аҳоли статистикаси

DOCX 6 pages 49.9 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 49.9 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

9-мавзу. аҳоли статистикаси режа: 1. аҳоли ва уни статисгик ўрганиш. 2. аҳолининг сонини ва мамлакат ҳудуди бўйича жойлашишини ўрганиш. 3. аҳолини таркибини ўрганиш. 4. аҳолининг табиий ҳаракати статистикаси. 5. аҳоли миграцияси. аҳолини истиқболдаги сонини аниқлаш. 1. аҳоли ва уни статисгик ўрганиш аҳоли статистикаси статистиканннг энг қадимги тармоғи ҳисобланади, қадимги дастлабки ҳисоб операциялари харбий ва хўжалик мақсадларида аҳолини хисобга олиш билан боғлиқ ҳолда олиб борилган. кўплаб маълумотларни ўрганиш натижасида аниқланган қонуниятлар бириичи марта аҳолининг туғилиши ва ўлиши билан боғлиқ жараёнларда аниқланган. ҳозирги кунда ҳам аҳоли ҳар томонлама тадқиқотлар объекти ҳисобланади, чунки аҳоли ишлаб чиқариш жараёнининг бовосита иштирокчиси ва бу жараён натижасининг истеъмолчиси ҳам ҳисобланади. ҳозирги кунда аҳолини, жамиятда рўй бераётган жараёнларни, турмуш шароитларини статистик ўрганишга қизиқиш ортиб бормоқда. 2. аҳолининг сонини ва мамлакат ҳудуди бўйича жойлашишини ўрганиш статистиканинг биринчи даражали вазифаларидан бири аҳолинииг таркиби ва мамлакат ҳудуди бўйича жойлашишини ўрганиш ҳисобланади. юқорида қайд этиб ўтилганидек, аҳоли ҳақидаги маълумотларнинг манбаи аҳолини рўйхатга …

2 / 6

лган барча шахслар киради. бунда уларнинг бир жойга вақтинча ёки доимий келмагани ҳисобга олинади. ҳар қандай жойнинг аҳолиси йил давомида ўзгариб туради, шунинг учун умумий кўрсаткичларни ҳисоблаш учун статистикада аҳолининг йил мобайнидаги ҳарракати эътиборга олинади. да = ма +ви-вя ма = да - вй + вя бунда: да - доимий ахоли сони; ма - мавжуд аҳоли сони; вй- вақтинча йўқ бўлган аҳоли сони; вя - вақтинча яшаётган аҳоли сони. аҳолининг ўртача йиллик сони одатда оддий ўртача арифметик формула бўйича аниқланади. бунда аҳолининг муайян давр бошидаги ва давр охиридаги сони кўрсаткичлари қўшилиб иккига бўлинади: аҳоли сони хақидаги маълумотлар бир иеча тенг оралиқли саналарга, масалан, ҳар бир ойнинг биринчи кунига нисбатан берилган бўлса, аҳолининг ўртача йиллик сони ўртача хронологик формула бўйича аниқланади: мамлакат аҳолиси унинг ҳудуд бўйича жойлашиши нуқтаи назаридаи шаҳар аҳолиси ва қишлоқ аҳолисига бўлинади. шаҳар аҳолисига шаҳарларда ва шаҳар кўринишидаги посёлкаларда яшовчи, қишлоқ аҳолисига эса қишлоқ жойларида яшовчи барча шахслар …

3 / 6

2 *манба: www.stat.uz жадвал маълумотларидан кўриниб турибдики, ўзбекистон республикаси аҳолиси йилдан-йилга кўпайиб бормоқда. чунончи,республикада умумий аҳоли сони 1998 йилда 23 млн. 807 минг кишини ташкил қилган. унинг 9 млн. 59 минг нафари (37,9%и) шаҳар аҳолиси» 14 млн. 809 минг нафари қишлоқ аҳолисининг (62,1%и) хиссасига тўғри келмоқда. 1. аҳолини таркибини ўрганиш аҳолидан мураккаб мажмуани алоҳида гуруҳлар ва гуруҳчаларга бўлмасдан ўрганиб бўлмайди. бу амал аввало аҳоли таркиби хақидаги турли хил кўрсаткичлар бўйича муайян тасаввур беради. аҳоли статистикасида аҳолини гуруҳлаш қуйидагилар бўйича олиб борилади: жинси, ёши, оилавий аҳволи, миллати. 1. аҳолини жинси бўйича гуруҳлаш ва тақсимлаш унинг таркибида эркаклар ва аёллар сонини аниқлашга имкон яратади. худудлар бўйича олинган жинсий таркиби тўгрисидаги маълумотлар мамлакатнинг аҳоли регионларида эркаклар билан аёллар сонинг ўзаро тенг ёки тенг эмаслиги хақидаги тасаввурни беради. ўз навбатида бундай муносабат регион иқтисодининг ишлаб чиқариш йўналишига ҳам боғлиқ бўлади. масалан, кўмир, нефть, металлургия тармоқлари бор жойда эркаклар, енгил ёки туқимачилик саноати ривожланган жойларда …

4 / 6

га тақсимлаш муҳим аҳамийтга эга. бу масала бўйича рўйхатга олиш хужжатлари ҳар хил тарзда ишлаб чиқилиши мумкин. чунончи улар бўйича баъзан никохдан ўтган ва никохдан ўтмаган шахслар сони аниқланади. оилавий ҳолат тўғрисида тўлиқ ва тўғри тасаввур берадиган гуруҳлаш қуйидагиларни ўз ичига олади: ҳеч қачон никохдан ўтмаганлар, бева қолганлар, никохдан ўтмаганлар, ажрашганлар ва бошқалар. бу тарздаги гуруҳлаш эркаклар ва аёллар учун алоҳида-алоҳида ўтказилади. бунда улар 16 ёшдан бошлаб турли гуруҳларга бўлинади. 4. аҳолининг табиий ҳаракати статистикаси маълумки, аҳоли сони муттасил ўзгариб туради. аҳоли сонннинг туғилишлар ва ўлишлар хисобига ўзгариши аҳолининг табиий ҳаракати деб аталадн. аҳолнинг табиий ҳаракатини нфодаловчи асосий кўрсаткичлар туғилиш, ўлиш, табиий ўсиш кўрсаткичлари, шунингдек, улар билан боғлиқ бўлган никохдан ўтиш ва ажралишлар сони ҳисобланади. туғилиш ва ўлиш орасидаги фарқни аниқлаш учун аҳоли статистикасида ҳаётийлик кўрсаткичига таянилади. у ўзида туғилганлар сони билан ўлганлар сони орасидаги фарқни ифода этади. аҳолнинг табиий харакатиниифодаловчи барча кўрсаткичлар одатда бир йилга нисбатан ҳисобланади. лекин айрим …

5 / 6

циенти; г) табиий ўсиш коэффициенти; д) никох кўрш ва ажралиш коэффициенти; 59 е) хаётийлик коэффициенти. аҳоли сони ўзгармасдан доимий бир хил бўлиб қолмайди. аҳоли сони туғилиш, вафот этиш ҳисобига ўзгариб туради. табиий ҳаракатни ифодаловчи кўрсаткичлар бу туғилиш, вафот этиш ва табиий ўсиш коэффициентларидир. i. аҳолининг умумий туғилиш коэффициенти. бир йилда туғилганлар сонини 1000 га кўпайтирилади. ҳосила аҳолининг ўртача йиллик сонига нисбатига тенг бўлади, яъни: ктуғлиш(т*1000)/ бу ерда т – туғилган болалар сони; - аҳолининг ўртача йиллик умумий сони. 2. вафот этиш коэффициенти. вафот этиш коэффициенти йил давомида вафот этганлар сонини 1000 га кўпайтирилгач, олинган натижа аҳолини йиллик ўртача сони нисбатига тенг: квафот(в*1000)/. бу ерда в – вафот этганлар сони. 3. табиий ўсиш коэффициенти. ктаб.усктуғ-квафот 4. никох қуриш коэффициенти: кникох(н*1000)/ н – никоҳ кўрганлар сони. 5. туғилиш ва вафот этиш орасидаги нисбат ҳаётийлик коэффициентини ҳисоблайди. 6. ажралиш коэффициенти: кажралиш(а*1000)/ бу ерда а – ажрашганлар сони. 5. аҳоли миграцияси. аҳолини истиқболдаги сонини …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "аҳоли статистикаси"

9-мавзу. аҳоли статистикаси режа: 1. аҳоли ва уни статисгик ўрганиш. 2. аҳолининг сонини ва мамлакат ҳудуди бўйича жойлашишини ўрганиш. 3. аҳолини таркибини ўрганиш. 4. аҳолининг табиий ҳаракати статистикаси. 5. аҳоли миграцияси. аҳолини истиқболдаги сонини аниқлаш. 1. аҳоли ва уни статисгик ўрганиш аҳоли статистикаси статистиканннг энг қадимги тармоғи ҳисобланади, қадимги дастлабки ҳисоб операциялари харбий ва хўжалик мақсадларида аҳолини хисобга олиш билан боғлиқ ҳолда олиб борилган. кўплаб маълумотларни ўрганиш натижасида аниқланган қонуниятлар бириичи марта аҳолининг туғилиши ва ўлиши билан боғлиқ жараёнларда аниқланган. ҳозирги кунда ҳам аҳоли ҳар томонлама тадқиқотлар объекти ҳисобланади, чунки аҳоли ишлаб чиқариш жараёнининг бовосита иштирокчиси ва бу жараён натижасининг истеъмолчис...

This file contains 6 pages in DOCX format (49.9 KB). To download "аҳоли статистикаси", click the Telegram button on the left.

Tags: аҳоли статистикаси DOCX 6 pages Free download Telegram