бета емирилиш

PPTX 27 sahifa 453,1 KB Bepul yuklash

27 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 453,1 KB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 27

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 27

слайд 1 бета емирилиш. бета емирилиш турлари. нейтрино ҳосил бўлишининг тажрибавий тасдиғи. бета емирилиш назарияси. кучсиз ўзаро таъсир ҳақида тушунча. режа: бета емирилиш 2. бета емирилиш энергияси 3. бета емирилиш турлари бета емирилиш назарияси нейтрино ҳосил бўлиши ҳақида 11-маъруза таян иборалар: ядро, атом, модел, протон, нейтрон, нейтрино, позитрон, қамраш, емирилиш, изотон, изобар, изотоп, электрон, дискрет, схема, нуклон, функция, компонент. бизга маълумки радиоактивлик уйғонган ҳолатдаги ядролар ва кўплaб кимиёвий элеменларнинг барқарор бўлмаган изотоплари ўз-ўзидан бирор зарра ёки енгил ядроларни чиқариб емирилиши мумкин. бунинг натижасида емирилаётган ядроларнинг таркиби ва ички энергияси ўзгаради. ўз-ўзидан содир бўлаётган бундай жараёнлар радиоактивлик дейилади. заррача, электронлар ядронинг ичида бўладиган жараёнлар деб ҳисоблаб, емирилиш қонунларини қараб чиқамиз. емирилиш уч хил кўринишда юз беради: (1) 1. электрон емирилиш емирилиш ядрода нейтронлар ортиқча бўлганда, схема бўйича емирилади, элементнинг бу билан заряди биттага ортади. масалан: 1. бу тенгликни иккала томонига ни қўшсак қуйидаги формула ҳосил бўлади (3) (2) электрон чиқариб емирилиш …

2 / 27

о қамраб олиши . бу билан ядро заряди биттага камайиши мумкин. масалан: электрон қамраш эҳтимоллиги атом қобиғининг ядрога энг яқин жойлашган k-қобиғи электронлари учун энг катта. бу жараёнда рентген нурлари ва чет қобиқ электронлари чиқиши кузатилади. протонлар нисбати ортиқча бўлган “она” ядро баъзан атомнинг электрон қобиқларида бир электронни қамраб олади, яъни ядро бир электронни ютади. бу ҳолда ҳам, прозитрон-парчаланишда бўлганидек битта протон нейтронга айланади. (11) электрон қамрашнинг энергиявий шарти қуйидагича ёзилади: (12) k-қамраш “она” ядронинг массаси ҳосилавий ядронинг массасидан каттароқ бўлганда кузатилади (13) k-қамраш қуйидаги ҳолатда ҳам кузатилади: (14) бета спектрнинг шакли ва нейтрино ҳосил бўлишининг тажрибавий тасдиғи. бета емирилишда электронларнинг тегишли бир неча дискрет энергия группаси кузатилиши керак эди. аммо бета парчаланиш тажрибада кузатилганда бета–зарралар қуйидаги расмдагидек узлуксиз энергия спектрига эга эканлиги маълум бўлди: расм. бета зарраларнинг энергия спектри парчаланиш энергиясини бошланғич ва ҳосила ядролар массаларини солиштириш йўли билан аниқлаш мумкин. юқорида емирилиш ва қамраш энергияси атом учун (15) …

3 / 27

г боғланиш висмут атомига айланишидаги электроннинг боғланиш энергияси га ортади яъни ўзгаришнинг ҳамма энергияси ядронинг эмас, балки атомнинг боғланиш энергиясини ўзгаришидан келиб чиқади. швейцариялик физик в.паули емирилиш хусусияти сақланиш қонунларига тўғри келмас экан демак бу жараён нотўғри исботланган деган эди. паули фикрига кўра . емирилиш даврида энергияси жуда кичик зарра ҳам қатнашади деб фикр билдирган эди. аммо бу ҳол тажриба вақтида сезилмаган. 16 ҳар бир жараёнда муайян энергия йиғиндиси ажралиб чиқади, бунда зарралар ўртасида тақсимланган энергия электронга ҳам тегишлидир. э.ферми бу кичик заррани “нейтрино” деб атади. паули мисол қилиб келтирган зарра – электрон антинейтриноси дейилади ва каби белгиланади. шу сабабли паули гипотезасига биноан ядронинг емирилиш реакциясини қуйидагича ёзиш мумкин: (17) (18) схема бўйича бўлади. агар ядрода протонлар сони ортиқча бўлса, улар сонининг бирга камайиши, нейтронлар сонини эса бирга ортиши - емирилишда рўй беради. (19) бу ҳолда ядро позитрон ва нейтрино чиқаради. аммо электроннинг ядро томонидан ютилиши ўринли бўлган хол учун …

4 / 27

иш назарияси методларини қўллаб атом ядронинг бошланғич ҳолатдан охирги ҳолати ўтиш эҳтимоллигини аниқлаш мумкин: (23) бу ерда ва системанинг бошланғич ва охирги ҳолат тўлқин функсияларидир. - ғалаёнланиш оператори, -охирги ҳолатлар зичлиги, ҳажм элементи. биз қараётган ҳолда нуклоннинг бошланғич ҳолат тўлиқин функциясига мос келади. охирги ҳолат тўлқин функцияси нуклоннинг охирги ҳолат функцияси электрон ҳолати тўлқин функцияси ва антинейтрино ҳолат тўлқин функцияси билан аниқланади. (24) умумий ҳолда қаралаётган ҳар бир зарра тўрт компонентли тўлқин функция-биспинор билан ифодаланиши лозим. биспинорнинг икки компонентаси зарранинг спин ҳолатига қолган иккитаси эса берилган импулсда энергаянинг олиши мумкин бўлган икки қийматига мос келувчи тўлқин функция қийматларини кўрсатади. соддалаштирилган -емирилиш назариясида электрон ва нейтрон кам ўзгарувчи бир компонентли тўлқин функциялари билан ифодаланади ва ғалаёнланиш оператори эса ўзгармас константага тенг деб (23) тенгликдаги интеграл учун қуйидагини келтириб чиқариш мумкин. (25) бу ерда м-ядронинг матрица элементи дейлади. бу катталик емирилишда юз берувчи спин ва жуфтликнинг ўзгаришига жуда сезгир. бу катталик доимо …

5 / 27

‘nalishi talabalari uchun o‘quv qo‘llanma. toshkent-2009. 82-101-betlar. r.b.bekjonov. atom yadrosi va zarralar fizikasi. t.1995. 128-182 betlar. muminov t.m.,xoliqulov a.b.,xushmurodov sh.x. atom yadrosi va zarralar fizikasi maruzalar matini samarqand, 2001. ю.м.широков, н.п.юдин. ядерная физика. м.1980. 230-252 с. k.t.teshaboyev. yadro va elementar zarralar fizikasi. t.1992.88-103 betlar. к.н.мухин. экспериментальная ядерная физика. t.1, м.1974.206-242 с. image1.wmf image2.wmf image3.wmf image4.wmf image5.wmf oleobject5.bin oleobject6.bin oleobject1.bin oleobject2.bin oleobject3.bin oleobject4.bin image6.wmf image7.wmf image8.wmf oleobject7.bin oleobject8.bin oleobject9.bin oleobject10.bin image9.wmf image10.wmf image11.wmf oleobject11.bin oleobject12.bin oleobject13.bin oleobject14.bin image12.wmf oleobject15.bin oleobject16.bin oleobject17.bin oleobject18.bin image13.wmf image14.wmf image15.wmf image16.wmf oleobject19.bin oleobject20.bin oleobject21.bin oleobject22.bin image17.wmf image18.wmf image19.wmf image20.wmf image21.wmf oleobject27.bin oleobject28.bin oleobject23.bin oleobject24.bin oleobject25.bin oleobject26.bin image22.wmf image23.wmf image24.wmf oleobject29.bin oleobject30.bin oleobject31.bin image25.wmf oleobject32.bin image26.wmf image27.wmf image28.wmf oleobject33.bin oleobject34.bin oleobject35.bin image29.wmf oleobject36.bin image30.jpeg image31.wmf image32.wmf image33.wmf image34.wmf image35.wmf oleobject41.bin oleobject42.bin oleobject37.bin oleobject38.bin oleobject39.bin oleobject40.bin image36.wmf image37.wmf image38.wmf image39.wmf image40.wmf oleobject47.bin oleobject43.bin oleobject44.bin oleobject45.bin oleobject46.bin image41.wmf oleobject48.bin oleobject49.bin oleobject50.bin oleobject51.bin oleobject52.bin image42.wmf image43.wmf image44.wmf oleobject53.bin oleobject54.bin oleobject55.bin …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 27 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"бета емирилиш" haqida

слайд 1 бета емирилиш. бета емирилиш турлари. нейтрино ҳосил бўлишининг тажрибавий тасдиғи. бета емирилиш назарияси. кучсиз ўзаро таъсир ҳақида тушунча. режа: бета емирилиш 2. бета емирилиш энергияси 3. бета емирилиш турлари бета емирилиш назарияси нейтрино ҳосил бўлиши ҳақида 11-маъруза таян иборалар: ядро, атом, модел, протон, нейтрон, нейтрино, позитрон, қамраш, емирилиш, изотон, изобар, изотоп, электрон, дискрет, схема, нуклон, функция, компонент. бизга маълумки радиоактивлик уйғонган ҳолатдаги ядролар ва кўплaб кимиёвий элеменларнинг барқарор бўлмаган изотоплари ўз-ўзидан бирор зарра ёки енгил ядроларни чиқариб емирилиши мумкин. бунинг натижасида емирилаётган ядроларнинг таркиби ва ички энергияси ўзгаради. ўз-ўзидан содир бўлаётган бундай жараёнлар радиоактивлик дейилади. заррача, эле...

Bu fayl PPTX formatida 27 sahifadan iborat (453,1 KB). "бета емирилиш"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: бета емирилиш PPTX 27 sahifa Bepul yuklash Telegram