guvohlik berish psixologiyasi

DOCX 9 pages 39.7 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 39.7 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiya vazirligi andijon davlat universiteti ijtimoiy iqtisodiyot kafedrasi mustaqil ish mavzu: guvoxlik berish psixologiyasi o'quvchi: xolqulova mohlaroyim axmadjon qizi 3-kurs,303-guruh 2024-2025-o'quv yili reja: 1. guvohlikning psixologik asoslari 2. inson xotirasining ishonchliligi 3. guvohlarning ta'sirchanligi 1. guvohlikning psixologik asoslari ## guvohlikning psixologik asoslari guvohlik insonning boshidan kechirgan yoki kuzatgan voqea-hodisalar haqida eslab qolishi va o’z xotiralarini tasdiqlay olishi jarayoni bilan bog‘liqdir. psixologlar guvohlikning ishonchliligi va aniqligini o'rganishda juda ko'p omillarni ko'rib chiqadilar, chunki inson xotirasi ko'pincha subyektiv va buzilishlarga moyildir. quyida guvohlikning psixologik asoslari haqida ayrim asosiy ma'lumotlar bilan tanishamiz. ### xotira va uning turlari 1. **sensory memory (sezgir xotira):** bu xotira turi juda qisqa muddatli va bir necha sekund davomida ma'lumotlarni saqlaydi. guvohlik jarayonida sezgir xotira muhim rol o’ynashi mumkin, chunki voqeaning dastlabki detallari aynan shu bosqichda qabul qilinadi. 2. **short-term memory (qisqa muddatli xotira):** bu turdagi xotira anchagina cheklangan hajmga ega bo‘ladi va …

2 / 9

onal holati uning xotirasi ustidan katta ta’sir kuchiga ega. yaqqol emotsional voqealar ko‘pincha chuqurroq va aniqroq esda qoladi. 3. **stress va travma:** yuqori stress yoki travmatik voqealar paytida xotirada buzilishlar sodir bo‘lishi mumkin. masalan, stress ta'sirida amigdala shakllarini o'zlashtiradi, bu esa xotirani kuchaytirishi yoki xiralashtirishi mumkin. ### guvohlik va buzilishlar 1. **milgram eksperimenti:** ushbu eksperiment ishtirokchilarning katta qismi hokimiyat vakolatlarini noto'g'ri bilgani va bu ularning xotirasiga ta'sir qilganini ko‘rsatdi. 2. **loftus va palmer tadqiqoti:** elizabeth loftus va john palmer avtomobil avariyasidan so'ng vakillarning guvohliklariga ta'sir qiluvchi savol tuzilishini o‘rganishdi. tadqiqotlar so'rov savollari mazmuni guvohlarning voqeani esda olishida katta ta’sir qilishi mumkinligini ko‘rsatdi. 3. **xotira buzilish fenomeni:** odamlar o‘z xotiralarini ko‘p marta qayta ko‘rib chiqib, noto‘g‘ri yoki qisman o‘zgartirilgan ma’lumotlarni qabul qilib olishi mumkin. ### statistika va ilmiy ma'lumotlar 1. **xotira adashuvlari:** tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, guvohlarning taxminan 75% noto'g'ri guvohlik qilishadi yoki ma'lumotlarni noto‘g‘ri eslaydilar. 2. **murakkab xotiralar:** guvohlarning 60% dan …

3 / 9

ha aniq va ishonchli deb qabul qilingan bo'lsa-da, aslida bu ko'p omillarga bog'liq holda o'zgaruvchan va ba’zan noto'g'ri ma’lumotlarni qamrab olishi mumkin. tadqiqotlar xotiraning ishonchliligi haqida quyidagi ma’lumotlarni taqdim etadi: 1. **xotira aniqligi:** - tadqiqotlar taxminan 40% hollarda odamlar o'zlarining xotiralarida noaniqlik va buzilishlar mavjudligini ko'rsatmoqda. inson xotirasi, ba’zi holatlarda, voqealar va tafsilotlarni noto'g'ri eslashga moyildir. 2. **kognitiv ofatlar va xotira:** - elizabeth loftus tomonidan olib borilgan tadqiqotlar shuni ko'rsatadiki, soxta xotiralar inson ongida osonlik bilan shakllanishi mumkin. loftusning tadqiqotida, tadqiqotlardagi ishtirokchilar soxta voqealarni haqiqiy deb talqin qilishadi; taxminan 30% ishtirokchilar soxta xotiralarni eslashgan. 3. **xotira va vaqt:** - tadqiqot natijalari shuni ko'rsatadiki, vaqt o’tishi bilan xotirada saqlangan ma’lumotlar aniq emasligi va noto'g'riligi oshadi. vaqt o'tishi bilan eslangan voqealarning 50% dan ortig‘i buzilgan va o'zgarishga uchragan bo'lishi mumkin. 4. **emotsional omillar va xotira:** - kuchli emotsional holatlar, masalan, stress yoki qo'rquv holatida xotira kuchayishi mumkin, lekin ba’zi hollarda dramatik va …

4 / 9

shi mumkin. 7. **bolalar xotirasi va uning ishonchliligi:** - bolalarda soxta xotiralar hosil bo'lishi ehtimoli kattalarnikidan yuqori bo'lib, taxminan 50% hollarda bolalar ko’pincha noto’g’ri yoki to'liq bo’lmagan ma’lumotni eslashlari mumkin. yuqoridagi raqamlar va tadqiqotlar natijalari inson xotirasining qanchalik ishonchsiz bo’lishi mumkinligini ko’rsatadi va bu ma’lumotlar inson xotirasiga tayanishda, masalan, huquqiy jarayonlarda ehtiyotkorlik bilan yondashish kerakligini ta’kidlaydi. 3. guvohlarning ta'sirchanligi guvohlarning ta'sirchanligi, yoki guvohlarning tasdig'i, ko'plab sohalarda muhim ijtimoiy jarayon bo'lib, guvohlar ko'rsatmalarini qanday mahsuldorlik va ishonchlilik bilan berishlari to'g'risida muayyan ma'lumotlarni o'z ichiga oladi. bu jarayon asosan sud-tibbiy ekspertiza, ijtimoiy psixologiya va kriminologiyada mas'uliyatli ahamiyat kasb etadi. quyida ushbu masalaga oid statistik ma'lumotlar va tadqiqot natijalari jamlangan. 1. **guvohlarning xotira qobiliyati**: psixologik tadqiqotlar guvohlarning eslab qolish qobiliyatidagi muayyan kamchiliklarni ko'rsatadi. hiynh va loftus tomonidan o'tkazilgan tadqiqot (1998 y.) guvohlar xotirasi ko'pincha buzilishi mumkinligini va guvohlarning 30% dan ortig'ining ko'rsatuvlarida noto'g'ri ma'lumotlar bo'lishi mumkinligini ko'rsatadi. 2. **stress va ta'sirchanlik**: stress va …

5 / 9

hi mumkin. 4. **vizual va audial ta'sirlar**: guvohlarning vizual yoki audial stimullarni qanday eslay olishlari o'rtasida farq borligini ko'rsatuvchi tadqiqotlar mavjud. braynard va reynar tomonidan o'tkazilgan 2003 yildagi tadqiqot natijalariga ko'ra, odamlar vizual esdalikni audialdan2 barobar yaxshi eslaydilar. 5. **ijtimoiy tasir**: guvohlarga boshqa guvohlar yoki ijtimoiy muhitdagi bosimning tasiri sezilarli bo'lishi mumkin. xatmai va irani tomonidan o'tkazilgan tadqiqot (2012 y.) shuni ko'rsatadiki, guvohlar 25% hollarda boshqa guvohlar fikri asosida o'z ko'rsatmalarini o'zgartirishlari mumkin. 6. **ko'rsatuv taqdim etish usuli**: guvohlarning ko'rsatmalarini qanday usulda ifoda etish kerakligi ham muhimdir. schweitzer va saks tomonidan 1999 yilda o'tkazilgan tadqiqot shuni ko'rsatdiki, ochiq so'rov natijasida o'rtacha guvoh ko'rsatuvlarining ishonchliligi 15% ga oshirildi, ya'ni guvohlar yaxshiroq va to'g'riroq ma'lumot beradilar. 7. **guvohlarning yoshi**: yosh guvohlar, ayniqsa bolalar guvohligi, ijtimoiy psixologiya sohasida keng tahlil qilinadi. evan va bruklar tomonidan o'tkazilgan tadqiqotlar natijasi shuni ko'rsatadiki, 10 yoshdan kichik bolalar guvoh sifatida 40% hollarda noto'g'ri guvohlik berishi mumkin, bu …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "guvohlik berish psixologiyasi"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiya vazirligi andijon davlat universiteti ijtimoiy iqtisodiyot kafedrasi mustaqil ish mavzu: guvoxlik berish psixologiyasi o'quvchi: xolqulova mohlaroyim axmadjon qizi 3-kurs,303-guruh 2024-2025-o'quv yili reja: 1. guvohlikning psixologik asoslari 2. inson xotirasining ishonchliligi 3. guvohlarning ta'sirchanligi 1. guvohlikning psixologik asoslari ## guvohlikning psixologik asoslari guvohlik insonning boshidan kechirgan yoki kuzatgan voqea-hodisalar haqida eslab qolishi va o’z xotiralarini tasdiqlay olishi jarayoni bilan bog‘liqdir. psixologlar guvohlikning ishonchliligi va aniqligini o'rganishda juda ko'p omillarni ko'rib chiqadilar, chunki inson xotirasi ko'pincha subyektiv va buzilishlarga moyildir. quyida guvohlikning psixologik asos...

This file contains 9 pages in DOCX format (39.7 KB). To download "guvohlik berish psixologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: guvohlik berish psixologiyasi DOCX 9 pages Free download Telegram