шахс тараққиётини даврларга бўлиш

DOC 49,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1353024423_39542.doc www.arxiv.uz режа: 1. умр даврларини ажратиш назариялари 2. болалик даври. 3. ўсмирлик даври. 4. ўспиринлик даври. психиканинг иррационал (ақлий билиш жараёнларидан ташқари) таркибий қисмлари бўлмиш эмоция, майл ва шу кабилар ёрдамида шахс хулқини таҳлил қилувчи назария психодинамика дейилади. мазкур назариянинг йирик намояндаларидан бири — бу америкалик психолог э.эриксондир. у шахс ривожини 8 та даврга ажратади ва уларнинг ҳар қайсиси ўзига хос бетакрор хусусиятга эгадир. биринчи давр — гўдаклик. ушбу даврда гўдакда онгсизликка асос-ланган ташқи дунёга нисбатан «ишонч» туйғуси вужудга келади. бу-нинг бош сабабчиси ота-онанинг меҳр-муҳаббати, ғамхўрлиги ва жон-куярлигининг нишонасидир. агарда гўдакда ишонч негизи пайдо бўлмаса, балки борлиққа нисбатан ишончсизлик ҳисси туғилса, у тақ-дирда вояга етган одамларда маҳдудлик, умидсизлик шаклида акс этув-чи хавф вужудга келиши, эҳтимол. иккинчи даврда, яъни илк болаликда жонзодда ярим мустаққил-лик ва шахсий қадр-қиммат туйғуси шаклланади ёки аксинча, уларнинг қарама-қаршиси бўлмиш уят ва шубҳа ҳисси ҳосил бўлади. бо-лада мустақилликнинг ўсиши, ўз танасини бошқаришга кенг имко-ният яратиб, бўлғусида …

уронлик ва маҳ-сулдорликка интилиш туйғуси билан ажралиб туради. унинг энг му-ҳим қадрияти — омилкорлик ва маҳсулдорликдан иборатдир. ушбу ёш даврининг салбий жиҳатлари (иллатлари) ҳам кўзга ташланади ва уларнинг қаторига ижобий хислатлари етарли даражада бўлмаганли-ги, онги ҳаётнинг барча қирраларини қамраб ололмаслиги, муаммо-ларни ечишда ақл-заковатнинг етишмаслиги, билимларни ўзлашти-ришда қолоқлиги (сустлиги) ва ҳоказо. худди шу даврда шахсда меҳ-натга нисбатан индивидуал муносабати шакллана бошлайди. бешинчи давр — ўспиринлик — ўзининг бетакрор хислати, инди-видуаллиги ва бошқа одамлар билан кескин тафовутланиши билан тавсифланади. шунингдек, ўсмирлик шахс сифатида ноаниклик, муайян ролнинг уддаламаслик, қатъиятсизлик сингари нуқсонларга (иллатларга) эгадир. мазкур даврнинг энг муҳим хусусияти «ролни кечиктириш»нинг ўзгариши ҳисобланиб, бирмунча тараққиёт босқи-чига кўтарилишининг дақиқасидир. унда ижтимоий ҳаётда бажара-ётган ролларининг кўлами кенгаяди, лекин уларнинг барчасини жид-дий эгаллаш имконияти мавжуд бўлмайди, ваҳоланки бу кезда ўспи-рин ролларда ўзини синаб кўриш билан чекланади, холос. эриксон ўспиринларда ўз-ўзини англашнинг психологик механизмларини ба-тафсил тахлил қилади, унда вақтни янгича ҳис қилиш, психосексуал қизиқиш, патоген (касаллик қўзғатувчи) жараёнлар …

уқсон (иллат) сифатида ҳукм суриши эҳтимолдан ҳоли эмас. саккизинчи давр, яъни қарилик инсон тариқасида ўз бурчини уд-далай олганлиги, турмушнинг кенг қамровлиги, ундан қаноатланган-лиги (қониққанлиги) туйғулари билан тавсифланади. салбий хусуси-ят сифатида ушбу ёшда ҳаётдан, фаолиятдан ноумидлилик, улардан кўнгил совиш ҳис-туйғуларини таъкидлаб ўтиш ўринлидир. доно-лик, софлик, гуноҳлардан фориғ бўлишлик бу ёшдаги одамларнинг энг муҳим жиҳати, саховати ҳисобланади, бинобарин, ҳар бир алоҳи-да олинган ҳолатга нисбатан шахсият ва умумият нуқтаи назаридан қараш уларнинг олий ҳиммати саналади. э.шпрангер «ўспиринлик даври психологияси» деган асарида қизларнинг 13 ёшдан 19 ёшгача, йигитларнинг эса 14 ёшдан 22 ёшга-ча киритишни тавсия қилади. ушбу ёш даврида юз берадиган асосий ўзгаришлар э.шпрангер бўйича: а) шахсий «мен»ни кашф қилиш; б) рефлексиянинг ўсиши; в) ўзининг индивидуаллигини англаш (тушуниш) ва шахсий хусусиятларини эътироф қилиш; г) ҳаётий эзгу режаларининг пайдо бўлиши; д) ўз шахсий турмушини англаган ҳолда қуриш установкаси ва ҳоказо. унинг фикрича, 14—17 ёшларда вужудга келадиган инқирознинг моҳияти уларга катталарнинг болаларча муносабатидан қутулиш туйғусини туғилишидан …

қуйидаги босқич-ларга ажратади: сенсомотор интеллекти (туғилишдан то 2 ёшгача); операциялардан илгариги тафаккур даври (2 ёшдан то 7 ёшга-ча); конкрет операциялар даври (7—8 ёшдан 11 — 12 ёшгача); формал (расмий) операциялар даври. ж.пиаженинг ғояларини давом эттирган психологларнинг бир гуруҳини когнитив-генетик назарияга бириктириш мумкин. бу йўна-лишнинг намояндалари қаторига л.колберг, д.бромлей, дж.биррер, а.валлон, г.гримм ва бошқалар киради. француз психологи а.валлон нуқгаи назарича, шахснинг ривож-ланиши қуйидаги босқичларга ажратилади: ҳомиланинг она қорнидаги даври; импульсив ҳаракат даври — туғилгандан то 6 ойликгача; эмоционал (ҳис-туйғу) даври - 6 ойликдан то 1 ёшгача; сенсомотор (идрок билан ҳаракатнинг уйғунлашуви) даври - 1 ёшдан то 3 ёшгача; персонализм (шахсга айланиш) даври - 3 ёшдан то 5 ёшгача; фарқпаш даври - 6 ёшдан то 11 ёшгача; 7) жинсий етилиш ва ўспиринлик даври — 12 ёшдан то 18 ёшгача. яна бир франциялик йирик психолог заззо ўз ватанидаги таълим ва тарбия тизимининг тамойилларидан келиб чиққан ҳолда, мазкур муаммога бошқачароқ ёндашиб ва уни ўзига …

ология. –т., ўзму «университет», 2003. 3. ғозиев э.ғ. тафаккур психологияси. тошкент: университет ,1990. 4. ғозиев э.ғ. хотира психологияси. –тошду , 1994. 5. бернштейн н.а. физиология движений и активность. м., 1990. 6. василюк ф. е. психология переживания. м., 1984. 7. введение в психологию/ под общей ред. а. в. петровского. м., 1997. 8. вилюнас в. к. психологические механизмы мотивации человека. м., 1990. 9. выготский с.л. собрание сочинений в 6-ти томах. м. 1984. 10. гальперин п.я. введение в психологию. м., 1976. 11. гиппенрейтер ю.б. введение в психологию. м., 1988. 12. дормашев ю. б., романов в. я. психология внимания. – м., 1995. 13. ж.годфруа. что такое психология? м. 1999 г. 2-том. 14. зейгарник б.в. теории личности в зарубежной психологии. м. 1990 г. 15. зинченко т. п. память в экспериментальной и когнитивной психологии. – спб, 2002. интернет манбалари: 1. http: www.iib.psixology.msu.ru 2. http: www.iib.psixology.ru 3. http: www.iib.psixology.rin.ru 4. http: www.iib.psixology.narod.ru 5. http: www.iib.psixology.narod.ru

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "шахс тараққиётини даврларга бўлиш"

1353024423_39542.doc www.arxiv.uz режа: 1. умр даврларини ажратиш назариялари 2. болалик даври. 3. ўсмирлик даври. 4. ўспиринлик даври. психиканинг иррационал (ақлий билиш жараёнларидан ташқари) таркибий қисмлари бўлмиш эмоция, майл ва шу кабилар ёрдамида шахс хулқини таҳлил қилувчи назария психодинамика дейилади. мазкур назариянинг йирик намояндаларидан бири — бу америкалик психолог э.эриксондир. у шахс ривожини 8 та даврга ажратади ва уларнинг ҳар қайсиси ўзига хос бетакрор хусусиятга эгадир. биринчи давр — гўдаклик. ушбу даврда гўдакда онгсизликка асос-ланган ташқи дунёга нисбатан «ишонч» туйғуси вужудга келади. бу-нинг бош сабабчиси ота-онанинг меҳр-муҳаббати, ғамхўрлиги ва жон-куярлигининг нишонасидир. агарда гўдакда ишонч негизи пайдо бўлмаса, балки борлиққа нисбатан ишончсизлик ҳисс...

Формат DOC, 49,0 КБ. Чтобы скачать "шахс тараққиётини даврларга бўлиш", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: шахс тараққиётини даврларга бўл… DOC Бесплатная загрузка Telegram