психология фанининг предмети, мақсади ва вазифалари

DOC 64,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1352904348_39527.doc психология фанининг предмети, мақсади ва вазифалари режа: 1. психология нимадан бахс қилади. 2. психик ҳодисалар. 3. илк психологик билимлар. 4. психологиянинг мақсади. 5. психология фанининг вазифалари. жаҳон фанларининг муайян қонуниятларга асосланиб туркумларга киритилишига кўра, психология фани бу тизимда нуфузли ўрин эгал-лашига барча объектив шарт ва шароитлар етарлидир. қатьий ишонч билан айтилган фикрнинг замирида бир қатор муҳим ҳам табиий, ҳам ижтимоий омиллар ётиши шак-шубҳасиздир. чунки психология фани инсонияттомонидан кашф қилинган фанларнинг ичида энг мураккаб бўлиб, биосфериктаълимотдан келиб чиққан ҳолда психика юксак даражада ташкил топган материянинг хусусиятини акс эттирувчи категория сифатида ўрганилиб келинган. психология фаниниг бошқа фан соҳаларидан фарқли томони шун-дан иборатки, унинг амалий, татбиқий жиҳатлари мавжуд бўлиб, иж-тимоий турмушнинг барча жабҳаларида бевосита қатнашади, муайян даражада таъсир ўтказади. психология бошқа фанлардан фарқли ўлароқ ўзтатбиқий маълумотлари, натижаларининг кўпқирра, кўпёклама эканлиги билан тубдан ажралиб туради ва мутлақо бошқа сифат кўрсатки-чига эга. айниқса, бу борада ўзини ўзи бошқариш алоҳида аҳамият касб этади, шунинг учун …

ш динами-касини таъминлаш, янги сифат босқичига ўтишини қайд қилиш им-конияти борлиги билан ўта амалий, татбиқий фанга айлангандир. психология фанининг соҳалари унинг амалиёт учун муҳим аҳамият касб этишидан далолат беради (ҳуқуқшунослик психологияси, кли-ник психология, меҳнат психологияси, савдо психологияси, социал психология, педагогик психология, махсус психология, спорт психо-логияси ва ҳоказо). психология амалий, татбиқий жиҳатдан ўз пред-метига эга бўлиб, амалий социал психолог, инженер (муҳандис) пси-холог, оилавий психотерапевт, тиббиёт психологи, мактаб психологи каби соҳаларни ўз ичига қамраб олгандир. юқорида билдирилган фикрларга якун ясаб, шу нарсани алоҳида таъкидлаб ўтиш керакки, психология фани кўҳна тарихга эга бўли-шига қарамай, у жуда навқирон фандир, чунки илмий психология немис психологи в. вундт томонидан 1879 йилда лейпциг (германия) университетида асос солинган биринчи экспериментал лабора-тория очилишидан бошланади. шунинг учун эндигина рефлексияни (лотинча гепехиз ўзининг руҳий ҳолатини таҳлил қилиш дегани) ил-мий жиҳатдан ўрганишни психология фани предмети таркибига ки-ритиш даври (мавриди) келди. психология фани табиатшунослик фанлари ва фалсафа негизида пайдо бўлган бўлиб, то ҳанузгача …

уш психологияси ўртасидаги муносабат тўғрисида мулоҳаза юритиш мақсадга мувофиқдир. маъ-лумки, ҳар қандай фан негизида одамларнинг турмуш ва амалий таж-рибаси муайян даражада ўз аксини топган бўлади. масалан, кимё предмети моддаларнинг хусусиятлари, уларнинг зичлиги, оғирлиги, ўзаро бирикуви тўғрисидаги кундалик турмуш билимларига суянади, математика фани сонлар, миқцорий муносабатлар, геометрик шакл-ларнинг хоссалари, тригонометрик функциялар ҳақидаги инсон тасаввурлари асосига қурилади. лекин психология юзасидан ана шун-дай мулоҳазалар юритиш ёки билдириш мумкин эмас, чунки, унинг замирида тубдан бошқача ўзига хослик ётади. ҳар қайси шахс кунда-лик турмушнинг ўзига хос психологик билимларини эгаллаган бўлиб, ўз савияси, салоҳияти билан турлича камолот кўрсаткичига эгадир, ҳатто турмуш тажрибасида тўпланган билимлар илмий психологик билимлардан устунроқ туриши ҳам мумкин (қари билганни — пари билмас). чунки йирик ёзувчилар (шахслараро муносабат ва муомала, мулоқот хусусиятлари юзасидан кузатувчанликка эгадирлар), врач-лар, ўқитувчилар, руҳонийлар, савдогарлар узлуксиз равишда киши-лар билан муомалага киришишлари натижасида уларнинг ички дунё-си ва хулқ-атворига оид билимлар билан юксак даражада қуроллан-гандирлар. лекин ҳар қандай инсонда ҳам озми …

, таълимот» деган маъно англа-тади. бироқ ҳозирги даврда «жон» тушунчаси ўрнига «психика»ни қўллашда давом этмоқдамиз. лингвистик нуқтаи назардан «жон», «психика» тушунчалари айнан бир хил маънони билдиради. лекин «психика» тушунчаси бугунги кунда «жон»дан кенгроқ кўламга эга бўлиб, ҳам кўзга кўринувчи, ҳам кўзга кўринмовчи томонларини ўзида акс эттиради. психиканинг таркибий қисмлари фаолият, хулқ, муо-мала яққол намоён бўлиш хусусиятига эга бўлса, билиш жараёнлари, психик ҳолатлар, ички кечималар, ижодий режалар, илмий фаразлар мияда мужассамлашгани учун улар кўзга кўринмайди. психология фанининг кейинги даврдаги тараққиёти улар ўртасида бир талай та-фовутларни келтириб чиқарди. психика тўғрисида дастлабки тасаввурга эга бўлиш учун даставвал психик ҳодисалар моҳияти билан танишамиз. одатда, психик ҳоди-салар деганда ички, субъектив тажриба фактларнинг (воқеликнинг) намоён бўлиши тушунилади, бошқача сўз билан айтганда, психика ҳаётнинг сезги, идрок, хотира, тафаккур, хаёл каби ҳар бири алоҳида олинган яққол шаклларидан иборатдир. субъектив ҳодисаларнинг асосий хусусияти — уларнинг бевосита субъектга тааллуқлилигидир. агар инсон идрок қилса, сезса, фикрласа, эсласа, хоҳиш билдирса, албатта ана …

(воқеликда), ҳодисаларда психика намоён бўлади, ўзининг хусусиятларини ажра-тади, фақат улар орқалигина психикани ўрганиш мумкин. психологик воқелик-факт деганда субъектнинг ички кечинмала-рининг таркибий қисмлари билан бир қаторда уларнинг объектив шакллари (хулқ-атвор, тана ҳаракати, жараёни, фаолият маҳсули, ижтимоий-маданий ҳодисалар) орқали психиканинг хусусиятлари, ҳолатлари, қонуниятларини ўрганиш тушунилади. бошқача сўз билан айтганда, инсон онгидан ташқари, унга боғлиқ бўлмаган ҳолда ҳукм сурувчи объектив борлиқ, яъни атрофимиздаги нарса ва ҳодиса-лар, муҳит, шароит ва бошқаларнинг психикада акс этиши психоло-гик воқелик деб аталади. психология фанининг вужудга келиши, шаклланиши, ривожла-ниши тўғрисида батафсил маълумот бериш ушбу курс учун шарт эмас, чунки унинг психология тарихи соҳаси мавжуддир. шунга қарамас-дан, психология фанининг пайдо бўлиши ҳақидаги айрим илмий материаллар, маълумотлар юзасидан қисқача мулоҳаза юритиш мақсад-га мувофиқ. инсониятнинг ижтимоий-тарихий тараққиёти давомида меҳнатни режалаштириш, ишлаб чиқариш муносабатлари, ишлаб чиқариш кучлари ва уларнинг табақалашуви, одамлар тафаккурининг ривож-ланиши туфайли жоннинг (руҳнинг) моддийликдан ташқари хусуси-яти, кўриниши юзасидан ғоялар вужудга келади. бунинг натижасида анимистик тасаввурлар ўрнини руҳни борлиқнинг натуралистик (ло-тинча …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "психология фанининг предмети, мақсади ва вазифалари"

1352904348_39527.doc психология фанининг предмети, мақсади ва вазифалари режа: 1. психология нимадан бахс қилади. 2. психик ҳодисалар. 3. илк психологик билимлар. 4. психологиянинг мақсади. 5. психология фанининг вазифалари. жаҳон фанларининг муайян қонуниятларга асосланиб туркумларга киритилишига кўра, психология фани бу тизимда нуфузли ўрин эгал-лашига барча объектив шарт ва шароитлар етарлидир. қатьий ишонч билан айтилган фикрнинг замирида бир қатор муҳим ҳам табиий, ҳам ижтимоий омиллар ётиши шак-шубҳасиздир. чунки психология фани инсонияттомонидан кашф қилинган фанларнинг ичида энг мураккаб бўлиб, биосфериктаълимотдан келиб чиққан ҳолда психика юксак даражада ташкил топган материянинг хусусиятини акс эттирувчи категория сифатида ўрганилиб келинган. психология фаниниг бошқа фан соҳалар...

Формат DOC, 64,5 КБ. Чтобы скачать "психология фанининг предмети, мақсади ва вазифалари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: психология фанининг предмети, м… DOC Бесплатная загрузка Telegram