etika. estetika.

DOCX 32 pages 126.1 KB Free download

32 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 126.1 KB

File type DOCX

Pages 32

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 32

mazvu: etika. estetika. reja: 1. etika fani predmeti, asosiy tushuncha, tamoyil va me’yorlari hamda ularning jamiyat taraqqiyotidagi ahamiyati. 2. estetikaning predmeti, vazifalari, asosiy tushunchalari. 3. badiiy ijod jarayoni va estetik tarbiya. etika fani predmeti, asosiy tushuncha, tamoyil va me’yorlari hamda ularning jamiyat taraqqiyotidagi ahamiyati. odam odam bilan tirik. bu ko‘hna haqiqat. ammo har bir odam o‘zi bir olam bo‘lib yaralgan, hech kim hech qachon birovga aynan o‘xshamaydi. shu sababli ham bizlarning xohish va ehtiyojlarimiz, orzu va umidlarimiz, yaxshilik va yomonlik haqidagi, baxt va muhabbat haqidagi fikrlarimiz turlichadir. bunday har xillik bizning niyat va istaklarimizning ba’zan ro‘yobga chiqmasligiga sabab bo‘ladi va o‘zimizni omadsizdek, baxtsizdek xis etamiz va bizga e’tibor bilan qarashlariga ehtiyoj sezamiz. bu ehtiyoj qondirilmas ekan, biz o‘zimizni odamlar ichida ham begonadek his qila boshlaymiz, o‘zimizga va jamiyatga tashvishlar orttirib boraveramiz. odam jamiyatda yashab turib, jamiyatdan xoli bo‘la olmaydi. bu xol kishining hamma ishiga, jumladan, uning axloqiy qiyofasiga ham bevosita …

2 / 32

rokiga, vijdoni-irodasiga, imoniyu-e’tiqodiga, turmush tarziga, ma’naviyati-tarbiyasiga bog‘liqdir. axloq, xulq-atvor haqidagi etika fani bu xususda bahs yuritadi, ta’limot yaratadi. men, - deydi birinchi prezident islom karimov, - abdulla avloniyning «tarbiya biz uchun yo hayot – yo momot, yo najot – yo halokat, yo saodat – yo falokat masalasidir», degan fikrini ko‘p mushohada qilaman. buyuk ma’rifatparvarning bu so‘zlari asrimiz boshida millatimiz uchun qanchalar muhim va dolzarb bo‘lgan bo‘lsa, hozirgi kunda biz uchun ham shunchalik, balki undan ham ko‘ra muhim va dolzarbdir. chunki ta’lim-tarbiya - ong mahsuli, lekin ayni vaqtda ong darajasi va uning rivojini ham belgilaydigan omildir. binobarin, ta’lim-tarbiya tizimini o‘zgartirmasdan turib, ongni o‘zgartirib bo‘lmaydi. ongni, tafakkurni o‘zgartirmasdan turib esa biz ko‘zlagan oliy maqsad – ozod va obod jamiyatni barpo etib bo‘lmaydi». abdulla avloniy «turkiy guliston yoxud axloq» risolasini shunday boshlaydi: «axloq insonlarni yaxshilikka chaqirguvchi, yomonlikdan qaytarguvchi bir ilmdur. yaxshi xulqlarning yaxshiligini, yomon xulqlarning yomonligini dalil va misollar ila bayon qiladurg‘on kitobni …

3 / 32

bo‘lib, xulq so‘zining ko‘pligidir. axloq kishilarning fe’l-atvori, yurish-turishi, ularning ijtimoiy va shaxsiy hayotdagi o‘zaro munosabatlarini tartibga solib turadi. axloq normalari jamiyat yoki muayyan guruh tomonidan shaxs fe’l-atvoriga qo‘yiladigan talabdir. bu normalar shaxsning jamiyatga – vatan, davlat, millat, guruhga munosabatini, shuningdek, shaxsning turmushdagi, ayrim kishilarga, kasbi-koriga, mutaxassisligiga, hatto o‘z-o‘ziga bo‘lgan munosabatlardagi xatti-harakatni ham o‘z ichiga oladi. kishilik jamiyatining ilk davrlarida axloq normalari – yurish-turish qoidalari va odob prinsiplari kishilarning mehnat qilish jarayonida vujudga kelib, ularga rioya qilish urf-odatga, an’anaga aylanib boradi. keyinchalik jamiyat, ijtimoiy hayot taraqqiy etib, aqliy mehnat jismoniy mehnatdan ajralgach, mehnat taqsimoti yuz bergach, odamlarning yurish-turish qoidalari, odam axloqining mohiyati haqidagi masalalar bir butun falsafiy bilimlar sistemasiga solinadi, ma’lum darajada mustaqil fanga aylanadi. shu tariqa etika, ya’ni axloq haqidagi ta’limot paydo bo‘ladi. etika – grekcha-yunoncha «ethos» degan so‘zdan olingan bo‘lib, buning ma’nosi xulq-odat demakdir. etika, ya’ni axloq haqidagi fan, o‘zbek tilida hozirgi paytda axloqshunoslik fani deb ham yuritiladi. lekin …

4 / 32

xloqda haqiqat bormi, axloqiy erkinlik nima, inson o‘z xatti-harakati uchun javobgarmi, mas’ulmi kabi savollarga javob axtaradi. etika fan sifatida axloqni, odob-xulqni, axloqiy munosabatlarni aks ettiribgina qolmay, balki odam intilishi lozim bo‘lgan maqsadni, ya’ni yuksak axloqiy g‘oyani, bu g‘oyani, ya’ni bizning pirovard strategik maqsadimiz bo‘lgan – ozod va obod vatan, erkin va farovon hayot g‘oyasini amalga oshirmoq uchun qanday yashab, qanday harakat qilmoqlikni ma’nosi ochib beriladi, odamlarning yurish-turishi qanday degan savolgagina emas, balki qanday bo‘lishi kerak degan savolga ham javob beradi. shuning uchun ham axloqiy illatlar tanqid qilinadi, odamlarning xatti-harakatiga yuksak axloqiy g‘oya va maqsad nuqtai nazaridan qat’iy baho beriladi. xulq, odob deganda iqtisodiy tuzum taqozosi bilan, turmush sharoitining alohida tarzidan, traditsiyalaridan, an’analaridan, urf-odatlaridan paydo bo‘lgan, biroq muntazam qarashlar, qoidalar, yo‘l-yo‘riqlar sistemasiga kirmagan munosabatlar xususiyati tushuniladi. demak, xulq odamlarning amaliy xatti-harakatlari, odamlar o‘rtasidagi amaliy munosabatlar, axloq ijtimoiy ong bilan bog‘liq bo‘lib, mazkur xatti-harakat prinsiplari va normalarining axloq talablari shaklida ifodalab berilganidir, …

5 / 32

bugungi jamiyatda tatbiq etiladigan axloq tushunchalariga bir xil yondoshib bo‘lmaydi. masalan, ilk ibtidoiy jamiyatda kasallarni, keksalarni o‘ldirib eyish odat bo‘lgan, uyat hisoblanmagan. shunday ekan, hamma ijtimoiy xodisalarga real yondoshilgandek, axloqiy xodisalarga ham konkret, dialektik, tarixiy yondoshmoq taqozo etiladi. etika qadimda fizika va logika bilan birgalikda falsafaning uzviy uchinchi qismi hisoblanar edi. keyinchalik arastu birinchi bo‘lib «etika» darsligini yozgach, u alohida falsafiy yo‘nalishdagi fan maqomini oldi. etikaning boshqa falsafiy fanlardan farqi, o‘ziga xosligi shundaki, unda nazariya bilan amaliyotning, praktikaning omuxtaligidir, uyg‘unligidir. qadimgi antik davr donishmandlarining fikricha, falsafani azim daraxtga, chinorga qiyos qilsak, uning ildizi tabiat haqidagi ta’limotlar, poyasi – mantiq, mevasi esa – etikadir. darhaqiqat, bilim – aql bulog‘i, axloq esa - hayot chirog‘idir, yoki bilim – xazina, axloq esa fazilatdir. 2-savol. axloqshunoslik asosiy mezoniy tushunchalari (kategoriyalari)ning mohiyati. muhabbat bosh mezoniy tushuncha sifatida deyarli barcha asosiy tushunchalarda va tamoyillarda o‘z «hissa»siga ega. na ezgulikni, na yaxshilikni, na vataparvarlikni, na insonparvarlikni muhabbatsiz …

Want to read more?

Download all 32 pages for free via Telegram.

Download full file

About "etika. estetika."

mazvu: etika. estetika. reja: 1. etika fani predmeti, asosiy tushuncha, tamoyil va me’yorlari hamda ularning jamiyat taraqqiyotidagi ahamiyati. 2. estetikaning predmeti, vazifalari, asosiy tushunchalari. 3. badiiy ijod jarayoni va estetik tarbiya. etika fani predmeti, asosiy tushuncha, tamoyil va me’yorlari hamda ularning jamiyat taraqqiyotidagi ahamiyati. odam odam bilan tirik. bu ko‘hna haqiqat. ammo har bir odam o‘zi bir olam bo‘lib yaralgan, hech kim hech qachon birovga aynan o‘xshamaydi. shu sababli ham bizlarning xohish va ehtiyojlarimiz, orzu va umidlarimiz, yaxshilik va yomonlik haqidagi, baxt va muhabbat haqidagi fikrlarimiz turlichadir. bunday har xillik bizning niyat va istaklarimizning ba’zan ro‘yobga chiqmasligiga sabab bo‘ladi va o‘zimizni omadsizdek, baxtsizdek xis etamiz va...

This file contains 32 pages in DOCX format (126.1 KB). To download "etika. estetika.", click the Telegram button on the left.

Tags: etika. estetika. DOCX 32 pages Free download Telegram