hududiy mehnat taqsimoti va hududiy ishlab chiqarish majmualari

PPT 818,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1707767406.ppt hududiy mehnat taqsimoti va hududiy ishlab chiqarish majmualari hududiy mehnat taqsimoti va hududiy ishlab chiqarish majmualari 1. hududiy, geografik, akvatorial mehnat taqsimoti, ularning o‘xshashliklari va farqlari, mohiyati va maqsadi 2. hududiy mehnat taqsimotining asosiy omillari va darajalari 3. iqtisodiy rayonlashtirish, rayonlararo va xalqaro iqtisodiy integratsiya reja: hududiy mehnat taqsimoti yoki ishlab chiqarishni hudud bo`ylab joylashtirish o`z mohiyatiga ko`ra iqtisodiy geografik jarayon hisoblanadi, chunki iqtisod hudud doirasida taqsimlanadi. buning natijasida ishlab chiqarish kuchlarining hududiy tarkibi yoki tizimi (sistemasi), iqtisodiy rayonlar to`ri vujudga keladi. ularning o`zaro hududiy munosabati va joylanish holati, xo`jalikning hududiy tarkibi iqtisodiy geografik vaziyatni ifodalaydi. hududiy mehnat taqsimoti ijtimoiy mehnat taqsimotining bir tomonidir. ammo u ijtimoiy mehnat taqsimotidan biroz keyinroq vujudga kelgan. sababi, avvallari kishilar tabiatda mavjud imkoniyatlardan foydalanganlar, o`zlarining u yoki bu joyda ma'lum mahsulotni yetishtirishlari esa tarixan kechroq paydo bo`lgan. demak, hududiy mehnat taqsimoti (hmt), soddaroq qilib aytganda, turli joylarning-mamlakat yoki rayonlarning turli mahsulot ishlab chiqarishga …

gan rayon o`rtasidagi aloqadorlikni bajaradi, transport harakati esa mahsulotning iste'mol rayonidagi tannarxiga kiradi. hmt-da bir necha bosqich yoki daraja mavjud. hozirgi sharoitda ular quyidagilar: - xalqaro mahnat taqsimoti; - davlatlararo mehnat taqsimoti; - mamlakat ichidagi mehnat taqsimoti; - yirik iqtisodiy rayonlar doirasidagi mehnat taqsimoti; - ma'muriy-iqtisodiy rayonlar (viloyatlar) ichidagi mehnat taqsimoti xalqaro mehnat taqsimotining ilmiy asoslarini ingliz iqtisodchilari adam smit va david rikardolar yaratgan. ular qiyosiy afzallik yoki qulaylik g`oyasini ishlab chiqishgan. ushbu g`oyaga u yoki bu mahsulotni ma'lum bir vaqt davomida qayerda ko`proq va arzonroq ishlab chiqarilishi nazarda tutiladi. mohiyatan shunga o`xshash "omillar" g`oyasini shved olimlari xeksher va olinlar oldinga surishgan. bunda muayyan bir mahsulotni ishlab chiqarishda qaysi omilning qulay yoki arzonligi e'tiborga olinadi. masalan, respublikamizning qator hududlarida qishloq xo`jaligi hamda yengil va oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarishda agroiqlimiy sharoit va mehnat resursi omillari juda qulay. shu bois bunday hududlar aynan qishloq xo`jaligi va xalq iste'mol mollarini ishlab chiqarishga ixtisoslashgan. …

hududiy mehnat taqsimoti ixtisoslashuv iqtisodiy rayonlar o`rtasida zanjirsimon aloqadorlik mavjud. rayon tushunchasining murakkabligi shundaki, u tashqaridan qaraganda oddiy ko`rinsada, ichki tuzilishi bo`yicha rang-barang, murakkab hududiy tizimdir. masalan, farg`na iqtisodiy rayonini olaylik; ushbu rayon (mintaqa) respublika mehnat taqsimotida avtomobilsozlik, oziq-ovqat sanoati, paxta va pilla, meva yetishtirishga ixtisoslashgan. ammo mazkur tarmoqlar vodiyning barcha qismlariga ham mos emas, qolaversa, bulardan tashqarii mahalliy ahamiyatga ega bo`lgan iqtisodiyot tarmoqlari ham mavjud. mazkur tushunchaning yana bir mushkullik tomoni-uning hududiy ko`lami bo`yicha ko`p bosqichli, ko`p "qavatli" ekanligidir. chunonchi, janubi-sharqiy osiyo, yevropa, sibir, farg`ona vodiysi, toshkent viloyati, bekobod tumani, uning "oybek" jamoa xo`jaligi ham rayondir. demak, rayon ichida rayon, uning tarkibida yana "rayoncha" xuddi "matryoshka" o`yinchog`idek. ehtimol, geografiya fanining muhim bir xususiyati aynan ana shunday turli masshtabda fikrlay olish qobiliyatiga ega bo`lishidadir. uchinchi qiyinchilik ilmiy adabiyotlarda rayonga o`xshash tushunchalarning mavjudligida bo`lsa kerak. jumladan, ingliz tilidagi region, nemis tilidagi landshaft, fransuzcha peyzaj, o`zbek tilida mintaqa, tuman, nohiya kabilar ham …

`l voha va h.k.) tuman, iqtsiodyi rayonlarni-iqtisodiy nohiya shaklida aytish mutlaqo noto`g`ri. hozirgi davrning eng muhim muammolaridan biri- respublika ichida hududiy mehnat taqsimotini rivojlantirish, iqtisodiy rayonlar va viloyatlar xo`jalik tizimini shakllantirishdan iboratdir. bu o`rinda barcha hududlarning faqat yoki asosan paxtachilikka ixtisoslashuvi aslo shart emas; u bilan birga xo`jalikning yana boshqa sohalarini ham rivojlantirish zarur. masalan, farg`ona iqtisodiy rayonida (paxtachilikdan tashqari) pillachilik, bog`dorchilik, to`qimchilik va mashinasozlik (avtomobilsozlik), qashqadaryoda-neft va gaz sanoati, qoraqalpog`istonda -kimyo sanoatining rivojlanishi va h.k. ana shundagina mintaqalar mamlakat tashqarisidagi bozorlarga chiqish imkoniyatiga ega bo`ladilar. bu esa ochiq, erkin iqtisodiyot, bozor munosabatlariga mos keladi, iqtisodiyotni yanada liberallashtirishga sharoit yaratadi. xalqaro mehnat taqsimotining yanada chuqurlashuvi va intensivlashuvi natijasida dunyoning turli qismlarida mamlakatlarning yirik hududiy -iqtisodiy birikmalari vujudga kelmoqda. chunonchi, 1957-yilda shakllangan yevropa hamjamiyati yoki umumiy bozor -hozirgi yevropa ittifoqi 25 mamlakatni o`z doirasiga oldi va ular orasida mehnat taqsimoti rivojlanmoqda. xuddi shunga o`xshash osiyo-tinch okeani regioni, shimoliy amerikada ham yirik …

respublika mehnat taqsimotidagi o`rnini ta'riflab bering. blits so`rov

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "hududiy mehnat taqsimoti va hududiy ishlab chiqarish majmualari"

1707767406.ppt hududiy mehnat taqsimoti va hududiy ishlab chiqarish majmualari hududiy mehnat taqsimoti va hududiy ishlab chiqarish majmualari 1. hududiy, geografik, akvatorial mehnat taqsimoti, ularning o‘xshashliklari va farqlari, mohiyati va maqsadi 2. hududiy mehnat taqsimotining asosiy omillari va darajalari 3. iqtisodiy rayonlashtirish, rayonlararo va xalqaro iqtisodiy integratsiya reja: hududiy mehnat taqsimoti yoki ishlab chiqarishni hudud bo`ylab joylashtirish o`z mohiyatiga ko`ra iqtisodiy geografik jarayon hisoblanadi, chunki iqtisod hudud doirasida taqsimlanadi. buning natijasida ishlab chiqarish kuchlarining hududiy tarkibi yoki tizimi (sistemasi), iqtisodiy rayonlar to`ri vujudga keladi. ularning o`zaro hududiy munosabati va joylanish holati, xo`jalikning hududiy tarkibi iqti...

Формат PPT, 818,0 КБ. Чтобы скачать "hududiy mehnat taqsimoti va hududiy ishlab chiqarish majmualari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: hududiy mehnat taqsimoti va hud… PPT Бесплатная загрузка Telegram