fuqarolik huquqi tushunchasi, tamoyillari va tizimi

DOC 126.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1352692043_36787.doc reja: 1. 1.fuqarolik huquqi tushunchasi 2. fuqarolik huquqining asosiy tamoyillari 3. fuqarolik huquqi tizimi 4. o`zbekistonda fuqarolik huquqining asosiy rivojlanish bosqichlari fuqarolik huquqi tushunchasi fuqarolik huquqi o`zbekiston respublikasida amal qiluvchi huquq tizimi sohalaridan biri bo`lib, mamlakatimizda iqtisodiy munosabatlarni takomillashtirish, bosqichma-bosqich bozor iqtisodiyoti munosabatlariga o`tish davrida fuqarolar va boshqa sub`-yektlarning moddiy, ma`naviy ehtiyojlarini tobora to`laroq qon-dirish maqsadida mulkiy munosabatlarni hamda mulkiy xarakterda bo`lmagan shaxsiy munosabatlarni tartibga solish, mustahkamlashga qaratilgan huquq normalari yig`indisidan iboratdir. sodda qilib aytganda, fuqarolik huquqi - yuridik jihatdan teng bo`lgan subyektlar o`rtasidagi mulkiy va shaxsiy-nomulkiy muno-sabatlarni tartibga soladigan hamda mustahkamlaydigan huquqiy normalar yig`indisidir. fuqarolik huquqining huquq sohalari tizimida tutgan o`rnini anglash uchun, dastavval ushbu huquq sohasi tartibga soladigan ijtimoiy munosabatlarni tahlil etish lozim. ijtimoiy munosabatlar tizimida fuqarolik huquqi tartibga soladigan munosabatlar keng o`rinni egallaydi. ayniqsa, bu munosabatlar kishilar o`rtasidagi o`zaro iqtisodiy muomalada, kundalik ehtiyojlarni qondirishga qaratilgan harakatlarda ko`p uchraydi. fuqarolik huquqi tartibga soladigan munosabatlar doirasi o`zbekiston respublikasi …

lar deganda, iqtisodiy munosabatlar, ya`ni ishlab chiqarish vositalari, iste`mol buyumlari, umuman kishi meh-natining har qanday mahsulotlarni yaratish, egallash, foydalanish va tasarruf etish bilan bog`liq bo`lgan ijtimoiy munosabatlar tushuniladi. mulkiy munosabatlarning barchasi ham fuqarolik huquqi normalari bilan tartibga solinavermaydi. ba`zi mulkiy munosa-batlar huquqning boshqa sohalari bilan ham tartibga solinadi. huquqiy munosabatda qatnashuvchi bir tarafning ikkinchi tarafga ma`muriy jihatdan bo`ysunishiga asoslangan mulkiy munosabatlar - ma`muriy huquq normalari bilan, soliq va budjet bilan bog`liq munosabatlar - moliya huquqi normalari bilan, shuningdek yer bilan bog`liq munosabatlar - yer huquqi normalari bilan, mehnat shartnomasi hamda intizomiy bo`ysunuv bilan bog`liq munosabatlar - mehnat huquqi normalari bilan tartibga solinadi. fuqarolik huquqi asosan muayyan ekvivalent (tenglik) baroba-ri bilan belgilanadigan, qiymat, baho bilan ifodalanadigan va ishtirokchilari teng darajada ko`riladigan mulkiy munosabatlarni tartibga soladi. mulkiy xarakterdagi huquqiy munosabatlar, ya`ni fuqarolar va tashkilotlarning moddiy boyliklarni yaratish, ularni egallash, bu boyliklardan foydalanish, ularni tasarruf etishda bo`lgan o`zaro huquqiy munosabatlar ishlab chiqarish munosabatlaridan, …

htiradi, qo`riqlaydi hamda kafolatlaydi. fuqarolik huquqi tomonidan tartibga solinadigan mulkiy munosabatlar doirasi nihoyatda keng. bular jumlasiga oldi-sotdi, xilma-xil buyurtmalar qabul qilish (ijro etish), turar-joylarni ijaraga qo`yish va ijaraga olish, korxonalar, tashkilotlarning bir-biriga mahsulotlar yetkazib berish, qurilish ishlarini amalga oshirish, transport korxonalari orqali yuk va yo`lovchi tashish, yetkazilgan zararni qoplash, qonun va vasiyat bo`yicha meros olish, umuman har qanday shakldagi mulkni egallash, undan foydalanish hamda uni tasarruf etish bilan bog`liq bo`lgan munosabatlar kiradi. fuqarolik huquqi tomonidan tartibga solinadigan mulkiy ko`rinishda bo`lmagan shaxsiy huquqiy munosabatlar ikki turga: mulkiy munosabatlar bilan bog`liq bo`lgan shaxsiy munosabatlarga va mulkiy munosabatlar bilan bog`liq bo`lmagan shaxsiy munosa-batlarga (shaxsiy nomulkiy) bo`linadi. mulkiy munosabatlar bilan bog`liq bo`lgan munosabatlarga intellektual faoliyat natijalariga bo`lgan va mualliflik huqu-qiga doir munosabatlarni misol qilib,ko`rsatish mumkin. bu muno-sabatlarda faqat mulkiy munosabatlarnigina emas, balki ular-ning shaxsiy huquqlarini ham, chunonchi, asarni o`z nomidan, ta xal-lusi ostida yoki nomini ko`rsatmasdan anonim tarzda nashr etish (fkning 1053-moddasi), asarning daxlsizligi …

surati)ning daxlsizligi-ga bo`lgan huquq, mualliflik huquqi (fk, 1046-modda), mualliflik nomiga bo`lgan huquq (fk, 1051-modda) va hokazolar kiradi. garchi fuqarolik huquqi shaxsiy munosabatlarning ko`plab turini tartibga solsa-da, lekin har qanday shaxsiy huquqiy muno-sabatlar ham fuqarolik huquqi bilan tartibga solinavermaydi. o`zbekiston respublikasi fuqarolik kodeksining 2-moddasi, 4-ban-diga asosan shaxsiy nomulkiy munosabatlar va mulkiy munosabat-lar bilan bog`liq bo`lmagan shaxsiy munosabatlar, agar qonunlarda boshqacha tartib nazarda tutilgan bo`lmasa yoki bu munosabatlarning mohiyatidan o`zgacha hol anglashilmasa, fuqarolik qonunlari bilan tartibga solinadi. ushbu modda qoidasi tegishli yo`sinda yuridik shaxslarga ham tatbiq etiladi. ijtimoiy munosabatlarni tartibga solishda fuqarolik huquqining o`ziga xos uslubi va xususiyatlari bor, bu bilan u o`ziga yondosh bo`lgan boshqa huquq sohalaridan ajralib turadi. chunonchi, fuqarolik huquqi oila huquqi, moliya huquqi, ma`muriy huquq, davlat huquqi, mehnat huquqi, yer huquqi bilan bevosita bog`liq bo`lsa ham, mulkiy hamda shaxsiy nomulkiy munosabatlarni tartib-ga solishda bu huquq sohalaridan ma`lum darajada farq qiladi. dastlab fuqarolik huquqining oila huquqidan farqi to`g`risida shuni …

atlarning xususiyatlarini belgilaydi. misol qilib aliment majburiyat-larini olsak, bu majburiyatlar mulkiy xarakterda bo`lgan muno-sabatlardan emas, balki shaxsiy, oilaviy (er va xotinlik, qarin-doshlik) munosabatlaridan kelib chiqadi. oila huquqining fuqarolik huquqidan farq qiluvchi asosiy xususiyati shundaki, oila huquqi tomonidan tartibga solinadigan mulkiy munosabatlar va shaxsiy nomulkiy munosabatlar faqatgina bitta oila a`zosi o`rtasida vujudga keladi hamda bu yerda fuqa-rolik huquqi uchun eng asosiy o`rinni egallaydigan keng ma`nodagi mulkiy muomala kuzatilmaydi. agar oila a`zolari o`rtasida o`zaro fuqarolik muomalasi (oldi-sotdi, hadya, ayirboshlash) amalga oshi-rilsa ham, bu holat oila huquqi me`yorlari bilan emas, fuqarolik huquqi me`yori bilan tartibga solinadi. mulkiy munosabatlarda davlat hokimiyati organlari qatna-shib, mazkur munosabatlarda ishtirok etuvchilarga o`z erklarini buyursalar, bunday mulkiy munosabatlar fuqarolik huquqiga emas, balki ma`muriy huquqqa taalluqli bo`ladi. chunonchi, yuqori davlat organining o`z vakolati doirasida chiqarilgan buyrug`iga muvofiq muayyan binolar, uskunalarni topshirish-qabul qilish bilan bog`liq munosabat ma`muriy-huquqiy munosabatlar hisoblanadi. agar mul-kiy munosabatlarda davlat organlari fuqarolik muomalasining ishtirokchisi sifatida bir-birlariga nisbatan teng …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "fuqarolik huquqi tushunchasi, tamoyillari va tizimi"

1352692043_36787.doc reja: 1. 1.fuqarolik huquqi tushunchasi 2. fuqarolik huquqining asosiy tamoyillari 3. fuqarolik huquqi tizimi 4. o`zbekistonda fuqarolik huquqining asosiy rivojlanish bosqichlari fuqarolik huquqi tushunchasi fuqarolik huquqi o`zbekiston respublikasida amal qiluvchi huquq tizimi sohalaridan biri bo`lib, mamlakatimizda iqtisodiy munosabatlarni takomillashtirish, bosqichma-bosqich bozor iqtisodiyoti munosabatlariga o`tish davrida fuqarolar va boshqa sub`-yektlarning moddiy, ma`naviy ehtiyojlarini tobora to`laroq qon-dirish maqsadida mulkiy munosabatlarni hamda mulkiy xarakterda bo`lmagan shaxsiy munosabatlarni tartibga solish, mustahkamlashga qaratilgan huquq normalari yig`indisidan iboratdir. sodda qilib aytganda, fuqarolik huquqi - yuridik jihatdan teng bo`lgan subyektl...

DOC format, 126.0 KB. To download "fuqarolik huquqi tushunchasi, tamoyillari va tizimi", click the Telegram button on the left.

Tags: fuqarolik huquqi tushunchasi, t… DOC Free download Telegram