mikroorganizmlarning tabiatda tarqalishi

DOCX 7 pages 24.4 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 24.4 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

mikroorganizmlarning tabiatda tarqalishi ma’ruza mashg‘ulotini o‘qitish texnologiyasi vaqt: 2 soat talabalar soni: 100 nafar o‘quv mashg‘ulotning shakli vizual ma’ruza, ikki tomonlama tahlil. o‘quv mashg‘ulotning rejasi 1. tuproq mikroflorasi. 2. suv mikroflorasi. 3. havo mikroflorasi. o‘quv mashg‘ulotning maqsadi: mikroorganizmlarning tabiatda tarqalishi -ekologiyasini yer biosferasining barcha ekologik sistemasida (tuproq, suv, havo va h.k.) o’tganish va har bir ekosistemsning o’ziga xos mikroflorasini tushuntirish. pedagogik vazifalar: - tuproqda mikroblarning hayoti va faoliyati uchun qanday sharoitlar borligi, uning turli qatlamlarida mikroblar soni va sifati boyicha miqdori har xil bo‘lishini, buhda patogen mikroblarning infeksiya manbai sifatidagi alohida o’rnini tushuntiradi; - suvda yashaydigan, sharoitiga moslashgan o’zining mikroblari va tashqaridan tushgan mikroblarga tushuncha beradi. - havo patogen mikroblarni o’tkazuvchi, tarqatuvchi muhitligi, unda mikroblar havo-tomchi yoki havo-chang usulida tarqalishini, yalpi kasalliklar paydo bolishini tushuntiradi. o‘quv faoliyatining natijalari: talabalar: - tuproq mikroflorasiga ta’rif beradi va uni o’rganishni ahamiyatini izohlaydi; - suv mikroflorasi, mikrobosenoz bo’lishiga qarab uchta zonaga bo’lib tushuntiradi; - …

2 / 7

ar, javob beradilar. 2 - bosqich. asosiy (60 daq.) 2.1. mavzuni yoritish uchun muammoli savollarni taklif etadi. 2.2. dars avvalida va so‘ngida “bilaman-bildim” jadvalini to‘ldirish uchun savollar tarqatiladi. 2.3. tuproq mikroflorasi uning tarkibini yoritib beradi.. 2.4. suv mikroflorasi, koli titr, koli indekslarni yoritib beradi. uning tarkibini. 2.5. havo mikroflorasi, uning infeksion kasalliklarning tarqalishidagi rolini yoritib beradi. 2.6. b.b.b. jadvalining 2-ustunini to‘ldirishni taklif etadi. 2.1. muammoli savollarga e’tibor beradilar: «bilaman-bildim» jadvalining 1-ustunini to‘ldiradilar. 2.2. eshitadilar, yozadilar. 2.3.b.b.b. jadvalining 2-ustunini to‘ldiradi 3 - bosqich. yakuniy (10 daq.) 3.1. mavzuga xulosa chiqaradi. asosiy masala ustida to‘xtaladi. b.b.b. jadvalini to‘ldirishdagi savol- javoblarni tahlil qiladi va faol talabalarni baholaydi. 3.2. mustaqil ish uchun topshiriqlar beradi: “hayvonlar organizmidagi mikroflora”. muammoli savollarga tayyorgarlik ko‘rish. 3.1. eshitadilar, savollarini beradi yozib oladilar. 3.2. topshiriqlarni yozib oladilar. tayanch iboralar. ekologik sistema, tuproq mikroflorasi miqdori va sifati, koli-titr, koli-indeks, polisoprob, mezasoprob, oligasoprob zonalar, suv manbalari. foydalanilgan adabiyotlar 1. shapulatova z.j. mikrobiologiya …

3 / 7

n 1-2 sm chuqurlikdan tuproq olinib, uning mikroblar bilan ifloslanganlik darajasi 1 gr tuproqdagi mikroblar soni bilan belgilanadi. tuproqda ichak tayoqchasining titri va patogen mikroblar soni ham aniqlanadi. s.n.vinogradskiy, v.l. omelyanskiy, n.g.xolodniy kabi olimlar tuproq mikroblarini tekshirish usullarini ishlab chiqishdi va qishloq xo’jaligida qo’llashdi. 3-ilova. suv orqali tarqalgan kasalliklar ommaviy tus oladi. suvning sanitariya holatini aniqlash uchun undagi mikroblar soni, koli-titr, koli-indeks lar aniqlanadi. 4-ilova havo patogen mikroblarni o’tkazuvchi, tarqatuvchi muhitdir. unda mikroblar havo-tomchi yoki havo-chang usulida tarqaladi. havo orqali gripp, tuberkulyoz, chechak, kuydirgi, mog’or zamburug’lari sporalari va h.k.lar tarqaladi, o’tadi. tomchi usulida esa oqsil, y.sh.m. peripnevmoniyasi, yuqori nafas olish yo’llarining zararli katari, o’lat qo’zg’atuvchilari va h.k.lar o’tadi. 1-savol. tuproq mikroflorasi tuproq mikroflorasi. mikroblar tashqi muhitdagi hamma ob’yektlar ichida tuproqda ko’p bo’ladi. mikroblar suv va havoga asosan tuproqdan tarqaladi. tuproqda mikroblarning hayoti va faoliyati uchun organik va mineral moddalar, yetarli namlik, quyosh nurlaridan himoya qilishga o’xshash eng qulay sharoitlar mavjud. …

4 / 7

algan, o’g’itlangan tuproqlarda ko’p bo’ladi. tuproqda bir necha million hatto milliardgacha bakteriya bo’lishi mumkin. 1g mozor tuprog’ida 19mlrd bakteriya borligi aniqlangan. tuproqda sporali aeroblar, sporali anaeroblar, termofil bakteriyalar, pigment hosil qiluvchilar, kokklar ko’p uchraydi. tuproqda nitrifikasiyalovchi, denitrifikasiyalovchi, azot to’plovchi, oltingugurt bakteriyasi, kletchatkani parchalovchi; mog’or zamburug’lari, achitqilar, sodda hayvonlar bo’ladi. tuproqda patogen mikroblar ham uchraydi. ular tuproqqa hayvon o’ligi, uning har xil ajratmalari, zararlangan oqar suv va har xil tashlandiqlar bilan tushadi. ayrim patogen mikroblar (kuydirgi, qoqshol kasalligining qo’zg’atuvchilari) tuproqda rivojlanadilar. bakteriyalar tuproqda sharoitga qarab har xil uzoqlikda yashaydi. masalan sil tayoqchasi 5 oydan 2 yilgacha, brusellallar-100 kungacha,cho’chqa o’lati virusi-5 kungacha va h.k. ammo patogen mikrobning sporalari ( kuydirgi, qoqshol,yomon sifatli shish, qorason qo’zg’atuvchilarining sporalari) tuproqda bir necha o’n yillab yashaydi va ular bilan zararlangan tuproq kasallik tarqatuvchi manba bo’lib, juda xavfli hisoblanadi. tuproqni mikrobiologik jihatdan tekshirish muhim sanitariya ahamiyatiga egadir. bakteriologik tekshirish uchun 1-2 sm chuqurlikdan tuproq olinib, uning mikroblar …

5 / 7

uchraydi. suvda mikroblarning bo’lishi ko’p omillarga bog’liq: undagi organik moddalar miqdoriga, suv havzasining joylashishi va ifloslanish darajasiga, suv oqimi tezligiga, muhit haroratiga va yil fasli va h.k.lar. suvda yashaydigan, sharoitiga moslashgan o’zining mikroblari bor va tashqaridan tushgan mikroblar bo’ladi. suvda mikrobosenoz bo’lishiga qarab u uchta zonaga bo’linadi. 1. polisaprob zona – suv juda ifloslangan, kislorodi kam, organik birikmalarga boy. bunday suvning 1 mlda bir nechta milliongacha mikroblar bo’ladi. ko’proq ye. - coli va anoerob bakteriyalar bo’lib chirish va bijg’ish jarayonlarini keltirib chiqaradi. 2. mezosaprob zona – organik moddalari kamroq bo’lgan muhitda mikrobosenoz rivojlanadi. unda kuchli mineralizasiya, shuningdek oksidlanish va nitrifikasiya jarayonlari kechadi. ichak tayoqchasi miqdori kamayadi, mikroblarning umumiy miqdori 1 ml suvda 100 mingtagacha bo’ladi. o’rtacha ifloslangan zonadir. 3. oligasaprob zona – toza suvga harakterlidir. uning mikrobosenozi uncha ko’p emas: 1ml suvda o’nlab, yuzlab mikrob hu’jayrasi bo’ladi, ichak tayoqchasi bo’lmaydi. mikrobosenoz tarkibiga - har xil suv o’tlari, sodda hayvonlar, zamburug’lar, …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mikroorganizmlarning tabiatda tarqalishi"

mikroorganizmlarning tabiatda tarqalishi ma’ruza mashg‘ulotini o‘qitish texnologiyasi vaqt: 2 soat talabalar soni: 100 nafar o‘quv mashg‘ulotning shakli vizual ma’ruza, ikki tomonlama tahlil. o‘quv mashg‘ulotning rejasi 1. tuproq mikroflorasi. 2. suv mikroflorasi. 3. havo mikroflorasi. o‘quv mashg‘ulotning maqsadi: mikroorganizmlarning tabiatda tarqalishi -ekologiyasini yer biosferasining barcha ekologik sistemasida (tuproq, suv, havo va h.k.) o’tganish va har bir ekosistemsning o’ziga xos mikroflorasini tushuntirish. pedagogik vazifalar: - tuproqda mikroblarning hayoti va faoliyati uchun qanday sharoitlar borligi, uning turli qatlamlarida mikroblar soni va sifati boyicha miqdori har xil bo‘lishini, buhda patogen mikroblarning infeksiya manbai sifatidagi alohida o’rnini tushuntiradi; - suv...

This file contains 7 pages in DOCX format (24.4 KB). To download "mikroorganizmlarning tabiatda tarqalishi", click the Telegram button on the left.

Tags: mikroorganizmlarning tabiatda t… DOCX 7 pages Free download Telegram