elektr qurilmalarning montaj ishlari

DOCX 6 pages 21.6 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 21.6 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

15-mavzu: elektr qurilmalarning montaj ishlarini tashkil qilish turli elementlar, qurilmalar, uskunalar yoki elektrlashtirish va avtomatlashtirish tizimlarini montaji prinsipial elektr sxemalar asosida bajariladi. prinsipial elektr sxemalar montaj ishlarni bajarish uchun asosiy texnik hujjat vazifasini bajaradi. elektr uskunalar va qurilmalarning tarkibidagi elementlarning ko'rinishiga qarab sxemalar umumiy holda elektrik (e), gid- ravlik (g), pnevmatik (p) va kinematik (k) turlariga ajratiladi. sxemalarni bajaradigan vazifasiga ko'ra quyidagi turlarga ajratish mumkin: prinsipial, ulanish (montaj), qo‘shish, funksional, tarkibiy tuzilish (strukturaviy). sxemalar qurilmaning tarkibiy elementlari asosida mas- shtab qo‘yilmagan holda chiziladi. ular aniq va ravshan holda, o‘qish uchun qulay ko'rinishga ega bo'lishi kerak. buning uchun sxemadagi chiziqlarning kesishish va bo‘linish nuqtalari kam bo‘lishiga harakat qilinadi. murakkab qurilmalarning sxemalari bir necha varaqda chizilishi mumkin. bu holda elementlarning bog‘lanishi ma’lum shartli belgilar yordamida ko‘rsatiladi. prinsipial elektrik sxemalar qurilmaning alohida elementlari orasidagi elektr bog‘lamshlarni ko‘rsatadi. bu sxemalarda barcha elementlar va ular orasidagi kirish va chiqish zanjiri bog'lanishlari ifodalanadi. sxemalar qurilmalarning ajratilgan …

2 / 6

siga tortilgan chiziqlar bilan ko'rsatiladi. birlashtirilgan sxemalarning afzalligi shundaki, ular o'qish uchun qulay, kam elementli, bog'lanishlar uchun oddiy ko'rinishga ega bo'ladi. tarqatiigan sxemalarda elementlarning tarkibiy qismlari orasidagi bog'lanishlarning shartli belgilari sxemaning turli joylarida ifodalanishi mumkin. odatda, alohida elementlarning bog'lanish ketma-ketligi bir fazadan boshqasiga yoki tokni oqib o'tish zanjirida musbatdan manfiyga qarab yo'naltiriladi. bitta zanjirga ulangan elementlar bir-biri bilan ketma-ket ravishda to'g'ri chiziq asosida, alohida zanjirlar esa parallel, gorizontal yoki vertikal qatorlar ko'rinishida ifodalanadi. bu turdagi sxemalar doimiy kuchlanishli, o'zgaruvchan kuchlanishli va o'zgaruvchan tokli zanjirlar uchun alohida bajariladi. elementlarni topishni osonlashtirish uchun qatorlarni ketma-ket o'sib boruvchi sonlar bilan belgilanadi ko'p hollarda doimiy tokli sxemalarda musbat qutbli zanjiriarni boshlang'ich qismi toq sonlar bilan, manfiy qutbli tarafi juft sonlar bilan belgilanadi. tarqatiigan sxemalar soddaligi, elementlarning ta’sir maydoni ko'rinib turishi, uzilish joylarini tez topish mumkinligi bilan ajralib turadi. qo'shish, biriktirish sxemalari qurilmaning alohida qismla- rining tashqi ulanishi yoki qurilma ichidagi alohida elementlar orasidagi bog‘lanishni …

3 / 6

ilishi mumkin: to‘g‘ri to'rtburchak shaklida, shartli grafik belgisi asosida, ba’zan uskunaning tashqi ko‘rinishi shaklida. elementning ichida yoki yonida uning nomi, tipi ko'rsatiladi, kirish va chiqish qisqichlarida esa belgilangan markirovkasi beriladi. markirovka harfiy va sonli belgilardan iborat bo'lib, shartli ravishda o'tkazgichlarning va apparatlarning sxemadagi holatini ifodalaydi. mobil qishloq xo‘jalik agregatlarini va statsionar mexanizm- larni boshqarishda elektrik sxemalar bilan bir qatorda, kinematik, gidravlik va pnevmatik sxemalardan foydalaniladi. ularda mos ravishda kinematik elementlar (shesternyalar, yulduzchalar, shkiv- lar va h.k) va ularning mexanik bog‘lanishlari (vallar, o‘zaklar, shatun, o'qlar va h.k.), gidravlik va pnevmatik uzatmalar, sovitish tizimlari, moylash, gaz, suv, issiqlik bilan ta’minlash tizimlari ko'rsatiladi. energetikada avtomatlashtirish tizimlaridagi funksional sxe- malar qurilmalar, bloklar, alohida elementlarni boshqaruv tizimi tarkibida ularning ish jarayonida bir-biri bilan ta’sirini ifodalaydi. grafik ravishda avtomatlashtirish elementlarining alohida qismlari to‘rtburchak shaklida, ular orasidagi bog‘lanishlar esa signalning o‘tish yo‘liga mos yo'nalishdagi strelkalar bilan ko'rsatiladi. boshqaruv tizimlarining to‘g‘ri va to'g'ri bo‘lmagan harakat rostlagichiga ega bo'lgan …

4 / 6

i mumkin. tarkibiy-tuzilish hamda funksional sxemalar orasida ma’lum umumiylik mavjud. har ikkala sxema yopiq boshqaruv tizimidagi signal uzatish va uni boshqa ko'rinishga aylantirish jarayonini amalga oshiradi. shu bilan birga, ular orasidagi qat’iy farq shundaki, funksional sxema avtomatlashtirish tizimini bajaradigan funksional vazifasiga ko'ra tarkibiy qismlarga ajratib ko'rsatadi, tarkibiy-tuzilish sxemasi esa tizimning matematik ifodasi asosida dinamik xususiyatlarini aniqlash uchun xizmat qiladi. bu sxemalar prinsipial yoki funksional sxemalar asosida tuziladi. texnologik jarayonlarni avtomatlashtirish loyihalarida quyidagi sxemalar keng tarqalgan: strukturali, funksional, prinsipial, ulanish sxemasi (montaj), tashqi elektr zanjirlar sxemasi va boshqalar. elementlarning tipiga, ularning bogiamlariga, sxemalarda ishlatilishiga, o'zaro bog'liqligiga qarab prinsipial sxemalar elektr, pnevmatik, gidravlik, aralash bo'lishini aytib o'tdik. strukturali boshqarish sxemalari - boshqarish sistemalari- ning funksional qismlarim, ularning o'zaro bogiiqligini, vazifalarini, texnologik jarayonlarni nazorat qilish va boshqarish sistemalarini aniqlash, ularning o'zaro aloqalari, ularning shit bilan boshqarish punktlarini bog'lanishi hamda obyektni avtomatlashtirish boshqarishning tub texnik ma’no- sini ko'rsatadi. to'rtburchak va aylana shakldagi ko'rinishda belgilangan …

5 / 6

a bajariladi (2 bosqichli loyihalash) va obyektning avtomatlashtirish sistema va sxemalarining asosi bo‘lib xizmat qiladi. sodda obyektlar uchun struktura sxemasi tayyorlanmaydi, lekin tushuntirish yozuvida boshqarish strukturasi haqida tushuncha beriladi. funksional avtomatlashtirish sxemasi texnik hujjat bo'lib, sistemada bo'layotgan ma’lum bir jarayonlarni tushuntiradi. texnologik jarayonlarni avtomatlashtirish strukturasi va darajasini aniqlaydi (asboblar bilan ta’minlanish, avtomatlashtirish vosi- talari, nazorat punktini tashkil qilish, himoya va boshqarish, ma’lumotlar yig'ish, ishlov berish va masofaga uzatish vositalari bilan ta’minlanishi va boshqalar). funksional sxemada avtomatlashtirish sistemasi boshqarish qurilmalari sistemasi yoki alohida funksional bloklari bilan birgalikda tasvirlanishi mumkin. funksional sxemalar ishlab chiqansh texnologiyasi va texnologik uskunalar bilan uzviy bogmangan bo‘lib, odatda sxemada texnologik uskunalarni joylashish tartibini ko'rsatadi. funksional sxemada texnologik uskunalar o‘zining haqiqiy joylashishi va konfiguratsiyasiga mos kelishi kerak, lekin soddaroq ko‘rinishda bo‘lib, masshtab saqlanishi shart emas: sxema avtomatlashtirish vositalarining o‘zaro bog‘lanishlarini ko‘rsatadi. bundan tashqari, funksional sxemalarda quvurlar (suv, bug‘, havo, azot va boshqalar) tasvirlanadi. quvurlardagi suyuqliklar va gazlar quyidagi …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "elektr qurilmalarning montaj ishlari"

15-mavzu: elektr qurilmalarning montaj ishlarini tashkil qilish turli elementlar, qurilmalar, uskunalar yoki elektrlashtirish va avtomatlashtirish tizimlarini montaji prinsipial elektr sxemalar asosida bajariladi. prinsipial elektr sxemalar montaj ishlarni bajarish uchun asosiy texnik hujjat vazifasini bajaradi. elektr uskunalar va qurilmalarning tarkibidagi elementlarning ko'rinishiga qarab sxemalar umumiy holda elektrik (e), gid- ravlik (g), pnevmatik (p) va kinematik (k) turlariga ajratiladi. sxemalarni bajaradigan vazifasiga ko'ra quyidagi turlarga ajratish mumkin: prinsipial, ulanish (montaj), qo‘shish, funksional, tarkibiy tuzilish (strukturaviy). sxemalar qurilmaning tarkibiy elementlari asosida mas- shtab qo‘yilmagan holda chiziladi. ular aniq va ravshan holda, o‘qish uchun qulay k...

This file contains 6 pages in DOCX format (21.6 KB). To download "elektr qurilmalarning montaj ishlari", click the Telegram button on the left.

Tags: elektr qurilmalarning montaj is… DOCX 6 pages Free download Telegram