o'simlik anatomiyasi bo'yicha darslik

PDF 32 pages 362.8 KB Free download

32 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 362.8 KB

File type PDF

Pages 32

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 32

1 mundarija kirish………………………………………………………………………….2 i.bob o’tkazuvchi nay tolali boylamlar evalutsiyasi, tasnifi va o’tkazuvchi to’qima turlari………………..……………………………………..6 1.1 o’tkazuvchi nay tolali boylamlar evalutsiyasi…………………………….6 1.2 o’tkazuvchi nay tolali boylamlar tasnifi ……………..…………………10 1.3 o’tkazuvchi to’qima turlari………………………………………………13 ii.bob o’tkazuvchi nay tolali boylamlar asosiy turlari va ularning tuzilishi, boylamlarda moddalar harakati…………………………………….24 2.1 o’tkazuvchi nay tolali boylamlar asosiy turlari va ularning tuzilishi……………………………………………………………………………24 2.2 o’tkazuvchi nay tolali boylamlarda moddalar harakati…………………30 xulosa……………………………………………………………………….34 foydalangan adabiyotlar…………………………………………………….36 2 kirish mavzuning dolzarbligi: o'simlik to'qimalari,ularning tuzilishi va funksiyalarini chuqur o'rganish o'simliklar anatomiyasining muhim masalalaridan sanaladi. o'tkazuvchi to'qima va uning nay-tolali bog'lamlari kelib chiqishiga ko'ra ikkilamchi xususiyatga ega bo'lib,hosil qiluvchi to'qimaning vaqt davomidagi ixtisoslashuvidan shakllanadi. turli sistematik guruhlarga oid o'simliklarda o'tkazuvchi to'qimaning nay-tolali bog'lamlari bir-biridan farq qiladi.nay tolali bog'lamlarning tuzilishi,ularning o'simlik hayotidagi biologik ahamiyatini o'rganish o'simliklar anatomiyasining dolzarb muammolaridan biri hisoblanadi. nay tolali boylamlar (lot. fasciculus fibrovasculares), o‘simlik tanasida suv, mineral modda va organik moddalarni tashuvchi, mexanik tayanch vazifasini bajaruvchi o‘tkazuvchi to‘qimalar to‘plamidir. ular ksilema (yog‘och …

2 / 32

padi. ksilema (yog‘och qavati) – suv va unda erigan moddalarning ildizdan yuqoriga harakatini ta'minlaydi. traxeidalar va trahealor asosiy tarkibiy qismlaridir. o‘lik hujayralardan tashkil topgan. mexanik tayanch vazifasini ham bajaradi. floema (elak tolalari) – fotosintez natijasida hosil bo‘lgan organik moddalarni (masalan, shakarlar) o‘simlikning har xil qismlariga uzatadi. elak hujayralari, elak naychalari, yo‘ldosh hujayralar va floema tolalaridan iborat. kambiy (ba'zan) – o‘suvchi o‘simliklarda (masalan, dikotiledonlarda) ksilema va floema orasida joylashib, ikkilamchi o‘sishni ta’minlaydi. nay tolali boylamlarning joylashishiga qarab turlari: 3 kolateral boylam ksilema ichki, floema tashqi tomonda. dala o‘simliklari poyasi va barglarida uchraydi. ikkiga bo‘linadi: ochiq kolateral – kambiy bor. ikkilamchi o‘sish mumkin. yopiq kolateral – kambiy yo‘q. masalan, bir urug‘pallali o‘simliklarda. bikolateral boylam ksilema ikkala tomonida floema joylashgan. masalan: qovoq, pomidor. amfivazal (konxentrik) ksilema floemani o‘rab oladi. mavzuning maqsadi: nay tolali boylamlarning o‘simlik organizmidagi tuzilishi, turlari va ularning fiziologik ahamiyatini chuqur o‘rganishdir. nay tolali boylamlar o‘simlikning asosiy o‘tkazuvchi tizimini tashkil etadi …

3 / 32

lmiy sohalarda qo‘llanilishi mumkin. nay tolali boylamlar — o‘simliklar organizmida suv, mineral moddalar va organik moddalarning tashilishi va harakatini ta’minlaydigan asosiy o‘tkazuvchi tizim. ular ksilema (yog‘och qavati) va floema (elak tolalari) to‘qimalaridan tashkil topgan bo‘lib, har bir qism o‘zining muhim vazifalarini bajaradi. ksilema o‘lim hujayralaridan tashkil topgan va o‘simlikning ildizidan yuqoriga suv va mineral moddalarni tashiydi. ksilema trubkalari yoki trakeidalar orqali suvning ko‘chishi amalga oshadi. floema esa, tirik hujayralardan iborat bo‘lib, fotosintez natijasida hosil bo‘lgan organik moddalarni o‘simlikning barcha qismlariga yetkazadi. floema tizimi elak naychalari orqali moddalar harakatini amalga oshiradi. 4 shu bilan birga, kambiy to‘qimasi (agar mavjud bo‘lsa) ikkilamchi o‘sishni ta’minlaydi va yangi ksilema va floema to‘qimalarini hosil qiladi. mavzuning vazifasi: nay tolali boylamlarning tuzilishi va tarkibiy qismlarini o‘rganish orqali ularning o‘simlik hayotidagi asosiy biologik funksiyalarini aniqlash. ksilema va floemaning o‘ziga xos vazifalari, har xil o‘simlik organlaridagi joylashuvi va shakliy farqlarini tahlil qilish. boylam turlarining morfologik xususiyatlarini ko‘rib chiqish …

4 / 32

al va boshqalar) tasniflash va ularning morfologik-xususiyatlarini ko‘rsatish. ushbu tizim orqali moddalarning o‘simlik bo‘ylab qanday mexanizmlar asosida harakatlanishini tushuntirish: masalan, transpiratsiya oqimi, osmotik bosim va elak naychalari orqali modda tashilishi. shuningdek, boylamlarning mexanik tayanch sifatidagi vazifasini, stressga (qurg‘oqchilik, sovuq, zararkunandalar) nisbatan chidamliligini ham yoritish. laboratoriya sharoitida o‘rganish usullarini ko‘rsatish va amaliyotda qanday tadbiq qilinishi mumkinligini tushuntirish. kur ishining obyekti: mavzuga oida ma’lumotlar va ularning tahlili kurs ishining predmeti:nay tolali boylamlar ekologiyasi va biologiyaning maqsadi, me’todi, mazmuni va shakli ishning metodlari kurs ishining tuzilishi: kurs ishiga kirish, 2.bob (5 ta pragraf), xulosa, adabiyot va ilovalar ro’yhati 5 i.bob. o’tkazuvchi nay tolali boylamlar evalutsiyasi, tasnifi va o’tkazuvchi to’qima turlari 1.1 o’tkazuvchi nay tolali boylamlar evalutsiyasi o‘simliklarning evolyutsion rivojlanishida nay tolali boylamlarning paydo bo‘lishi juda muhim bosqich hisoblanadi. dastlabki quruqlikda yashovchi o‘simliklar, ya’ni psilofitlar (ildizsiz, bargsiz, oddiy tanaga ega o‘simliklar) suvni tashish uchun maxsus o‘tkazuvchi to‘qimalarga ega emas edi. bu davrda suv butun …

5 / 32

‘lmagan. keyinchalik, traxeidalar evolyutsiyalanib, to‘liq naychali ksilema elementlari – trahealorga aylangan. ksilema to‘qimasi dastlab mexanik tayanch vazifasini bajargan bo‘lsa, keyinchalik u asosiy suv tashuvchi tizimga aylangan. bu bilan bir vaqtda floema ham rivojlanib, fotosintez mahsulotlarini tashishga ixtisoslashgan. floema elak naychalari va yo‘ldosh hujayralari keyinchalik hosil bo‘lgan bo‘lib, dastlabki ko‘rinishlarida faqat oddiy elakli elementlar mavjud bo‘lgan. evolyutsiya davomida boylamlarning joylashuvi va tuzilmasi ham murakkablashdi. dastlab amfikribal yoki radial joylashuvlar ko‘p uchragan. ular ildizsimon tuzilmalar uchun qulay edi. keyinchalik, ayniqsa litosferadagi o‘zgarishlar, namlikning kamayishi, yer usti hayot tarziga o‘tish natijasida kolateral va bikolateral boylamlar paydo bo‘lib, ular poyaning va bargning rivojlanishida katta ahamiyat kasb etdi. kolateral boylamlarning rivojlanishi bir urug‘pallali va ikki urug‘pallali o‘simliklar orasidagi farqni ham belgilagan muhim omil bo‘ldi 6 1.1.1-rasm gulsafsar ildizidagi o’tkazuvchi bog’lam nay tolali boylamlarning rivojlanishi bilan birga kambiy to‘qimasi ham evolyutsion jihatdan yuzaga keldi. bu to‘qima ikkilamchi o‘sishni ta’minlashi bilan o‘simlik tanasining yo‘g‘onlashishiga, daraxtsimon shakllarning paydo …

Want to read more?

Download all 32 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'simlik anatomiyasi bo'yicha darslik"

1 mundarija kirish………………………………………………………………………….2 i.bob o’tkazuvchi nay tolali boylamlar evalutsiyasi, tasnifi va o’tkazuvchi to’qima turlari………………..……………………………………..6 1.1 o’tkazuvchi nay tolali boylamlar evalutsiyasi…………………………….6 1.2 o’tkazuvchi nay tolali boylamlar tasnifi ……………..…………………10 1.3 o’tkazuvchi to’qima turlari………………………………………………13 ii.bob o’tkazuvchi nay tolali boylamlar asosiy turlari va ularning tuzilishi, boylamlarda moddalar harakati…………………………………….24 2.1 o’tkazuvchi nay tolali boylamlar asosiy turlari va ularning tuzilishi……………………………………………………………………………24 2.2 o’tkazuvchi nay tolali boylamlarda moddalar harakati…………………30 xulosa……………………………………………………………………….34 foydalangan adabiyotlar…………………………………………………….36 2 kirish mavzuning dolzarbligi: o'simlik to'qimalari,ularning tuzilishi va fu...

This file contains 32 pages in PDF format (362.8 KB). To download "o'simlik anatomiyasi bo'yicha darslik", click the Telegram button on the left.

Tags: o'simlik anatomiyasi bo'yicha d… PDF 32 pages Free download Telegram