ядрофизика

PPTX 23 sahifa 4,7 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 23
презентация powerpoint 3-маъруза изотоп, изобар, изотон, изомер ва “кўзгу” ядролар. ядронинг боғлантш энергияси. масса дефекти. ядронинг боғланиш энергияси учун ярим эмперик формуласи. режа: изотоп, изобар, изотон, изомер ва “кўзгу” ядролар. ядро массаси ва боғланиш энергияси. ядро боғланиш энергияси учун ярим эмперик формуласи таянч сўзлар: спин, магнит момент, электр момент, орбитал, квант, магнитони, нуклон, заряд, геромагнит, вектор, скаляр, квадрупол, емирилиш, изобар. изотоп- бир хил электр зарядига ze ёки протонлар сони бир хил аммо атом массаси ҳар хил бўлган атом ядроларидир. масалан: табиатда кислороднинг учта ҳам учта турғун изотоплари худди шундай кремнийнинг изотоплар бор. изотоплар бир хил химиявий ва оптик хусусиятларига эга. табиатда учрайдиган қўшимча химиявий элементлар бир неча изотопларнинг аралашмасидан иборат. шу нарсани алохида таъкидлаш лозимки, атомнинг физик-кимёвий хусусиятларидан бири унинг массаси эмас, балки унинг ядро зарядлар (z орқали менделеев даврий системасидаги элементлар кетма-кетлиги аниқлаштирилган). ҳақиқатдан ҳам масалан 16o, 17o, 18o лар масса сонлари ҳар хил бўлсада бир элементнинг атомларидир ёки …
2 / 23
нчи ядронинг- протонлар сони z1иккинчи ядронинг нейтронлар сонига тенг (z1=n2), иккинчи ядронинг нейтронлар сони n2 эса биринчи ядронинг протонлар сонига z1 тенг(n2=z1) бўлганда иккинчи ядро - биринчи ядрога нисбатан «кўзги»ядро деб қабул қилинади бошқача қилиб айтганда биринчи 1-ядронинг ҳамма протонлари 2- ядронинг нейтронлари билан, 2-ядронинг нейтронлари 1-ядронинг протонлари билан алмаштирилса биринчи ядро билан биргаликда “кўзги” ядро жуфтини ташкил этувчи иккинчи ядро ҳосил бўлади. бундай кўзги ядролар жуфтлиги биринчи нейтрон ва протон ҳисобланади. енгил ядролардан кузги ядроларга мисол қилиб кўзгу ядролари бир-бирига анча яқин, аммо улардан битта радиоактив бўлади. ядронинг боғланиш энергияси агар ядронинг массаси m(a,z) ни, уни ташкил қилган нуклонлар массаси йиғиндиси га солиштирсак биринчи массаси иккинчисидан га кичик эканлигини кўриш мумкин. бу ядродаги масса фарқи -масса дефекти дебаталади. ядродаги зарралар қанча кўп бўлса масса дефекти шунча кўп бўлади. -масса дефектини нуклонларнинг ядродаги зичлашиш коэффиценти деб қараш мумкин. . масса дефекти нуклонларнинг жипислашиб ядро ҳосил қилиши натижасида ажралиб чиққан e …
3 / 23
нг суюк томчига ўхшайди дейишликка асос бўлади. ядро боғланиш энергияси масса сони билан чизиқли боғланган. бу ерда -солиштирма боғланиш энергияси, а-масса сони. биринчи ифодада а нуклондан ташкил топган ядрода ҳамма нуклонлар бир хил боғланиш энергияси билан боғланиб турибди деб қаралади. аслида шундай эмас, чунки ядро суюқ томчи шар шаклида бўлса, сиртда жойлашган нуклонлар тўла сирти билан таъсирлаша олмайди, фақатгина ички томондан таъсирлашади. шунинг учун сирт энергиясига тузатма киритишлик лозим. шар сирти учун сирт энергияси бунда -сирт таранглик коеффитсиенти ядро сирт таранглик коеффитсиентининг сувникига нисбатан жуда катта бўлишлиги ядро боғланиш энергиясининг катталигидан (r - ядронинг радиуси) ядро ҳажми а га пропорсионал, сирт энергияси а2\3 тартибда ошиб борса, ядро ўлчами ошиб бориши билан сирт юзининг ҳажмга нисбати камаяди, демак оғир ядроларда боғланиш энергиясининг сирт энергияси ҳисобидан камайиши пасаяди. сирт энергияси e~ а2\3 тартибда боғланиш энергиясини камайтиради. ядро зарядланган шар деб қаралса, ядродаги протонларнинг ўзаро кулон итарилиш энергияси ҳисобидан ҳам боғланиш энегияси камайишини …
4 / 23
қ ядро учун боғланиш энегияси учун к.вейсзеккер формуласи бунда биринчи ҳад а-хажм энергияси, иккинчи а2\3-хад сирт, учинчи z2а-1\3-кулон энергияларини ифодалайди. тўртинчи ва бешинчи ҳадлар нуклонлар симметриклик ва тоқ жуфтликларига тўзатмалар. формуладаги бешта: , , , , -коеффитсиентлар бешта массалари аниқ ўлчанган ядроларни қўллаш билан аниқланади . дастлаб, 1954 й. америкалик физик грин кўплаб тажриба натижаларига кўра коеффисиентларни аниқладилар ҳозирги вақтда коеффисиентлар қуйидагича қийматга эга: бу формула ёрдамида исталган z ва а ядронинг массасини, боғланиш энергиясини ~10-4 аниқликда ҳисоблаш мумкин. бундан ташкари -емирилиш, протон, нейтронларни ядродан ажратиш, бўлиниш ва синтез реаксияларида ажраладиган энергияларни катта аниқликда ҳисоблаш имкониятини беради. adabiyotlar mo‘minov t.m., xoliqulov a.b., xushmurodov sh.x. atom yadrosi va zarralar fizikasi. oliy o‘quv yurtlarining fizik bakalavr ta’lim yo‘nalishi talabalari uchun o‘quv qo‘llanma. toshkent-2009. 26-48-betlar. r.b.bekjonov. atom yadrosi va zarralar fizikasi. t.1995. 28-38, 71-74, 485-484 betlar. muminov t.m.,xoliqulov a.b.,xushmurodov sh.x. atom yadrosi va zarralar fizikasi maruzalar matni samarqand, 2001. k.t.teshaboyev. yadro va elementar …
5 / 23
in image16.wmf oleobject13.bin image17.wmf oleobject14.bin image18.wmf image19.wmf oleobject15.bin oleobject16.bin image20.wmf oleobject17.bin image21.gif [ ] ) , ( ) ( z a m m z a zm m n p - - + = d [ ] 2 2 ) , ( ) ( c z a m m z a zm mc e n p бог - - + = d = [ ] 2 2 ) , ( ) ( . c z a m m z a zm mc e n p бог - - + = d = [ ] 2 1 1 ) , ( ) ( ) ( c z a m аа m z a h m аа z e n бог - - + × × = 0 50 100 150 200 250 1 2 3 4 5 6 7 8 032981 , 4 0086654 , 1 2 0078252 , 1 2 = …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 23 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"ядрофизика" haqida

презентация powerpoint 3-маъруза изотоп, изобар, изотон, изомер ва “кўзгу” ядролар. ядронинг боғлантш энергияси. масса дефекти. ядронинг боғланиш энергияси учун ярим эмперик формуласи. режа: изотоп, изобар, изотон, изомер ва “кўзгу” ядролар. ядро массаси ва боғланиш энергияси. ядро боғланиш энергияси учун ярим эмперик формуласи таянч сўзлар: спин, магнит момент, электр момент, орбитал, квант, магнитони, нуклон, заряд, геромагнит, вектор, скаляр, квадрупол, емирилиш, изобар. изотоп- бир хил электр зарядига ze ёки протонлар сони бир хил аммо атом массаси ҳар хил бўлган атом ядроларидир. масалан: табиатда кислороднинг учта ҳам учта турғун изотоплари худди шундай кремнийнинг изотоплар бор. изотоплар бир хил химиявий ва оптик хусусиятларига эга. табиатда учрайдиган қўшимча химиявий элементлар б...

Bu fayl PPTX formatida 23 sahifadan iborat (4,7 MB). "ядрофизика"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: ядрофизика PPTX 23 sahifa Bepul yuklash Telegram