624-567йй.) ҳамма нарса сувдан келиб чиққан ва сувга айланади деб ҳисоблаган. анаксимандр (эр.авв. 610-546йй.) дунё ноаниқ материя-апейрондан ташкил топган дейди. анаксименнинг (эр.авв. 588-525 йй.) ҳамма нарса ҳаводан ҳосил бўлган ва ҳавога айланади. эфеслик гераклит (эр.авв. 530-470й) оламдаги барча нарса ва ҳодисаларнинг асоси оловдан иборат. нарса ва ходисалар доимий ўзгаришда, ўзаро алоқадорликда,...

This file contains 43 pages in PPT format (6.4 MB). To download "falsafa tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: falsafa tarixi PPT 43 pages Free download Telegram