hududiy ishlab chiqarish majmualari va klasterlar

DOCX 3 pages 22.2 KB Free download

3 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 22.2 KB

File type DOCX

Pages 3

Updated Dec 2025

Page preview (3 pages)

Scroll down 👇

1 / 3

hududiy ishlab chiqarish majmualari va klasterlar reja 1. hududiy majmualar geografiya fanining asosiy tushunchalardan biri. hududiy majmualarning turlari.hududiy ishlab chiqarish majmualari. 2. energiya ishlab chiqarish sokli goyasining amaliy ahamiyati. 3. klasterlar va ularning turlari. ishlab chiqarishni (moddiy va nomoddiy) hududiy jihatdan tashkil etishda, joylashtirishda, albsatta hudud shart-sharoitlari va omillari hisobga olinadi. bu omillarni to’g’ri tanlay bilish ishlab chiqarishning hududiy tarkibi va tizimining rivojlanish qonuniyatlarini asoslashga imkon beradi. ishlab chiqarish tarmoqlarini joylashtirishda geografik o’rin, ekologik omil, bozor iqtisodiyoti omillari bilan bir qatorda tabiiy (xomashyo, yoqilgi, suv, iqlim), ijtimoiy (mehnat resurslari, iste’molchi) va iqtisodiy (elektroenergiya, transport) omillar e/tiborga olinadi. muayyan bir ishlab chiqarish tarmog’ini hududiy tashkil etishda barcha omillar emas, balki ulardan faqat ayrimlari yetakchi, hal qiluvchi rol o’ynaydi. ishlab chiqarish tarmoqlarini joylashtirishda qaysi biro mil yetakchisi ekanligini aniqlash uchun quyidagi formuladan foydalaniladi. 0 k= ----------- m bu yerda k-ishlab chiqarish koeffisiyenti” o-mazkur korxona yoki umuman ishlab chiqarishni hududiy joylashtirishda ta’sir etuvchi …

2 / 3

(metall) ko’proq ahamiyatga ega bo’lsa, boshqasi uchun malakali ishchi kuchi munim omil hisoblanadi. endi yuqorida ko’rsatilgan asosiy omillarga qisqacha to’xtalib o’tamiz. tabiiyki, ishlab chiqarish jarayonida xomashyo resurslari muhim omil hisoblanadi. ayrim mahsulotlarni ishlab chiqarishda esa xomashyo boshqa omillarga qaraganda ko’proq talab etiladi. shuning uchun bunday mahsulotlarni ishlab chiqarishda ixtisoslashgan tarmoqlar va korxonalar mumkin qadar xomashyo rayonlariga yaqin joylashtiriladi. sanoatning ba’zi tarmoqlari masalan, tog’-kon, o’rmon, baliqchilik sanoati tarmoqlarining joylashuvi xomashyo bo’lmagan rayonlarda riyojlanmaydi. bunday sanoat tarmoqlarining joylashuvi bevosita foydali qazilmalar yoki tabiiy boyliklar ko’lami bilan belgilanadi. boshqa sanoat tarmoqlarining hududiy tashkil etilishi esa biroz murakkabroq ko’rinishga ega. masalam, bir tonna paxta tolasi olish uchun taxminan 3 tonna paxta, bir tonna paxta yog’i uchun 5 tonna chigit, 1 tonna pista yog’i uchun 3 tonna kungaboqar, 1 tonna shakar uchun 7 tonna qand lavlagi ishlatiladi. ko;mir havzalari qora metallurgiya sanoatining dastlabki bosqichi (cho;yan erituvchi) ni zavodlarini joylashtirish qonuniyatlari bir xil emas. ma’lumki, qazib …

3 / 3

u bilan ham uning hissasi yetarlicha bo’lmaydi. shuning uchun metallurgiya korxonalari ko’proq xomashyo rayoniga yaqinroq joylashtiriladi. ba’zi metallurgiya zavodlari xomasho va yoqilg’i rayonlari o’rtasida joylashgan, zero mazkur sanoat tarmog’i uchun bu ikki omilning ahamiyati deyarli bir xil. bunga yorqin misol bo’lib, cherepoves metallurgiya kombinati (rossiya federatsiyasi) ko’rsatish mumkin. u pechora kokslanuvchi ko’mir havzasi bilan kola yarimoroli temir rudasi konlarining o’rtasida qurilgan. elektroenergiya (elektr quvvati). hozirgi zamon ishlab chiqarishini, hatto transportni, qishloq xo’jaligini elektr quvvatisiz tasavvur qilish qiyin. bu sohaning o’ziga xos xusisiyati shundaki, u yaratgan mahsulotni, ya’ni elektr quvvatini jamg’arib omborxonalarga yig’ib bo’lmaydi, undan ayni paytning o’zida foydalanish kerak. odatda elektr quvvati omilini ishlab chiqarishning hududiy tashkil etilishida eng avvalo uning arzon turiga ahamiyat beriladi. arzon elektr quvvati ges lardan olinadi, issiqlik elektr stansiyalarida esa ko’mir, mazut yoki gaz sarflanadi. elektr quvvati omiliga quyidagi misollarni keltirish kifoya: 1 tonna titan ishlab chiqarish uchun (titan po’latdan bir nacha marta yengil va …

Want to read more?

Download all 3 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hududiy ishlab chiqarish majmualari va klasterlar"

hududiy ishlab chiqarish majmualari va klasterlar reja 1. hududiy majmualar geografiya fanining asosiy tushunchalardan biri. hududiy majmualarning turlari.hududiy ishlab chiqarish majmualari. 2. energiya ishlab chiqarish sokli goyasining amaliy ahamiyati. 3. klasterlar va ularning turlari. ishlab chiqarishni (moddiy va nomoddiy) hududiy jihatdan tashkil etishda, joylashtirishda, albsatta hudud shart-sharoitlari va omillari hisobga olinadi. bu omillarni to’g’ri tanlay bilish ishlab chiqarishning hududiy tarkibi va tizimining rivojlanish qonuniyatlarini asoslashga imkon beradi. ishlab chiqarish tarmoqlarini joylashtirishda geografik o’rin, ekologik omil, bozor iqtisodiyoti omillari bilan bir qatorda tabiiy (xomashyo, yoqilgi, suv, iqlim), ijtimoiy (mehnat resurslari, iste’molchi) va iqtisodi...

This file contains 3 pages in DOCX format (22.2 KB). To download "hududiy ishlab chiqarish majmualari va klasterlar", click the Telegram button on the left.

Tags: hududiy ishlab chiqarish majmua… DOCX 3 pages Free download Telegram