noorganik kompozitsion materiallar

DOCX 5 pages 33.1 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 33.1 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

10-mavzu. noorganik kompozitsion materiallar to‘g‘risida tushuncha. noorganik shisha; shisha kristall materiallar va sopol sinflari xossalari, tarkibiga kiradigan modalarni ta’rifi, tuzilishi, olinishi va qo‘lllanilishi. tarkibida elim bor kompozitsion materiallar to‘g‘risida tushuncha. fizikaviy va kimyoviy tavsifnomalar. tasnifi asosiy turlari, ishlab chiqarish texnologiyalari va qo‘llanilish sohalari. noorganik polimerlar asosidagi matritsalardan tuzilgan kompozitsion materiallar perspektiv material hisoblanadi. noorganik polimer bog‘lovchilarning tipik vakillari: silikatlar, keramika, nitridlar, boridlar, karbidlar. bularni olish oson. maxsus xossasi: atom bog‘lanishining puxtaligi polimer zanjirini tashkil qiladi. eng ko‘p tarqalgani-keramik kompozitsion materiallar. bular metallarning va kislorodsiz birikmalarning oksidlari (karbidlar, boridlar, nitridlar, silitsidlar) asosida yaratiladi. kmm larning yaratilishi yangi texnikani yaratishga imkon beradi: yuqori haroratda ishlaydigan, yeyilmaydigan, puxta va h.k. keramik kompozitsion materiallar asosiy turlari bularda matritsa keramikadan yasalgan: metall emas mineral xom-ashyoni (loylar) qizdirib bosim ostida presslab (“spekanie”) olingan. 1. xomashyo turiga bo‘linadi: a) oksidli (texnikaviy) keramika; metall oksidlari asosida: al2o3; zro2; cao; mgo; beo; uo2 . b) oksidsiz, asosiy kislorodsiz birikmalar: …

2 / 5

da bo‘lishi mumkin. simlar uglerodli, zanglamaydigan va martensit po‘latlaridan yasaladi. yuqori puxtalikdagi kkm lar titan, berilliy, volfram, molibden simlari bilan sinchlanadi. kkmlarni to‘ldirgich sifatida bor, kremniy karbidi, borlik (b/si), uglerod, shisha tolalari ishlatiladi. issiqqa bardosh va issiqdan saqlaydigan materiallarni k.m.ni ishlab chiqarish texnologiyasi tez o‘syapti. bularning tolalari keramikadan. keramik tolalar uchun xom ashyo sifatida al2o3 ; al2o3 cr2o3; sio2 tolalari ishlatiladi. hozirda al2o3 ; sic; aln; tio2 asosidagi ipsimon kristallar to‘ldirgich sifatida ko‘proq qo‘llanilmokda. qatlama kkm larning komponentlari qavat-qavat joylashgan. metall falgasi to‘ldiruvchi sifatida ishlatiladi. keramik kompozitsion materiallarni komponentlarini tanlash dastlabki xom-ashyoni 3 gruppaga bo‘lish mumkin: 1. barcha-keng harorat doirasida bir-biri bilan kimyoviy reaktsiyaga kirishadiganlar; 2. yuqori haroratda reaktsiyaga kirishuvchilar; 3. kimyoviy reaktsiyaga kirishmaydi. kkm larning puxtaligi har bir kompnentning xossalariga va ularning kimyoviy birlashishiga bog‘liq. masalan, matritsasi keramikali, to‘ldirgichisi metaldan bo‘lgan kkm ning puxtaligi 3-4 marta ortadi, agar 3-4% hajmida keramika va metall orasidagi kimyoviy bog‘liqlikni oshiradigan modda qo‘shilsa. …

3 / 5

tta bo‘lsa, matritsa koeffitsientiga nisbatan, u holda kisish kuchlanishi hosil bo‘ladi va kkm ning puxtaligi ortadi. kkm larning perspektiv yo‘nalishlaridan biri evtektik metall-oksid tizimi hisoblanadi. matritsa keramika. bu yerda sinch evtektika yunaltirilib kristallizatsiya qilingan. evtektik kkm lar yuqori haroratda dispers kkm larga nisbatan ancha turg‘un. dispers va qatlama kkm lar izotrop va buzilish mexanizmi keramika materiali buzilishiga uxshaydi. sinchlangan kkm lar puxtaligi yuqori va buzilish mexanizmi boshqacha. tolalar kuchlarni bo‘linishini ta’minlaydi, matritsadagi darzlarni yo‘nalishini aniqlaydi. keramik-kompozitsion materiallarni xossalari va ishlatilishi dispers kkm larning tipik vakili bu – keramika-metall materialidir-kermetlar. ikki xil bo‘ladi: 1. infrokermet; 2. ultrakermet. matritsalar, qaysilardaki keramik faza metallar xossalarini yaxshilasa, infrakermetlar deyiladi; ya’ni dispersli puxtalangan. agar keramika xossalarini yaxshilash uchun metall qo‘shilsa, ultrakeramet deyiladi. kermetlar komponentlariga kuyilgan xal qiluvchi talablar: 1. kimyoviy turg‘unlik; 2. bir-biri bilan termik chikisha olishlik (“termicheskaya sovmestimost”); 3. adgeziyali birikma hosil qilish. kermet komponentlari bir-birilari bilan reaktsiyaga kirishmasligi va bir-birida erishi kerak emas. …

4 / 5

en, niobiy, xrom, volfram bilan birgalikda. karbid-titanli kermetlar, oksidlariga nisbatan ancha puxta, puxtalikni uzoq muddatli nuktai nazardan issiqbardosh po‘latlardan ham yuqori. xrom va tsirkoniy dibaridi asosidagi kermetlar birdaniga issiq urishiga (“teplovoy udar”) chidamli. dispers kkm lar ma’sulyatli detallar yasashda ishlatiladi: 1. yuqori haroratda ishlaydigan; 2. kichik asboblar uchun; 3. eyilmaydigan; 4. shtamplar; 5. filera; 6. podshipniklar; 7. zararli muhitda ishlaydigan klapanlar. oksid asosidagi kerametlar issiq (pechlarda) o‘lchagich-termoparalar sohalari sifatida ishlatiladi. karbidli va nitridli metallo-keramik materiallar tarkibi va xossalari marka tarkibi, % xossalari wc tic co, yoki ni titan nitridi bog‘lovchi crc , kg/m3 , mpa nra vk3 97 - 3 - - - 1530 1200 89,5 t30k4 60 30 4 - - - 980 1000 92 ktnm - 26 - 42 32 - 590 1750 87,5 kxn-40 - - 40 - - 60 700 700 90 kremniy va alyuminiy asosidagi metallokeramik materiallardan ichki yonar dvigitel detallari yasaladi. keramik kompozitsion materiallarni …

5 / 5

lashmasi shliker deyiladi. presslash vibratsiyali, press-formalarda, gidrastatik, elastik qobiqlarda bo‘lishi mumkin. katta o‘lchamli detallar uchun shlikerning suvdagi eritmasi gips qoliplarga qo‘yiladi. metallik sim, metallik ip, setkalar bilan sinchlangan kkm larni yasash qiyinroq. chunki aralashtirilsa, tolalar uzilib ketadi. shuning uchun sinch kerakli tartibda joylashtirib bulgach, kanop komponentlar suspenziya-atala holatida asta qo‘yiladi. umuman tolali, simli, setkali kkm larni olishda tarkibiga qarab uzini shaxsiy texnologiyasi tayinlanadi. kkmlarni termik ishlash-spekanie gazlar muhitini o‘zgartiradigan, kerakli harorat rejimini beradigan pechlarda olib boriladi; maqsad kerakli kimyoviy reaktsiya amalga oshishi kerak. agar elektr maydoni ta’sir ettirilsa, zichlik ortadi, termik ishlash vaqti qisqaradi. 5

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "noorganik kompozitsion materiallar"

10-mavzu. noorganik kompozitsion materiallar to‘g‘risida tushuncha. noorganik shisha; shisha kristall materiallar va sopol sinflari xossalari, tarkibiga kiradigan modalarni ta’rifi, tuzilishi, olinishi va qo‘lllanilishi. tarkibida elim bor kompozitsion materiallar to‘g‘risida tushuncha. fizikaviy va kimyoviy tavsifnomalar. tasnifi asosiy turlari, ishlab chiqarish texnologiyalari va qo‘llanilish sohalari. noorganik polimerlar asosidagi matritsalardan tuzilgan kompozitsion materiallar perspektiv material hisoblanadi. noorganik polimer bog‘lovchilarning tipik vakillari: silikatlar, keramika, nitridlar, boridlar, karbidlar. bularni olish oson. maxsus xossasi: atom bog‘lanishining puxtaligi polimer zanjirini tashkil qiladi. eng ko‘p tarqalgani-keramik kompozitsion materiallar. bular metallarnin...

This file contains 5 pages in DOCX format (33.1 KB). To download "noorganik kompozitsion materiallar", click the Telegram button on the left.

Tags: noorganik kompozitsion material… DOCX 5 pages Free download Telegram