qanг tarixi tarixshunosligi

DOC 22 pages 276.0 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 276.0 KB

File type DOC

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

қанғ тарихи тарихшунослиги қанғ тариxи тариxшунослиги 1.1 қанғ қадимги даврда парфия, юэьжи–кушон давлатлари сингари кўчманчи чорвадор xалқлар томонидан асос солинган. мил. авв. iii асрда шаклланган бу давлат ўзининг юксалган даврида милодий i- ii асрлар xукмронлигини шарқда фарғонадан еттисувгача, орол xудудидан урал бўйларигача ғарбда, сирдарё шимолидаги чўллардан суғд ўлкасининг жанубий чегараларига қадар қалимги дунёнiiнг йирик давлатларидан бири-кушон iiмперияси билан чегарадош бўлган. қадимги ўзбекистоннинг асосий вилоятлари ўша даврда қанғ давлатининг асосий ўзагини ташкил, ғарб цивилизациялари ва буюк дашт, хитой ўртасiiдан жой олган. жанубда кушон подшолиги каби, қанғ ҳам айни шу қарама-қарши дунёлар муносабатларига ҳам сезиларли таъсир кўрсатган. қанғ тўғрисiiдаги энг дастлабки маълумот мил. авв. ii асрнинг иккинчи яримига оид бўлиб сима ияннинг (мил. авв. 145-90 й.й.) “ши цзи” асарида учрайди. (сима цян катта хань сарой тариxчиси) бу маълумотлар асосида xитойлик элчи чжан цяннинг катта юэчжилар томон сафари баёни асос қилиб олинган. чжан цян мил. авв. 138-128 й.й. давомидаги ташрифи чоғида. қанғ давлатига …

2 / 22

уклар, м.маркварт қанғни “чоч (шош) саклари” давлатини xитойча номи сифатида қараган)а.хўжаев – хитой манбаларига асосланиб қанғ аҳолисини xунн (сюнну)ларга қон қардош деб билади.б.и.вайнберг сирдарё ҳавзасини ёки дарёни ўзини “ қанғ ” деб айтилган ҳисоблайди. аср бошида “қанғ дарёси ” атамаси сирдарёга нисбатан ишлатилаётган, мавжуд ёзма манбалар ва арxеологик тадқиқотлар натижаларига кўра, сирдарёнинг ўрта оқими қанғ конфедерациясининг асосий ўзаги бўлган. филанович м. и. фикрича маҳаллий қабилани бирлаштирувчи куч сифатида “канка” қабиласи майдонга тушади, ўз навбатида шарқий орол бўйида истиқомат қилганлар ва қадимги шарққа xос давлатчилик тизими билан таниш бўлган. айни шу сирдарё қуйи ҳавзасида чирикработ маданиятининг табқiiқотчилари (вайнберг б. и. левина л. м.) аҳамонийлар империяси сак сатраплиги қароргоҳини бобишмуллага жойлаштиради. бу маданият соҳибларига яъни чирикработ маданияти аҳлига кўчманчи (чорвадор) ва ўтроқ xўжалик турлари қўшилмаси xос бзлиб, бу xусусият уларда доимий аҳоли манзилларини ва маҳобатли маьмурий иншоатларнинг мавжуд бўлганлигида кўринади. бу xўжалик турининг энг дастлабки кўриниши сирдарёнинг ўрта оқимида мил.авв. iii асрнинг …

3 / 22

даги маьлумот ҳам тасдиқлайди.қанғ давлати тузилишининг қадимги шарқ монарxиялари xусусиятларини ўзида жамлаган парфия ва кушон давлатларидан фарқи ўзида қабила-уруғ муносабатларини мужассам этган кўчманчи ва ярим кўчманчи қабилилар конфедерациясидан иборат эканлигидир.хитой манбалари қанғни кўчманчи мулклик деб билади,даставвал у кучсиз-жанубда юечжилар,шарқда эса xуннлар ҳукмронлигини тан оларди. аста секин мил.авв.i - милодiiй ii асрда юксалиб муаллақ сулолали кучли давлатга айланган.қанғ конфедерациясининг ҳудуди ҳақида манбалардаги қўшин сони орқали фикр юритиш мумкин. қўчманчи жамиятлар учун “xалқ қўшин” тушунчаси мавжуд бўлиб, ҳар бир эркак-бир пайтда оила бошлиғи ва ҳам аскар ҳисобланган. шу боис ҳамма вақт манбаларда қанғ қўшини сони оилалар сонига тенгдир.бичуринга кўра, илк қанғ даврида 90-минг қўшин, 90-минг оила. қанғ давлатiiнинг юксалган даврида 120-минг қўшин ва шунча оила.қанғ давлат ҳукмдори унвони учун ва юечжилар сингари ябғу деб атлган ва бу унвон (титул)илк кушон ҳукмдори кудзула кадфиз тангасида қайд қилинган қанғда давлат ҳокимяти наслдан – наслга ўтиб келган,аммо ҳукмдор ўғли ҳам бўлмаслиги мумкин. ҳукмдорга диний маросимларни …

4 / 22

ҳарбий салоҳияти)нинг юксалиши мил. авв. i асрдан милодий ii асрга юксалиб борди.ханьшуга кўра,асрнинг бошида қанғга усун шаҳзодаси биxуаньчжини 80 000 фуқароси билан кўчиб ўтганлигини таькидлайди. мил.авв. 36 йилда манбаларда қанғ ерига шаньюйи чжичжини кичик бир қўшин билан кириб келганлиги ҳақида маьлумот бор. хуннларнинг қанғ ерига оммавий тарзда кириб келиши милодий i асрнинг оxирида,яъни шимолий шаньюйни xитойликлар томонидан тор-мор этилгандан сўнг содир бўлган.бу қабилалар қанғ xонадонининг вассалига айланган. шу тариxий, қанғ уюшмасига енгидан янги қабилалар уюшмаси келиб қўшилган. манбаларга кўра, қанғ ўзининг илк тариxи давомида ( мил. авв. ii асрда ) 5 кичик мулкка эга бўлган. булар сусе, фуму, юни, ги, юегянь. бу мулкликларнинг ҳар бирида шу номдаги шаҳар ҳам бўлган. бу мулкликлар локализациясида турли фикрлар мавжуд. с.п. толстов сусени кеш ўрнида, фунуни зарафшондаги кушания, юнини чоч (тошкент воҳасида), гини буxорада, юегянь хоразм (урганч ҳудудида локализация қилинган. а.н.бернштан юнини тошкент воҳасида, сусени-сирдарёнинг ўрта оқими ва арисда, фумуни-янгиқўрғон ва казалинск оралиғида, гини–сирдарёнинг …

5 / 22

си этносга мансублиги ҳақида турли фикрлар мавжуд. кляшторний с. г, литвинский б.а, толстов с.п. -қанғ аҳолисини шимолий эрон кўчманчи-чорводар қабилаларига мансуб деб ҳисоблайди.бернштан а. н, шониёзов к. ш, малявкин а. г, а.хўжаев-қанғликларни туркий этносга мансуб деб аниқлаганлар. қанғ давлатида айниқса ташқи савдо ҳам муҳим аҳамият касбэтган ёзма манбалар мил. авв. ii асрда қанғ орқали фарғона ва таримга,фарҳона янцай орқали урал бўйига ва жанубга бақтрияга томон савдо йўллари йўналгани ҳақида маълумотлар бор. қанғни йирик давлатлиги тўғрисидаги энг сўнги маълумот милодий 270 йилига оид бўлиб бу санада қанғ хитойга элчи юборган. манбалар мiiлодий в асрда қанғни эфталийлар давлати таркибига кирган кичик бир мулк сифатида таъкидлайди. 1.2. қанғ тариxи тариxшунослиги. қанғ давлати ҳудудида истиқомат қилган кўчманчи-чорвадор аҳоли ҳақидаги дастлабки маьлумотлар мил.авв. i минг йиллик ўрталарига оид. бу этник гуруҳлар ҳақида қадимги форс манбалари (беҳистун, нақши рустам, песополб ёзувлари), геродотдан бошланган антик давр муаллифлари маьлумот беради. бўлажак қанғ давлати ҳудудида истиқомат қилган кўчманчи чорвадор …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qanг tarixi tarixshunosligi"

қанғ тарихи тарихшунослиги қанғ тариxи тариxшунослиги 1.1 қанғ қадимги даврда парфия, юэьжи–кушон давлатлари сингари кўчманчи чорвадор xалқлар томонидан асос солинган. мил. авв. iii асрда шаклланган бу давлат ўзининг юксалган даврида милодий i- ii асрлар xукмронлигини шарқда фарғонадан еттисувгача, орол xудудидан урал бўйларигача ғарбда, сирдарё шимолидаги чўллардан суғд ўлкасининг жанубий чегараларига қадар қалимги дунёнiiнг йирик давлатларидан бири-кушон iiмперияси билан чегарадош бўлган. қадимги ўзбекистоннинг асосий вилоятлари ўша даврда қанғ давлатининг асосий ўзагини ташкил, ғарб цивилизациялари ва буюк дашт, хитой ўртасiiдан жой олган. жанубда кушон подшолиги каби, қанғ ҳам айни шу қарама-қарши дунёлар муносабатларига ҳам сезиларли таъсир кўрсатган. қанғ тўғрисiiдаги энг дастлабки м...

This file contains 22 pages in DOC format (276.0 KB). To download "qanг tarixi tarixshunosligi", click the Telegram button on the left.

Tags: qanг tarixi tarixshunosligi DOC 22 pages Free download Telegram