matnni ma’nviy qismlarga bo‘lish tamoyillari

PPTX 19 pages 4.1 MB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.1 MB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

powerpoint presentation 1 muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti akademik yozuv 1 matnni ma’noviy qismlarga bo‘lish tamoyillari 05 mavzu xaitbayeva nazokat adilbek qizi o‘zbek va rus tillari kafedrasi o‘qituvchisi akademik yozuv 1 1 reja: 2 matnni ma’noviy qismlarga bo‘lish tamoyillari matnning tarkibiy qismlari matnga lingvistik va psixologik yondashuv matnni tahrir qilish akademik yozuv 1 3 matn ustida ishlash mas’uliyatli jarayon bo‘lib, tahrir qiluvchidan ham o‘ziga nisbatan jiddiy munosabatni talab qiladi. o‘quvchilarning matn tahriri bilan shug‘ul- lanishi esa ularga o‘rgangan til bilimlarini mustahkamlashga, undan foydalanishda shu paytga qadar yo‘l qo‘yib kelayotgan kamchilik larini tuzatib olishiga, binobarin, o‘z nutqining uslubiy jihatdan takomillashib borishiga ko‘maklashadi. akademik yozuv 1 4 matnni bo‘limlarga bo‘lish deganda uni mantiqiy mustaqil tarkibiy qismlarga bo‘lish tushuniladi. ilmiy ishni bo‘limlarga bo‘lish iazuni optimal ochib berishga xizmat qiladi. kirish va xulosa qismlari butun ko‘rinishda bo‘lib, asosiy qism bob va paragraflarga bo‘linadi. bu ish raqamlash va sarlavhalarni shakllantirish orqali amalga oshiriladi. …

2 / 19

avzudan boshqasiga o‘tilishini anglatadi. abzats bilan matnni bo‘limlarga bo‘lish raqamlanishi mumkin – matn qismlarining ketma-ket joylanishi son yoki harf bilan belgilanadi. eng ko‘p qo‘llaniladigan raqamlanish tizimi. akademik yozuv 1 8 1. turli xildagi belgilarni qo‘llash: rim va arab raqamlari, bosh harflar va kichik harflar, xat boshi. bunday yondashuvda belgilash tizimi pasayib borish tartibida joylashadi: a... b... v... - i... ii... iii... - 1... 2... 3... - 1)... 2)... 3)... - a)... b)... v)... bunda quyidagi tartibga rioya qilinadi: a) qismlarning tartib raqami so‘z bilan ifodalanadi (birinchi qism); b) bo‘limlarning raqami bosh harflar bilan ko‘rsatiladi (masalan: a bo‘lim); v) boblarning raqami - rim sonlari bilan (i bob); g) paragraflar raqami – arab sonlari bilan (§ 1) akademik yozuv 1 9 2. muayyan birikmalarda faqat arab sonlarini qo‘llash. bunday bo‘limlarga bo‘lish tizimida ilmiy asarning eng yirik qismlari raqami bir sondan, tarkibidagi qismlar – ikki sondan, uchinchi bosqichdagi bo‘linishi – uch sondan iborat …

3 / 19

i kontekstlarda o‘ng tomondagi chekka bo‘limlar yaxshiroq ko‘rinadi. ular asosan asosiy sarlavha sifatida beriladi. o’ng tomonda berilgan bir qatorli qisqa sarlavhani o‘quvchi o‘tkazib yubormasligi uchun katta keglda yoki to‘q rangda berilishi lozim. akademik yozuv 1 12 akademik yozuv 1 1. nutq ortida nafaqat til tizimi, balki psixologiya ham turadi (nutq yaratilish jarayoni nazarda tutilgan). 2. har xil matn ortida har xil psixologiya turadi (matn tuzuvchining matnda aks etuvchi subyektiv xususiyatlari nazarda tutilgan). rus tilshunosi va psixologi v.p.belyanin matnga lingvistik va psixologik yondashuv haqidagi quyidagi konsepsiyasini yaratdi: 3. badiiy matn tuzilishi aksentuallashgan ong tuzilishiga muvofiqdir (ong psixik tuzilishining matn tuzilishiga ta’siri nazarda tutilgan). 13 akademik yozuv 1 4. emotsional-mazmuniy dominanta badiiy matnning semantik, morfologik, sintaktik xususiyatlari, shuningdek, uning uslubiyati namoyon bo‘lishida asosiy rolni bajaradi. 5. matn voqelik – ong – olam manzarasi – til – matn tuzuvchi – o‘quvchi – matn proyeksiyasidan iborat tizim unsuri hisoblanadi (matn yaratilishi va idrokining barcha …

4 / 19

obyektiv borliqni til tizimi vositasida aks ettirish qobiliyati sifatida namoyon bo‘ladi. akademik yozuv 1 15 to‘plangan faktlarning ayrimlari bir-birini to‘ldirishga xizmat qilsa, ayrimlari bir-birini inkor ham etadi. asosiy fakt bu natija demakdir. har qanday natija sababning oqibati, hosilasi. to‘plangan barcha faktlar yangilik sifatida qog‘ozga tushmasligi mumkin. to‘plangan faktlarning ahamiyatlisini ajratib olish lozim. matn tuzuvchi mavzu mohiyatiga mos holda faktlarni yig‘adi, saralaydi, ajratadi,umumlashtiradi, belgilaydi. matnshunoslikka oid adabiyotlarda qayd etilishicha, har qanday matn, u ilmiymi, rasmiymi, badiiymi – bundan qat’iу nazar, mantiq qoidalariga asosan shakllanishi lozim. izchillik ana shu qoidaning birinchi talabidir. matnda har bir so‘z, har bir gap va abzatslar o‘rtasida mantiqiy bog‘lanish va izchillik bo‘lishi lozim. agar shunday bo‘lmasa, matnni tushunish qiyin bo‘ladi. akademik yozuv 1 16 matnning tarkibiy qismlarini aniqlash va muvofiqlashtirish, xato va nuqsonlarni to‘g‘rilash, so‘z va terminlarga sharh va izohlar berish uchun sinchkov bo‘lish zarur. har bir matnga kiritilgan qo‘shimcha sharh va izohlar ajratib ko‘rsatiladi. har bir …

5 / 19

$a qoldirilmaydi. mana shu tuzatishlar jarayonida asosiy matndagi ba’zi o‘rinlar kengaytirilishi, olib tashlanishi, o‘zgartirilishi mumkin. matnni tahrir qilish akademik yozuv 1 foydalanilgan adabiyotlar 18 азимова и. ўзбек тилидаги газета матнлари мазмуний перцепциясининг психолингвистик тадқиқи: филол. фан. номз. … дисс. – тошкент, 2008. белянин в. п. психолингвистика. учебное пособие. –м.: флинта, 2008. глухов в.п. основы психолингвистики. учебное пособие. – м.: ат: астрел, 2008. qurbonova, ma’rufjon yo‘ldoshev matn tilshunosligi –toshkent: universitet, 2014. худойберганова д. матннинг антропосентрик тадқиқи. монография.- тошкент фан, 2013. usmanova sh. “psixolingvistika” fanidan ma’ruza kurslari. –toshkent: universitet, 2014. akademik yozuv 1 e’tiboringiz uchun rahmat! muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti xaitbayeva nazokat adilbek qizi o‘zbek va rus tillari kafedrasi o‘qituvchisi akademik yozuv 1 19 image8.svg image6.png image1.jpeg image2.jpeg image3.png image4.svg image4.png image6.svg image5.png image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg image11.png image12.jpeg image13.jpeg image14.jpg image15.jpeg .msftofcthm_background1_fill { fill:#ffffff; } /docprops/thumbnail.jpeg$

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "matnni ma’nviy qismlarga bo‘lish tamoyillari"

powerpoint presentation 1 muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti akademik yozuv 1 matnni ma’noviy qismlarga bo‘lish tamoyillari 05 mavzu xaitbayeva nazokat adilbek qizi o‘zbek va rus tillari kafedrasi o‘qituvchisi akademik yozuv 1 1 reja: 2 matnni ma’noviy qismlarga bo‘lish tamoyillari matnning tarkibiy qismlari matnga lingvistik va psixologik yondashuv matnni tahrir qilish akademik yozuv 1 3 matn ustida ishlash mas’uliyatli jarayon bo‘lib, tahrir qiluvchidan ham o‘ziga nisbatan jiddiy munosabatni talab qiladi. o‘quvchilarning matn tahriri bilan shug‘ul- lanishi esa ularga o‘rgangan til bilimlarini mustahkamlashga, undan foydalanishda shu paytga qadar yo‘l qo‘yib kelayotgan kamchilik larini tuzatib olishiga, binobarin, o‘z nutqining uslubiy jihatdan tak...

This file contains 19 pages in PPTX format (4.1 MB). To download "matnni ma’nviy qismlarga bo‘lish tamoyillari", click the Telegram button on the left.

Tags: matnni ma’nviy qismlarga bo‘lis… PPTX 19 pages Free download Telegram