nafas olishning ahamiyati va tavsifi

PPTX 21 pages 6.4 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.4 MB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

презентация powerpoint rеjа: 1. nafas olishning ahamiyati. 2. nafas organlarining yosh xususiyatlari va gigiyenasi. 3. o‘pkaning tiriklik sig‘imi. o’pka ventelyatsiyasi. uning yoshga, jismoniy mashqqa bog’liqligi. 4. ayruv jarayonlarining ahamiyati. 5. buyraklar tuzilishi va ularni yosh xususiyatlari. 6. siydik hosil bo’lish mexanizmi. turli yoshdagi bolalar sutkalik siydik miqdori. ayruv va nafas tizimlarining yosh xususiyatlari va gigiyenasi. nafas olish – odam organizmi bilan uni o’rab turuvchi tashqi muhit orasidagi hayot uchun zarur bo’lgan doimiy gazlar almashinuvi jarayonidir. odam nafas olganda tashqi muhitdan havo o‘pka hujayralariga undan qonga o‘tib, qon orqali barcha hujayralarga yetkazib beriladi. organizmdagi moddalarning oksidlanishi va qaytarilishi bo’yicha barcha murakkab reaksiyalar albatta kislorod ishtirokida kechadi. oksidlanish jarayonlari paytida parchalanish mahsulotlari hosil bo’ladi, shu jumladan karbonat angidrid gazi ham organizmdan ajratib chiqariladi. natijada, yuqori molekulyar organik moddalardan ma’lum miqdorda energiya ajralib chiqadi. agarda organizm hujayralariga kislorod yetishmasa, hujayralar o‘ladi. nafas olish va chiqarish paytida organizm bilan uni o’rab turuvchi tashqi muhit …

2 / 21

kirishidan himoya qilib turuvchi tukchalar joylashgan. burun bo‘lig‘i suyak tog‘aylaridan tuzilgan bo‘lib, peshona suyagining ichki yuzasi silliq qavat bilan qoplangan. uning pastki, yuqorigi va ikki yon devori bor. burun bo‘shlig‘i to‘siq yordamida ikkiga bo’linadi. burun bo’shlig’ining shilliq qavati qalin qon tomirlari bilan ta’minlangan va ko’p qavatli hilpildoq epiteliy bilan qoplangan. epiteliylarda shilliq ajratuvchi bezchalar joylashgan. shilliq esa nafasga olinayotgan havo bilan kirgan chang zarrachalari bilan birgalikda kiprikchalarning hilpillovchi harakatlari bilan chiqarib tashlanadi. burun bo’shlig’ida nafasga olinayotgan havo isitiladi, qisman chang zarrachalaridan tozalanadi va namlanadi. burun bo’shlig’i orqa tomondan teshik orqali – xaonlar – hiqildoq bilan tutashgan bo’ladi. hiqildoq va uning yosh xususiyatlari. hiqildoq halqumning oldi, bo'yining oldingi qismida, til osti suyagining ostida joylashgan. hiqildoq asosan, qalqonsimon, uzunsimon, cho'michsimon, hiqildoq ustligi, shoxsimon va ponasimon tog‘aylardan tuzilgan. hiqildoqda tovush apparati joylashgan. tovush naychalari orasidagi bo’shliq tovush oralig’i deyiladi. shunday qilib, hiqildoq faqatgina halqumni kekirdak bilan bog’lamay, balki nutq funksiyasida ham ishtirok etadi. …

3 / 21

siy balog‘at yoshida intensiv rivojlanadi. 3 yoshidan qizlarning hiqildog’i shu yoshdagi o‘g il bolalarga nisbatan kichikroq va torroq bo’la boshlaydi. hiqildoqning jinsiy farqi bolaning 10 yoshidan vujudga keladi. hiqildoqning o‘sishi odamning 20-30 yoshigacha davom etadi. traxeya va bronxlar va uning yosh xususiyatlari. traxeya yarim halqa shakhda 16-20 ta elastik tog‘aylardan tuzilgan bo’lib, bu tog'aylar halqasimon boylamlar yordamida bir-biriga birikkan. katta odamda traxeyaning uzunligi 13 sm. traxeyaning silliq pardasi hiqildoqnikiga o‘xshaydi, lekin burmalar bo’lmaydi. traxeyani orqa tomonida qizilo’ngach joylashgan. kekirdak iv-v ko’krak umurtqalari darajasida o’ng va chap birlamchi bronxlarga bo’linadi. bronxlar o’z tuzilishi bo’yicha kekirdakni tuzilishini eslatadi. o’ng bronx chap bronxdan kalta. birlamchi bronx o’pka darvozasiga kirganidan keyin bronxlar daraxatini hosil qiluvchi ikkilamchi, uchlamchi va boshqa qatordagi bronxlarga bo’linadi. eng nozik shoxchalar bronxiolalar deb ataladi. so‘ng bronxiolalar kengayib, alveola bilan tugaydi. bolalarni traxeyasi kattalarnikiga nisbatan kaltaroq va torroq bo’lib, biroz yuqoriroqda joylashgan bo’ladi. traxeyaning uzunligi, tog‘aylari kattaligi bolaning yoshi ortishi bilan …

4 / 21

keyin ancha tezlashadi. o‘pkalar va uning yosh xususiyatlari. o‘ng va chap o‘pka ko‘krak qafasining beshdan to‘rt qismini egallab turadi. har bir o‘pka alohida seroz parda ichida joylashgan bo’lib, u plevra (xaltasi) pardasi deb ataladi. o‘ng o‘pka uch bo’lakka, chap o‘pka ikki bo’lakka bo’linadi. o‘pkaga kirgan bronxlar tarmoqlanib, diametri 1 mm.li bronxiolalar hosil qiladi. bular tarmoqlanib oxirgi bronxiolalarni hosil qiladi. oxirgi bronxiolalarning uchi pufakchalar-alveolalar bilan tugaydi. alveolalar nafas yo’llarining oxirgi qismi hisoblanadi. alveollar 400-500 millionta bo’lib, ularning umumiy sathi 60-120 m/kv gacha yetadi. o’pka pufakchalarining devori bir qavat silliq epitelial hujayralardan tashkil topgan va har bir alveola tashqi tomondan qalin kapillyarlar to’ri bilan o’ralgan. alveollalar va kapillyarlar devori orqali gazlar almashinuvi kechadi - havodan qonga kislorod, qondan esa alveolalarga karbonat angidrid gazi va suv bug’ lari o’tadi. alveolalarning katta yuzasi juda yaxshi gazlar almashinuvini ta’minlaydi. bu yuzaning bir tomonida doimiy ravishda tarkibi bo’yicha yangilanuvchi alveolyar havo tursa, boshqa tomonida esa – …

5 / 21

jarilishida faol rolni nafas muskullari o’ynaydi. nafas olishda tashqi qovurg’alararo muskullar va diafragma qisqaradi. qovurg’alararo muskullar qovurg’alarni biroz ko’taradi va ularni atrofga kengaytiradi. bu paytda ko’krak qafasini hajmi ortadi. diafragma qisqarganida uning gumbazi tekislanadi, bu esa ko’krak qafasini hajmini kenagyishiga olib keladi. chuqur nafas olinganida ko’krak va bo’yinning boshqa muskullari ham ishtirok etadi. tashqi va ichki nafas olish. nafas ikkita tashqi va ichki nafas olishga bo‘linadi. tashqi nafas olish deb o‘pka bilan qon o‘rtasidagi gaz ahnashinuviga aytiladi. ichki nafas olish yoki to‘qimalararo nafas olish deb, hujayralarda modda almashinuvini ta’minlovchi to‘qimalar bilan qon o‘rtasidagi gaz almashinuviga aytiladi. tashqi muhitdan olinayotgan nafas havosida 20,95% kislorod, 0,03- 0,04% karbonat angidrid gazi, 79,02% azot, 0,47% suv parlari bo’ladi. nafas bilan chiqarilgan havo tarkibida esa 16,3% kislorod, 4% karbonat angidrid, 79,1% azot bo’ladi. havoda kislorod miqdori asosan bir me’yorda saqlanadi, yuqori balandlikda biroz o'zgaradi. bolaning yoshi qancha kichik bo’lsa chiqarilayotgan va alveolyar havolar tarkibida karbonat …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nafas olishning ahamiyati va tavsifi"

презентация powerpoint rеjа: 1. nafas olishning ahamiyati. 2. nafas organlarining yosh xususiyatlari va gigiyenasi. 3. o‘pkaning tiriklik sig‘imi. o’pka ventelyatsiyasi. uning yoshga, jismoniy mashqqa bog’liqligi. 4. ayruv jarayonlarining ahamiyati. 5. buyraklar tuzilishi va ularni yosh xususiyatlari. 6. siydik hosil bo’lish mexanizmi. turli yoshdagi bolalar sutkalik siydik miqdori. ayruv va nafas tizimlarining yosh xususiyatlari va gigiyenasi. nafas olish – odam organizmi bilan uni o’rab turuvchi tashqi muhit orasidagi hayot uchun zarur bo’lgan doimiy gazlar almashinuvi jarayonidir. odam nafas olganda tashqi muhitdan havo o‘pka hujayralariga undan qonga o‘tib, qon orqali barcha hujayralarga yetkazib beriladi. organizmdagi moddalarning oksidlanishi va qaytarilishi bo’yicha barcha murakkab ...

This file contains 21 pages in PPTX format (6.4 MB). To download "nafas olishning ahamiyati va tavsifi", click the Telegram button on the left.

Tags: nafas olishning ahamiyati va ta… PPTX 21 pages Free download Telegram