falsafiy dunyoqarashning oʻz-oʻzini anglashdagi roli

PPTX 18 pages 281.4 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 281.4 KB

File type PPTX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

toshkent tibbiyot akademiyasi termiz filiali 1-son davolash fakulteti 111-”a” guruh talabasi saydaxmatov asrorbekning falsafa fanidan tayyorlagan mustaqil ishi falsafiy dunyoqarashning oʻz-oʻzini anglashdagi roli falsafiy dunyoqarash nima degani? agar falsafa so‘zining kelib chiqishi (etimologiyasi)ga e’tibor bersak, uning yunon tilidagi tarjimasi «donolikni sevaman» ma’nosini anglatadi. diogen laertskiy (eramiz ii asri oxiri – iii asr boshlari) so‘zlariga qaraganda, o‘zini birinchi marta faylasuf deb atagan kishi – yunon mutafakkiri va olimi pifagordir. faylasuflarning qanday ekanliklariga ta’rif berib, u shunday degan: «hayot o‘yinga o‘xshaydi: ba’zilar unga musobaqalashgani kelsa, ayrimlar savdolashgani, eng baxtlilari esa tomosha qilgani keladilar; hayotda ham xuddi shunday, ba’zilar qullar kabi shuhrat va boylikka o‘ch bo‘lib dunyoga keladi, vaholanki faylasuflar – faqat haqiqat uchun keladi»1. falsafa tarixiy davrning o‘z-o‘zini idrok qilish sifatida u yoki bu falsafiy tizimlarni ular shakllangan ijtimoiy-tarixiy sharoitga murojaat qilmay, ularning tarixiy asosini ko‘rib chiqmay turib, ularning o‘zidan, ya’ni falsafiy matndangina kelib chiqqan holda, to‘la to‘kis tushunish mumkin emas. har …

2 / 18

ng uyg’unligi dunyoni his etishga olib keladi.dunyoni his qilish esa, uni aqliy tushunishga, muayyan dunyoqarashning shakllanishiga asos bo’ladi. insonning maʼnaviy kamolotida falsafiy dunyoqarashning roli falsafa insoniyatning bir necha ming yillik tarixiy taraqqiyoti davomida yaratilgan madaniyatining ajralmas tarkibiy qismi bolib, ilmiy bilimlar orasida muhim orin tutadi. u borliqning umumiy rivojlanish qonuniyatlarini organib, kishilarda olam haqida yaxlit ilmiy tasavvur hosil qiladi. falsafa dunyoqarash xarakteridagi fan hisoblanadi. dunyoqarash esa kishilarning olam va uning ozgarishi, rivojlanishi haqidagi ilmiy, falsafiy, siyosiy, huquqiy, ax-loqiy, estetik, diniy qarashlari va tasavvurlari majmui-dan iborat. dunyoqarash, bu avvalo, insonning zaruriy ravishda dunyoni anglashi, tushunishi, bilishi natijasida yuzaga keladigan qarashlar sistemasidir. dunyoqarash dunyoning inson ongida oziga xos inikosi bolib, u insonning dunyoni va oz-ozini anglashining alohida shaklidir. dunyoqarash inson-ning uni qurshab turgan dunyoga bolgan munosabatlarini ifodalaydigan muayyan konikmalari, bilim-laridir. dunyoqarash, shu bilan birga, insonning dunyoni malum darajada tushu-nishi, anglashi, bilishi, baholashi va shular asosida dunyoni amaliy ozlashtirishi hamdir. dunyoqarashning 3 ta …

3 / 18

r hajmi qanchalik katta bolsa, inson dunyoqarashi ham shunchalik keng boladi. fan ilmiy dunyoqarash shakli sifatida ilmiy dunyoqarash va tafakkurni shakllantirish. dunyoqarash tabiat, ijtimоiy jamiyat, tafakkur хamda shaхs faоliyati mazmunining rivоjlanib bоrishini bеlgilab bеruvchi dialеktik qarashlar va e’tiqodlar tizimidir. mazkur tizim dоirasida ijtimоiy-gоyaviy, falsafiy, iqtisodiy, tabiiy-ilmiy, ma’naviy-axloqiy, estеtik, xuquqiy va ekоlоgik bilimlar nеgizida shakllangan e’tiqodlar asоsiy tarkibiy unsurlar sifatida namоyon buladi. muayyan dunyoqarashga ega bulish shaхsda atrоf-muхit, ijtimоiy munоsabatlar, mehnat faоliyati va ishlab chiqarish jarayoni, sub’еktlarga nisbatan ma’lum munоsabatning qaror tоpishi, shuningdеk, shaхs tоmоnidan zimmasidagi ijtimоiy burchlarini tulakоnli anglash va ularni bajarishga nisbatan mas’uliyat tuygusiga ega bulishi uchun zamin yaratadi. manbalarning ko’rsatishicha, aqliy tafakkurning mavjud darajasini bеlgilash bir qadar murakkab bo’lib, quyidagi bеlgilarga ko’ra aniqlanishi mumkin: 1. ilmiy bilimlar tizimining mavjudligi. 2. mavjud ilmiy bilimlarni o’zlashtirib оlish jarayoni. 3. fikrlash ko’nikmasiga egalik. 4. bilimlarni egallashga bulgan kzikish хamda eхtiyojning yuzaga kеlganligi. aqliy tafakkur uzoq muddat хamda tinimsiz izlanish natijasida yuzaga …

4 / 18

n o’z bilimi tufayli borliq, tabiat, jamiyatni va nihoyat, o’z-o’zini o’zgartiradi. bilishga qaratilgan inson faoliyatini va uni amalga oshirishning eng samarali usullarini tadqiq etish falsafa tarixida muhim ahamiyatga ega. shu bois ham falsafaning bilish masalalari va muammolari bilan shug’ullanuvchi maxsus sohasi — «gnoseologiya» vujudga keldi va u qadimgi lotincha «gnozis» — bilish va «logos» — fan, ilm ma’nolarini anglatadi. inson bilishi nihoyatda ko’p qirrali, murakkab va ziddiyatli jarayondir. gnoseologiya asosan, bilishning falsafiy muammolarini hal etish bilan shug’ullanadi xviii asr mutafakkirlari ilmiy bilishda inson aqli imkoniyatlariga, ratsional bilishning hissiy bilishga nisbatan ustunligiga alohida urg'u berdilar. buyuk nemis faylasufi i. kant bilish natijalarining haqiqiyligi xususida emas, balki insonning bilish qobiliyatlari haqida bahs yuritdi. gnoseologiya oldida inson olamni bila oladimi, degan masala keskin qo'yildi. insonning bilish imkoniyatlariga shubha bilan qaraydigan faylasuflar agnostiklar deb ataldi. bilish nima? bilish insonning tabiat, jamiyat va o'zi to'g'risida bilimlar hosil qilishga qaratilgan aqliy, ma'naviy faoliyat turidir. bilishning ikki …

5 / 18

falsafiy dunyoqarashning oʻz-oʻzini anglashdagi roli - Page 5

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "falsafiy dunyoqarashning oʻz-oʻzini anglashdagi roli"

toshkent tibbiyot akademiyasi termiz filiali 1-son davolash fakulteti 111-”a” guruh talabasi saydaxmatov asrorbekning falsafa fanidan tayyorlagan mustaqil ishi falsafiy dunyoqarashning oʻz-oʻzini anglashdagi roli falsafiy dunyoqarash nima degani? agar falsafa so‘zining kelib chiqishi (etimologiyasi)ga e’tibor bersak, uning yunon tilidagi tarjimasi «donolikni sevaman» ma’nosini anglatadi. diogen laertskiy (eramiz ii asri oxiri – iii asr boshlari) so‘zlariga qaraganda, o‘zini birinchi marta faylasuf deb atagan kishi – yunon mutafakkiri va olimi pifagordir. faylasuflarning qanday ekanliklariga ta’rif berib, u shunday degan: «hayot o‘yinga o‘xshaydi: ba’zilar unga musobaqalashgani kelsa, ayrimlar savdolashgani, eng baxtlilari esa tomosha qilgani keladilar; hayotda ham xuddi shunday, ba’zilar q...

This file contains 18 pages in PPTX format (281.4 KB). To download "falsafiy dunyoqarashning oʻz-oʻzini anglashdagi roli", click the Telegram button on the left.

Tags: falsafiy dunyoqarashning oʻz-oʻ… PPTX 18 pages Free download Telegram