kodlar tavsifi va tasnifi

DOCX 9 pages 105.8 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 105.8 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

7-дарс.кодлар тавсифи ва таснифи. кодлар вазифасига қараб телеграф, телемеханика, ҳисоблаш машиналари, маълумотни узатиш тизими ва телевизионларга бўлинадилар. кодларни тузиш учун ҳар хил белгилар (ҳарф, сон) ишлатилади, бундай белгилар сони m ҳарфи билан белгиланади, белгилар давомийлиги бўлса, қатор элементларнинг n кўринишида намоён бўлади. кодларнинг барча турини узунлигига қараб: узунлиги бўйича - бир элементлик nқ1 бўлганда, икки ва кўп элементли nқ2, n≥3, белгилар сони бўйича бўлса - бир ҳолатлида mқ1, икки ва кўп ҳолатли mқ2 ва m≥3 (кўпроқ nқ2, m≥2 кодлари ишлатилади) кодлар комбинациясининг тузилиши принципига қараб текис ва нотекисга бўлинадилар. текис кодларда барча кодлаш комбинациялари бир хил элементлар сонидан иборат бўлади, нотекисда эса - ҳар хил элементлар сонидан; комбинациялаш жараёнига асосан - сонли ва комбинаторли (сонсиз). сонли кодлар комбинациялар сони , бўлган текис сингари қўлланилади. бу ерда mқ2 - иккилик коди; m≥3 - иккилик бўлмаган код иккилик код nқ3 ва mқ2 бўлганда 0 ва 1 белгилари қўлланилиши қуйидагича ёзилади: 000, 001, …

2 / 9

ан m белгисини келтириш йўли билан тузилади. шунга асосан ҳар бир код комбинациясида элементлар сони nқm0 уларни ҳосил қилган белгилар билан фарқланади. комбинацияларнинг умумий сони мисол учун оламиз: m0 қ 4, m қ 2, белгилар a, b, c, d. шунда ab, ac, ad, bc, bd, cd. ҳар бир келтиришни 0 ёки 1 белгилари билан ҳам кўрсатиш мумкин. келтириш учун ҳам шундай: ab ac ad bc bd cd 1100 1010 1001 0110 0101 0011 барча комбинациялар 1 ва 0 нинг бир хил сонига эга бўлиши керак. шундай принцип бўйича 1-0 га ёки 0-1 га ўтганда бузиб кўрсатишидан ўз-ўзини ҳимоялайди. бир белгининг бошқасига ҳар қандай ўтиш 1 ва 0 нинг нисбатан бузилган комбинациясига олиб келади, бундай комбинациялар таъқиқланган ҳисобланади ва қабул қилганда осон пайқалади, келтириш қонуни бўйича кодлар тўсиқлардан ҳимояланган кодлар ҳисобланади ва ту-тс тизимларида кенг қўлланилади. тўсиқлари мустаҳкам кодлар. ахборотни узатишдаги ишончлилиги учун тўсиқлари мустаҳкам кодлар ишлатилади, бу кодлар бузилишларни пайқаш …

3 / 9

мбинацияларини ёзамиз. 0 1 2 3 4 5 6 7 000 001 010 011 100 101 110 111 барча комбинациялар бир-биридан фақат бир элементи билан фарқ қилади ёки dқ1 масофасига эга ва у хатони сезишга имкон бермайди. барча комбинациялар ичидан бир-биридан иккита элементи блан фарқ қиладиганларни (dқ1) танлаб оламиз. 1 2 4 7 001 010 100 111 агар мисол учун 7-чи код комбинацияси бузилган ва 001 кўринишда қабул қилинган бўлса, (бузилиш бир элементда) бу комбинация 1, 2 ва 4 дан иккита эмас, фақат битта элемент билан фарқланади, у сезилиб, бузилган комбинациялар ишлатилиши таъқиқланади. келтирилган мисолдан хатони пайқаш ва тўғрилаш учун код масофаси d билан таърифланадиганини кўплаб кодларни қўллаш керак. умумий кўринишда код масофаси билан тўғриланган хатолар сони ўртасидаги нисбат х ни қуйидаги кўринишда ёзиш мумкин: d≥2x+1 хатолари топилган кодлар. жуфтликка текширилган кодлар хатолари топиладиган оддий кодларлир. бунда ҳар бир комбинациянинг бирликлар сони жуфт бўлиши учун кўплаб элементлар қўшилган nқ2 кодининг …

4 / 9

и. ушбу код учун (18) барча бирликмаларга кодлар ҳимоя ҳусусиятига эга бўлмаганлигига қарамай, унинг тизимдаги қўлланилиши, белги ўтказгичи қувватидан тасодифий тўсиқлар қуввати анча аниқлиги эвазига содир бўлиши эҳтимоллиги мумкин бўлади. барча бирикмаларга иккиламчи код, телемеханиканинг ягона темир йўл тизимида қўлланилувчи тўсиқдан сақланмаган код бўлиб ҳисобланади. бироқ у темир йўл телемеханика тизимида кенг тарқалган тўсиқдан сақланган кодларни қуриш учун асос ҳисобланади. доимий оғирлик билан бўлган код барча бирикмаларга кодли комбинациялар умумий сонидан фақат бир хил оғирликдаги (бир хил бирлик сонлари) комбинациялардан танлаш йўли билан ҳосил бўлади. бундай код учун (19) бунда m-код оғирлиги. доимий оғирликдаги коднинг энг катта ҳажмини, жуфт қийматда «n»ни m=n/2 деб,тоқ қийматида “n”ни –m=(n-1)/2 деб олиш мумкин. мисол тариқасида n=4 даги доимий оғирликда бўлган коднинг ҳосил бўлишини кўриб чиқамиз. у ҳолда барча бирикмаларга код қуйидаги 16 кодли комбинациялардан ташкил топади. 1. 0000 2. 0001 3. 0010 4. 0011 5. 0100 6. 0101 7. 0110 8. 0111 9. 1000 …

5 / 9

ликдаги код чдц, скц, рпк, нева, луч, диалог туридаги телемеханик тизимларида қўлланилади. тақсимлаш коди. бу доимий оғирликдаги коднинг бир туридир. тақсимлаш кодининг оғирлиги 1га тенг. унда: (22) тақсимлаш кодида команда “1” белгисининг жойлашганлиги билан аниқланади, бироқ у кодли комбинацияда битта бўлганлигидан, унинг асосида (23) ушбу коднинг барча турлари ичида у максимал ортиқчалик билан бўлиб, унинг қўлланилиши кодлаштириш ва декодлаштириш схемаларининг соддалигига асослангандир. код рпк, чдц, диалог тизимларида қўлланилади. “жўфт-- ток” коди - бирликнинг жўфт сони, ёки бирликнинг тоқ сонини ўз ичига олган кодли комбинацияларнинг умумий сонидан танлаш йўли билан барча бирикмаларга бўлган кодлардан ташкил топади. “жўфт - тоқ” коди учун (6) ва (14) инобатга олиб қўйдагини олиш мумкин: (23) “жуфт тоқ” коди ажралмас ҳисобланади ва чдц, нева, диалог тизимларида қўлланилади. иккиланган элементли код. ушбу код барча бирикмаларга бўлган коддан унинг ҳар бир ахборот (n4) белгисига бир (n3) ҳимоясини қўшиб қўйиш билан ташкил топади. унда иккиланган элементи бўлган код учун (24) …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kodlar tavsifi va tasnifi"

7-дарс.кодлар тавсифи ва таснифи. кодлар вазифасига қараб телеграф, телемеханика, ҳисоблаш машиналари, маълумотни узатиш тизими ва телевизионларга бўлинадилар. кодларни тузиш учун ҳар хил белгилар (ҳарф, сон) ишлатилади, бундай белгилар сони m ҳарфи билан белгиланади, белгилар давомийлиги бўлса, қатор элементларнинг n кўринишида намоён бўлади. кодларнинг барча турини узунлигига қараб: узунлиги бўйича - бир элементлик nқ1 бўлганда, икки ва кўп элементли nқ2, n≥3, белгилар сони бўйича бўлса - бир ҳолатлида mқ1, икки ва кўп ҳолатли mқ2 ва m≥3 (кўпроқ nқ2, m≥2 кодлари ишлатилади) кодлар комбинациясининг тузилиши принципига қараб текис ва нотекисга бўлинадилар. текис кодларда барча кодлаш комбинациялари бир хил элементлар сонидан иборат бўлади, нотекисда эса - ҳар хил элементлар сонидан; комбин...

This file contains 9 pages in DOCX format (105.8 KB). To download "kodlar tavsifi va tasnifi", click the Telegram button on the left.

Tags: kodlar tavsifi va tasnifi DOCX 9 pages Free download Telegram