jangovar zaxarlovchi kimyoviy moddalarning (zkm) klinik (toksikologik) tasnifi va ta'sir mexanizmi

DOCX 10 pages 33.4 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 33.4 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

13-mavzu: jangovar zaxarlovchi kimyoviy moddalarning (zkm) klinik (toksikologik) tasnifi va ta`sir mexanizmi. amaliy mashg`ulotning maqsadi: - zaharlovchi kimyoviy moddalarning klinik tasnifi; - nervlarni falajlash ta’siriga ega bo‘lgan zaharlovchi moddalar; - zararlanish darajalari; -kimyoviy zaharlanishdan saqlanish yo`llari. kutilayotgan natijalar: mashg`ulоt o`tilgandan kеyin talabalar bilishlari kеrak: - nervlarni falajlash ta’siriga ega bo‘lgan zaharlovchi moddalar; - kimyoviy quroldan zaharlanishda kelib chiqadigan belgilar; - ularni turli bosqichda kuztilishi ; - kimyoviy zaharlanishni oldini olish; mavzuda ko`rib chiqiladigan savоllar: 1. jangovar zaxarlovchi kimyoviy moddalarning tasnifi; 2. jangovar zaxarlovchi kimyoviy moddalarning ta`sir mexanizmi; 3. nervlarni falajlash ta’siriga ega bo‘lgan zaharlovchi moddalar; 4. terida yara paydo qilish ta’siriga ega bo`lgan zaharlovchi moddalar; 5. umumiy zararlanish ta’siriga ega bo‘lgan zaharlovchi moddalar; amaliy mashg`ulоt rеjasi: - talabalarni mashg`ulоtga tayyorgarligini tеkshirish – 10 daqiqa - talabalarni bilim darajasini tеkshirish – 50 daqiqa - o`qituvchininig darsni muhоkama qilish va yakunlashi – 20 daqiqa mashg`ulоt o`tish jоyi – kafеdra auditоriyasi qo`llaniladigan ta`lim …

2 / 10

iga ta’sir etuvchi zaharlovchi moddalar (stemitlar)-adamsit, difenil- sianarsin, difenilxlorarsin; b) ko‘z shilliq pardasiga ta’sir etuvchi zaharlovchi moddalar (lakrimatorlar) - ko'zdan yosh oqizuvchi xloratsetofenon, brombenzilsianid, ci-es/ss) va si-ar(cr). 6. psixokimyoviy ta’sirga ega bo`lgan zaharlovchi moddalar -bizet (bz), (dlk). ii. zararlartishning oxirgi natijasiga qarab: · o‘ldiruvchi ta’siriga ega (nervlarni falaj qiluvchi, terida yara paydo qiluvchi, umumiy zaharlovchi va bo‘g‘uvchi ta’sirga bo‘lgan) zaharlovchi moddalar; · vaqtincha safdan chiqaruvchi zaharlovchi moddalar - ta’sirlash xususiyatiga ega bo‘lgan va psixokimyoviy zaharlovchi moddalar. iii. zaharlash xususiyatini qancha vaqt saqlay olishga qarab: · chidamli zaharlovchi moddalar - ular yuqori qaynash haroratiga (150°s dan yuqori) ega. ishlatilganda juda sekinlik bilan bug‘lanadi va uzoq vaqtgacha (bir soatdan bir necha sutkagacha, qish paytida haftalab) saqlanib turadi. buning natijasida ko‘plab odamlar zaharlanadi. bu guruh zaharlovchi moddalarga fosfororganik va terida yara paydo qiluvchi zaharlovchi moddalar kiradi. shuni esda saqlash lozimki, qo‘ llanilgan zaharlovchi moddalaming chidamliligi ularning faqatgina fizik va kimyoviy xossalariga bog‘liq bo‘lib …

3 / 10

luvchi, umumiy zaharlovchi, ta’sirlovchi, psixokimyoviy zaharlovchi moddalar). qisqa vaqt davomida ta’sir alomatlari ko‘rinadi. sekin ta’sir qiladigan zaharlovchi moddalar (terida yara paydo qiluvchi, bo‘g‘uvchi zaharlovchi moddalar). klinik alomatlari sekin rivojlanadi. v qollanish ehtimoli borligiga qarab jami zaharlovchi moddalar ikki guruhga bominadi. birinchi guruhga zarin, zoman, vi-gazlari va iprit kiradi. ular tabeli hisoblanadi. bularni qo'llash ehtimolli, qolgan guruhdagi zaharlovchi moddalar chegaralangan tabeli va zaxiradagi zaharlovchi moddalar guruhiga kiradi. kimyoviy qurol qo‘llanilishi sababli kimyoviy zararlanish zonasi hosil bo‘ladi, shu egallagan hududda kimyoviy zararlanish o‘chog‘i paydo boiadi. kimyoviy zararlanish zonasi-bevosita kimyoviy qurol qo‘llanilgan hududdan va zaharlash konsentratsiyasiga ega zaharli modda aralashgan bulut tarqalgan hududni o‘z ichiga oladi. bu hududda birlamchi va ikkilamchi bulutlar tafovut etiladi. birlamchi bulutni jami zaharlovchi moddalar qo'llash vaqtida hosil qiladi. buning ta’sir vaqti 30 daqiqagacha. ikkilamchi bulutni turg‘un zaharlovchi moddalar hosil qiladi. buning ta’sir vaqti ob-havoga bog‘liq (bu parlanishdan hosil bomadi). kimyoviy zararlanish o‘chog‘i deganda ma’lum hudud, shu hududda kimyoviy …

4 / 10

shishidan qat’i nazar insonni zararlaydi, hatto shikastlanmagan teri va shill iq pardalarga tushganda ham. boshqa zaharlovchi moddalardan farqli o‘laroq, fosfor-organik moddalar rangsiz va hidsiz. shuning uchun odam ko‘pincha himoya vositalarini kiyishga kechikadi. nervlarni falajlash ta’siriga ega zaharlovchi moddalaming o‘ziga xos xusisiyatlari: - zaharlanishning klinik manzarasi tezda rivojlanadi; - bu zaharlovchi moddalar organizmga tushganda teri qavatlarida va shilliq pardalarda hech qanday mahalliy o‘zgarishlar yuzaga chiqmaydi; · zaharlovchi moddalar teri orqali organizmga tushishi teriga tezda zararlanishga qarshi shaxsiy paket bilan ishlov berishni talab qiladi. zararlangan kishilarga 5 daqiqa orasida ishlov berish o‘tkazi!sa yaxshi natija beradi; -bu zaharlovchi moddalar ta’siri natijasida kelib chiqqan bronxoreya, bronxospazm, gipoksiya holatlari va so‘lakninig mo‘i ajralib chiqishi himoya vositalarini ishlatishni ancha cheklab qo‘yadi; · zaharlanishga ziddi-zaharlar bilan davo qilish yaxshi natija beradi, shuning uchun zaharlanishning klinik ko‘rinishi paydo bo‘lishi bilan ziddi-zahami afin, budaksim (shprits-tyubikda bo‘ladi), tarenni (tabletkada) shoshilinch ravishda qabul qilish lozim; · kimyoviy zaharlanish o‘chog‘idan chiqarilgan shaxslarga …

5 / 10

i, ko‘z yaqin turgan narsalarni ko‘rishga moslashadi, kechqurun yoki sun’iy yoritilgan joylarda ko‘rish yo‘qoladi. ba’zan to‘sh suyagi orqasida timalovchi og‘riq seziladi, me’da sohasida tarqoq og'riq paydo bo‘ladi. zaharli moddalar ta’siri to‘xtaganda intoksikatsiya tez pasayadi va bir necha kundan so‘ng (2—5 sutka) yo‘qoladi. o‘rta darajali zararlanish - og‘ir kechishi bilan ifodalanadi. yengil darajali zararlanishdagi klinik alomatlarga qo‘shimcha ya’ni havo yetishmovchiligi, ko‘krak qisilishi alomatlari paydo bo‘ladi, hansirash yuzaga keladi. qorin sohasida og‘riq kuchayadi, bronxospazm alomatlari paydo bo‘ladi, shilliq pardalarda ko‘karish vujudga keladi, yo‘tal kuchayadi, bunda shilimshiq suyuqlik ajraladi, ichaklaming qisqarishi kuchayadi, natijada kuchli og‘riq paydo bo‘ladi va ich ketishi kuzatiladi. ko‘pincha asabiy-ruhiy qo‘zg‘alishlar, qo'rquv holati, emotsiyaning buzilishi, kuchli bosh og‘rishi va boshqalar paydo bo'ladi. kasallik huruji vaqtida bemor o‘tirib olib, qo‘llari bilan karavot yoki yo‘l chetiga suyangan holda nafasini yengillashtirishga urinadi. teri qoplamlari nam, lab ko‘kargan, puls ancha tezlashgan, taranglashgan bo'ladi. arterial bosim zararlanishning boshlanishida ko‘tariladi, keyinichalik zaharlovchi moddalar ta’siri natijasida keskin …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jangovar zaxarlovchi kimyoviy moddalarning (zkm) klinik (toksikologik) tasnifi va ta'sir mexanizmi"

13-mavzu: jangovar zaxarlovchi kimyoviy moddalarning (zkm) klinik (toksikologik) tasnifi va ta`sir mexanizmi. amaliy mashg`ulotning maqsadi: - zaharlovchi kimyoviy moddalarning klinik tasnifi; - nervlarni falajlash ta’siriga ega bo‘lgan zaharlovchi moddalar; - zararlanish darajalari; -kimyoviy zaharlanishdan saqlanish yo`llari. kutilayotgan natijalar: mashg`ulоt o`tilgandan kеyin talabalar bilishlari kеrak: - nervlarni falajlash ta’siriga ega bo‘lgan zaharlovchi moddalar; - kimyoviy quroldan zaharlanishda kelib chiqadigan belgilar; - ularni turli bosqichda kuztilishi ; - kimyoviy zaharlanishni oldini olish; mavzuda ko`rib chiqiladigan savоllar: 1. jangovar zaxarlovchi kimyoviy moddalarning tasnifi; 2. jangovar zaxarlovchi kimyoviy moddalarning ta`sir mexanizmi; 3. nervlarni falajlash ta’si...

This file contains 10 pages in DOCX format (33.4 KB). To download "jangovar zaxarlovchi kimyoviy moddalarning (zkm) klinik (toksikologik) tasnifi va ta'sir mexanizmi", click the Telegram button on the left.

Tags: jangovar zaxarlovchi kimyoviy m… DOCX 10 pages Free download Telegram