vadud mahmud ilmiy merosi

DOCX 7 sahifa 55,3 KB Bepul yuklash

7 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 55,3 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 7

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 7

6-mavzu: vadud mahmud ilmiy merosi reja: 1 vadud mahmud ilmiy merosining o‘rganilishi. 2 vadud mahmud o‘zbek adabiy tanqidchiligining yorqin namoyandasi. 3. ajziy ijodi xususida. 4. cho‘lpon va fitrat ijodiga zamondoshlarining munosabati. mavzuga oid tayanch so‘z va iboralar: vadudona, robita, jadid munaqqidi, «turkiston» gazetasi, tasavvuf, adabiy-tanqidiy bahs, badiiy til, panturkist, she'r texnikasi, idealist, turk adabiyoti, ajziy ishqi, edgar po, intiqod, estetik tafakkur, ijod sirlari, navoiyda tasavvuf, fuzuliy. “tanqid saralamoqdur” (1914) deb nomlangan jiddiy maqolalaridan biri shu mavzuga bag‘ishlangan edi. “oyina” jumalining 32-sonida chiqqan bu maqola tanqidnmg o‘sha davrdagi ahvoli to‘g‘risida ma’lumot beradi: “o‘qilgan kitobiarni ma’nan taftish etib, undagi nuqsonlarni bayon etmak tanqiddur, va dushmanlik emas. bizni turkistonda yangi maktablar ancha bordur, yangi risolalar xiyla bosilib turibdur, jandalarda maqola va ash‘orlar o‘qilib turibdur, ammo hanuz tanqid davriga etushganimiz yo‘q”. ma’ruza bayoni: 1.vadud mahmud ilmiy merosining o‘rganilishi. vadud mahmud 20-yillar adabiy jarayonida o'ziga xos o‘rin egallagan munaqqid, o'zbek adabiy tanqidining shakllanishida katta hissa …

2 / 7

adi. «jadid munaqqidi vadud mahmud» (2000) risolasini yaratdi. professor naim karimov ham «istiqlolni uyg‘otgan shoir» risolasida vadud mahmud va cho‘lpon munosabatlariga to‘xtalib, munaqqid ijodi haqida xolisona ma'lumotlarni keltirdi. tanqidchi uslubi, mahorati muammolarmi tadqiq etishda vadud mahmud ijodi yangi-yangi imkoniyatlarni ochib beradi. shu nuqtayi nazardan uning asarlari chop etilishi va yanada chuqur, atroflicha o‘rganilishga munosibdir. 2.vadudi mahmud - o'zbek adabiy tanqidchihgining yorqin namoyandasi. o‘zbek tanqidchiligi shakllanishi va rivojida vadud mahmud o‘ziga xos o‘ringa ega. u adabiy jarayonga samarqand adabiy muhiti namoyandasi sifatida 20-yillarda kirib keldi. u mahmudxo'ja behbudiy, abdulqodir shakuriy, siddiqiy-ajziy, vasliy, hoji muin, abdurauf fitrat, sadriddin ayniy singari shoir va muallimlar muhitida matbuotdagi maqolalarida vadud mahmudiy, vadud mahmud o‘g‘li, v.m., vov., v. imzolarini qo'lladi. vadud mahmud 1898-yili samarqandda ziyoli ruhoniy oilasida tug‘ildi, maktabda o‘qidi, bedil, navoiy, fuzuliy g‘azallarini yod oldi, llmga, adabiyotga juda erta ixlos qo'ydi. bilimdon, teran fikrli inson bo'lib yetishdi, fors, turk va rus tillarini chuqur o'rgandi. vadud …

3 / 7

agi qarashlarini bayon qiladi. 1935-yilgi adabiy tanqid to‘g‘risida ma'ruza qilgan k.majidiy vadud mahmudni shu maqolasiga asoslanib, burjuaziya yozuvchisi tanqidchisi deb baholagani bir jihatdan, davr adabiy siyosati millatparvarlik ruhidagi tanqidning ko'zini ochirmaslikka harakat qilganini bildirsa, ikkinchi bir jihatdan, davr adabiy tanqidga ham xuddi badiiy adabiyot kabi mafkurviylikni bosh mezon qilib qo'yganini ko‘rsatadi. holbuki, “tanqidda yaxshigina kuchga ega bo'lgan vadud o‘rtoq” (n.hakim) ning asl «vadudona» qiyofasi, olimlik salohiyati, 20-yillar adabiy tanqidchilari orasidagi o'ziga xos individual uslubining eng muhim xususiyatlari shu maqolasida tajassumini topgan edi. vadud mahmud islom va tasavvuf falsafasiga, badiiy asardagi til va uslubga, shuningdek, adabiyotning go'zalligi va mohiyatiga, nafosatni yuzaga keltiruvchi, inson qalbini zavqlantiruvchi unsurlariga alohida e'tibor bilan qaradi. ma'lum darajada, hatto jahon adabiyoti tajribalariga tayandi, ulardagi badiiy yuksaklikka havas qildi. o‘z maqolalarida r.tagor, m.gandi, edgar po singari mashhur faylasuf va adiblarning qarashlaridan xabardor ekanini ko‘rsatdi. o‘z mulohazalarini asoslashda, amerikalik mashhur adib va shoir e.po ijodiy tajribalariga murojaat etdi. vadud …

4 / 7

irlarimiz va shoir bo‘1g‘uvchilarimizning eng katta ahamiyatsiz qarog‘on va diqqat qilmag‘on nuqtalari shundadir. ularning mazmunlari bilan olg‘on shakllari, qabul qilg'on vazn, ohanglari, so‘z tuzilishlarining aloqasi yo‘q hukmidadir. bu robitalarga eski she’rga usta fitrat va yangi she'rimizning birinchi namoyandasi cho'lponning oz-moz rioya qilg‘onini ko‘ramiz», deb yozadi vadud mahmud. e'tibor bering, hatto fitrat va cho'lpondek she’r poetikasi ustalariga, shu kungi jarayonning eng peshqadamlari ijodiga bu darajadagi munosabati uning o'ziga ham, o'zgalarga ham naqadar talabchan bo'lganiga yaqqol dalildir. so'ng o'zbek she’riyatidagi go‘zal nuqtalarni yosh shoirga ibrat qilib ko'rsatish, fikrlarini dalillash maqsadida e.po asarlarini “sharq turk adabiyotining ikkinchi oltin davri boshlig'i bo‘lg‘on umarxon” she'rlari bilan taqqoslaydi. bu maqoladagi qarashlar ilgari surilgan fikrlar vadud mahmud maqolalarining o‘ziga xosligini, uning ilmiy-estetik tafakkur tarzidagi xosliklar yuzasidangina emas, umuman, 20-yillar adabiy tanqidchiligining aniq ko‘rinib turuvclii tamoyili darajasida bo'lmasa-da, harqalay o‘z davri uchun jiddiy xususiyatlarga molik jihatlari yuzasidan xulosalar chiqarishga imkon beradi. vadud mahmudning 20-yillar adabiy jarayonidagi qizg'in faoliyatini, …

5 / 7

o'zining tuzilishi bilan ham vadud mahmudning iste'dodli tanqidchi ekanligidan guvohlik beradi. har bir maqola ko'pincha, muqaddima va xotimadan tashqari kichik sarlavhalar ostida bo‘limlarga ajratiladi, ularda aniq bir masala qo'yilib, tahlilga kirishiladi. bu jihatdan, ayniqsa, «turk shoiri ajziy» (1924) maqolasi 20-yillar adabiy tanqidining yorqin namunasi bo‘la oladi. maqola «boshlang‘ich», «ajziyning ishqi» va «ajziyning ijtimoiy fikrlari» sarlavhali kichik qismlarga bo'lingan. maqola boshidayoq maqsad aniq belgilab olinadi. ushbu so'zlar olim kamtarligidan guvoh berib turadi: «bu yozg‘onlarim bir tanqid emasdur, chunki hali tanqid ishlariga kirishishim uchun kerak qadar kuch manda yo'qdur. maqsadim hech bo‘lmasa buyuk kishilarimiz bilan elimizni tanishtirmoqdur». shu mulohazalardan keyin u adabiy davr haqida fikr yuritadi: «chig‘atoy adabiyoti davri adabiyot davrining otasidur. lutfiylar, navoiylar, sulton husaynlar, boburlar... adabiy davrlarning bizga ma’lum bo'lg'on gullaridurlar». bu fikrlar uning mumtoz merosimizga chuqur hurmatini ko'rsatib turibdi va adabiy merosga salkam inkor munosabat hukm surib turgan bir vaqtda, uning xolis, millatparvar qiyofasidan tashqari, jur'atli, jasoratli shaxsi haqida …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 7 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"vadud mahmud ilmiy merosi" haqida

6-mavzu: vadud mahmud ilmiy merosi reja: 1 vadud mahmud ilmiy merosining o‘rganilishi. 2 vadud mahmud o‘zbek adabiy tanqidchiligining yorqin namoyandasi. 3. ajziy ijodi xususida. 4. cho‘lpon va fitrat ijodiga zamondoshlarining munosabati. mavzuga oid tayanch so‘z va iboralar: vadudona, robita, jadid munaqqidi, «turkiston» gazetasi, tasavvuf, adabiy-tanqidiy bahs, badiiy til, panturkist, she'r texnikasi, idealist, turk adabiyoti, ajziy ishqi, edgar po, intiqod, estetik tafakkur, ijod sirlari, navoiyda tasavvuf, fuzuliy. “tanqid saralamoqdur” (1914) deb nomlangan jiddiy maqolalaridan biri shu mavzuga bag‘ishlangan edi. “oyina” jumalining 32-sonida chiqqan bu maqola tanqidnmg o‘sha davrdagi ahvoli to‘g‘risida ma’lumot beradi: “o‘qilgan kitobiarni ma’nan taftish etib, undagi nuqsonlarni bayon ...

Bu fayl DOCX formatida 7 sahifadan iborat (55,3 KB). "vadud mahmud ilmiy merosi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: vadud mahmud ilmiy merosi DOCX 7 sahifa Bepul yuklash Telegram