tortuvchi harakat tarkibi turlari, ularning qiyosiy sifatlari va tavsifi

DOCX 9 pages 257.1 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 257.1 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

9-mavzu tortuvchi harakat tarkibi turlari, ularning qiyosiy sifatlari va tavsifi reja: 1.har xil turdagit ortuvchi harakat tarkiblarini qiyosiy taqqoslash. 2.tortuvchi harakat tarkiblarining tasniflanishi. 3.elektrli harakatlanuvchi tarkiblar. 4.teplovozlar va ularning tuzilishi. har xil turdagi tortuvchi harakat tarkiblarini qiyosiy taqqoslash. temir yо’llarda poyezdlar harakati tortuvchi harakat tarkibi yordamida amalga oshiriladi. ular lokomotivlar va motorvagonli harakat tarkibidan iborat bо’lib, keyingisi motorli va tirkama vagonlardan tuziladi. lokomotiv va motorli vagonlarda birlamchi manbadan olingan elektr energiyasi poyezdni harakatlantiruvchi mexanik energiyaga (tortuvchi kuchga) aylantiriladi. dastlab, lokomotivlarda yoqilg’i yonishida hosil bо’ladigan issiqlik energiyasi mexanik tortuvchi energiyaga bug’ qozoni va bug’ mashinasi yordamida aylantirilar edi. bunday lokomotivlarni parovoz deb atadilar. parovozlar temir yо’l tarixida uzoq yillar (100 yildan ortiq) asosiy tortuvchi kuch sifatida xizmat qildi. keyinchalik bug’ mashinalari о’rniga takomillashgan issiqlik dvigatellari - dizellar va gaz turbinalari kirib keldi. porshenli ichki yonar dvigatellari bilan jihozlangan lokomotivlar teplovoz, gaz turbinali mashina bilan jihozlangan lokomoltivlar gazoturbovoz deb ataladi. parovozlar, teplovozlar …

2 / 9

tkazilgan kontakt tarmoqlari orqali oladi. elektrli tortishda lokomotiv quvvati birlamchi dvigatel bо’yicha amalda chegaralanmaydi va shu sababli, elektrovozlar avtonom lokomotivlarga nisbatan о’ta quvvatli bо’lishi mumkin. noavtonom lokomotivlar tomonidan sarflanadigan energiya elektr stansiyalarida ishlab chiqariladi. elektrli tortishda issiqlik elektr stansiyalari energiyasidan foydalanadigan lokomotivlarning foydali ish koeffitsiyenti (f.i.k) 25-26% tashkil etadi. agar elektr ta’minotida gidroelektr stansiyalarining ulushini qо’shib hisoblansa, u holda f.i.k. 32% gacha kо’tariladi. issiqlik dvigatellarining turi va ishlash darajasiga qarab avtonom lokomotivlarning f.i.k. teplovozlarda 29-31% ni, parovozlarda esa 5-7% tashkil etadi. dizel tejamkorligini oshirish va ishlatishni yaxshilash hisobiga teplovozlarning f.i.k. bir muncha oshirilishi mumkin. elektrovozlarning tortish elektr dvigatellari yetakchi kо’tarilish qiyaliklarida nominaldan ortiq bо’lgan yuklamali rejimda harakatlanish imkonini beradi. faqat bunda elektr dvigatellari chulg’amlarining qizishi yо’l qо’yiladigan darajadan oshib ketmasligi kerak. motorli vagonlarning elektr dvigatellari odatda tezlanish vaqtida nominal rejimdan yuqori toklarda ishlaydi. elektrovozlar tormozlanish vaqtida poyezd harakati energiyasining bir qismini kontakt tarmoqlariga qaytarishi (rekuperativ tormozlanish) mumkin. elektrovozlarda texnik xizmat …

3 / 9

nishida elektrli tortishga о’tish eng dolzarb yо’nalishlardan biri etib qabul qilingan. tortuvchi harakat tarkiblarining tasniflanishi. bajaradigan ishiga qarab yuk, yо’lovchi va manyovr lokomotivlari farqlanadi. yuk lokomotivlari katta massali poyezdlarni yurgazaoladigan tortish kuchini bersa, yо’lovchi lokomotivlari yengil massali poyezdlarni katta tezliklarda tortish uchun mо’ljallangan, elektrlashtirilgan liniyalarda yuradigan motorovagon harakat tarkibi elektr poyezdi tarkibiga qо’shiladigan elektr vagonlaridan iborat bо’ladi. elektrlashtirilmagan temir yо’llarda dizel-poyezdlar qо’llanadi. lokomotivlardan farqli ravishda motorli vagonlar tortishga va yо’lovchilarni olib yurishga mо’ljallanadi. poyezdni harakatlantiruvchi tortish kuchi dvigateldan g’ildirak juftlariga aylanish momentini uzatish vaqtida g’ildiraklarning rels bilan о’zaro ta’siri natijasida yuzaga keladi. elektrovoz va teplovozlarda tortuvchi elektr dvigatellarining qо’llanishi yakka va guruhli uzatmalarni qо’llash imkonini beradi. yakka uzatmada har bir harakatlanuvchi g’ildirak jufti о’zining tortish dvigateli bilan tishli bog’lanadi. guruhli uzatmada esa bir qattiq ramada joylashgan g’ildirak juftlari о’zaro oraliq tishli uzatmalar yordamida bog’lanadi. bunday lokomotivlarda kuzov massasi harakatlanuvchi g’ildirak juftlariga tayanchlar, ayrim hollarda ikkilamchi oraliq ressorlari, aravacha ramasi, birlamchi …

4 / 9

hozirda 4 seksiyali lokomotivlar ham ishlab chiqilgan. seksiyali lokomotivlarning ayrimlari poyezdni alohida seksiya bilan mustaqil tortish qobiliyatiga ega. ekipajda g’ildirak juftlarining joylashuvi, elektr dvigatellaridan g’ildirak juftlariga uzatma turi va tortish kuchlarini uzatish usulini lokomotivning о’qli tavsifi bilan ifodalash qabul qilingan bо’lib, unda raqamlar bilan g’ildiraklar juftlari soni kо’rsatiladi. о’qli tavsif ifodasida «-» belgisi ikki arava о’earo birikmasiz bо’lib, ularning sharnirli (oshiq-moshiqli) bog’lanishi yо’qligini va harakatlanuvchi g’ildiraklardan tortish kuchi lokomotiv avtoulagichiga aravacha orqali uzatilishini kо’rsatadi. agar harakatlantiruvchi g’ildirak juftlari yakka uzatmali -yetakchi bо’lsa, u holda о’qlar sonini kо’rsatuvchi raqamlar ostiga «0» indeksi qо’yiladi. masalan, о’qli harakteristkasi 30q30 bо’lgan elektrovozning harakatlantiruvchi g’ildiraklari yakka uzatmali, uch о’qli, о’zaro sharnirli bog’langan ikki aravachadan iborat. о’qli harakteristkasi 2(30-30) teplovoz ikki seksiyali bо’lib, uning har bir uch о’qli aravachalari о’zaro bog’lanmagan, yetakchi g’ildirak juftlari yakka uzatmali va har bir seksiyasi mustaqil harakatlanish imkoniyatiga ega. agar seksiyalar alohida yuraolmaydigan bо’lsa, u holda ushbu о’qli harakteristika 30 - …

5 / 9

belgilanadi. chexoslovakiyada ishlangan va mdh davlatlarida qо’llanadigan yо’lovchi poyezdi elektrovozlari chs rusumida yuritiladi. masalan: elektrovoz chs 200 soatiga 200 km tezlikda harakatlanadi. modernizatsiya qilingan zamonaviy elektrovozlar vl22m, kremniyli tok tо’g’rilagichi bо’lgan elektrovozlar vl60k, rekuperativ tormozli vl80 elektrovozi vl80t bilan belgilanadi. о’zbekiston temir yо’llarida zamonaviy ____ rusumli elektrovozlar ishlatilmoqda. elektr uzatishli teplovozlar te, gidro uzatishlilari esa tg bilan belgilanadi. rusum rakamlariga qо’shimcha xarflar bilan lokomotivning xizmat turi: p–yо’lovchi, m – manyovr lokomotivlari belgilanadi. masalan, «kolomna zavodi» ishlab chiqarish birlashmasi teplovozlarining rusum tartib raqami 50 dan 99 gacha belgilanadi. temir yо’llarda og’ir poyezdlarni tortishda bir necha lokomotivlarni birgalikda ishlatish keng qо’llanadi. shuning uchun ham aksariyat elektrovozlar va teplovozlar kо’p birlik tizimida ishlash uchun moslab quriladi. bunday tizimda elektr zanjirlari yordamida mashinistning bir boshqaruv xonasidan lokomotivning barcha seksiyalari yoki bir necha lokomotivlar yagona markazdan, ya’ni bir joydagi mashinist xonasidan boshqariladi. lokomotivlarning harakati aniq va о’zaro muvofiqlashgan bо’lib, har bir lokomotivda alohida mashinist brigadalarining …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tortuvchi harakat tarkibi turlari, ularning qiyosiy sifatlari va tavsifi"

9-mavzu tortuvchi harakat tarkibi turlari, ularning qiyosiy sifatlari va tavsifi reja: 1.har xil turdagit ortuvchi harakat tarkiblarini qiyosiy taqqoslash. 2.tortuvchi harakat tarkiblarining tasniflanishi. 3.elektrli harakatlanuvchi tarkiblar. 4.teplovozlar va ularning tuzilishi. har xil turdagi tortuvchi harakat tarkiblarini qiyosiy taqqoslash. temir yо’llarda poyezdlar harakati tortuvchi harakat tarkibi yordamida amalga oshiriladi. ular lokomotivlar va motorvagonli harakat tarkibidan iborat bо’lib, keyingisi motorli va tirkama vagonlardan tuziladi. lokomotiv va motorli vagonlarda birlamchi manbadan olingan elektr energiyasi poyezdni harakatlantiruvchi mexanik energiyaga (tortuvchi kuchga) aylantiriladi. dastlab, lokomotivlarda yoqilg’i yonishida hosil bо’ladigan issiqlik energiyasi mexan...

This file contains 9 pages in DOCX format (257.1 KB). To download "tortuvchi harakat tarkibi turlari, ularning qiyosiy sifatlari va tavsifi", click the Telegram button on the left.

Tags: tortuvchi harakat tarkibi turla… DOCX 9 pages Free download Telegram