mikroorganizmlarning sistematikasi va morfologiyasi

DOCX 14 pages 33.2 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 33.2 KB

File type DOCX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

mikroorganizmlarning sistematikasi va morfologiyasi. reja: 1.mikroorganizmlarning sistematikasi va klassifikasiyasi haqida tushuncha. 2. mikroorganzmlarning tuzilishi va morfologiyasi. 3. prokariot va eukariotlarning hayvonlar patologiyasida ahamiyati. tayanch iboralar. prokariot, eukariot, morfologik tuzilishi, sistematika, klassifikasiya, spora, kapsula, xivchin, grammusbat, gramman fiy, sitoplazmatik membrana, sitoplazma, kiritmalar, basillalar, aktinomiset lar, zamburug’lar, klon, shtamm, deyteromiset, kultura, hujayrasiz mikroorga nizmlar, virus, viroid, genom. foydalanilgan adabiyotlar 1. shapulatova z.j. mikrobiologiya fanidan o’quv qo’llanma (amaliy va laboratoriya mashg’ulotlari). toshkent, 2013 y. 2. carter. g. r darla j. wise essentials of veterinary bakteriology and mycology sixth edition 2004 268 p 3. kislenko v.n., kolichev n.m., suvorina o.s. veterinarnaya mikrobiologiya i immunologiya. chast 1. obshaya mikrobiologiya. m. kolos, 2006 g. 4. kislenko v.n., kolыchev n.m., suvorina o.s. veterinarnaya mikrobiologiya i immunologiya. chast 3. chastnaya mikrobiologiya. m.2007 g. 1-ilova. tirik organzmlarni umumiy o’xshashliklari bo’yicha guruhlash bilan biologiya fanining maxsus tarmog’i bo’lgan sistematika yoki taksonomiya shug’illanadi. sistematik guruhlar (takson) larni xarakterlash va aniqlash jarayoniga …

2 / 14

omonidan chiqarilgan; to’qqizinchi nashri to’rt tomdan iborat bo’lib 1984-1989 yillarda chiqqan. “bergi bakteriyalar aniqlagichi” ning to’qqizinchi nashrida barcha aniqlangan organiznlar procariotae saltanatiga kiritilib, 33 guruhga bo’lingan. bergi bo’yicha klassifikasiya qilishning asosiy maqsadi – bakteriyalarni oson(engil) identifikasiya qilish. 2-ilova. mikrobiologiyada “kultura”, “ shtamm”, “klon” kabi terminlar ishlatiladi. kultura – hayvon, odam, o’simlik yoki tashqi muhit substratlaridan oziq muhitlarda o’stirilgan mikroorganizmlar. shtamm- bir turga mansub, lekin har xil hayvon va substratlardan ajratilgan va o’zaro xususiyatlarining kamroq o’zgarishi bilan farq qiladigan kultura. klon – bir hujayradan ajratilgan mikroorganizmlar kulturasi. 3-ilova. mikroblar juda ham kichkina bo’lib, mikrometr (mkm) va nanometr (nm) larda o’lchanadi. 1mkm= 10-6 metr , 1nm = 10-9 metr, 1 mm = 1000mkm, 1 mkm – 1000 nm. 4-ilova. viruslar hujayrasiz mikroorganizmlar bo’lib, barcha turdagi organizmlar- hayvon, odam, o’simlik, hashorat, bakteriya, zamburug’, sodda hayvonlar hujayrasi ichida parazitlik qiladi. ular hujayrasida ko’payish hususiyatiga ega bo’lgan maxsus genomi bor. 1.savol. mikroorganizmlarning sistematikasi va klassifikasiyasi …

3 / 14

gi yangi taksonga joylashtiriladi yoki aniq taksonlarga kiritiladi. organizmlarni tavsiflash uchun har xil belgilardan foydalaniladi: morfologik, sitologik, kultural, fiziologik, biokimyoviy, immunologic va h.k. agar obyektlarni tavsifi uchun ma’lumotlarnin hajmi chegarasiz bo’lsa, identifikasiya maqsadida organiznlarni taksonomik guruhlarga bo’lish uchun etarli, chegaralangan hajmdagi ma’lumotni ishlatish mumkin. taksonomiyaning maxsus bo’limi – nomenklatura – ifodalangan obektlarga nom berish qoidalari bilan shug’ullanadi. bakteriyalarning sistematikasida obyektni nomlash uchun karl linneyning (k.linne, 1707-1778) binominal nomenklaturasi qo’llaniladi. k.lineyning binominal nomenklaturasiga asosan mikrobning nomi ikki so’z bilan aytiladi. avlod bosh harf, tur nomi kichik harf bilan yoziladi. masalan: bacillus antracis – kuydirgi tayoqchasi, basillus subtilis - pichan tayoqchasi. bakteriyalar homenklaturasining xalqaro kodeksi qoidalariga mos ravishda bakteriyalarga nom beriladi. hujayradan tashkil topgan barcha organizmlar (chatton, 1937) o’zaksiz (prokariotlar) va o’zakli (eukariotlar) organizmlarga bo’linadi. o’zaksiz organizmlarga ko’k – yashil suvo’tlari, bakteriyalar, rikketsiyalar, aktinomisetlar va mikoplazmalar kiradi. o’zaklilarga sodda hayvonlar, zamburug’ lar, o’simlik va hayvon hujayraralari kiradi. prokariot hujayralarda yadro membranasi, sitoplazma …

4 / 14

q o’zgarishi bilan farq qiladigan kultura. klon – bir hujayradan ajratilgan mikroorganizmlar kulturasi. amerikalik bakteriologlar jamiyati va u yoki bu bakteriya guruhlarini o’rganish sohasining yirik mutaxassislari bilan birgalikda chop etishgan “bergi bakteriyalar aniqlagichi” yordamida prokariot organizmlarni tez identifikasiyalash vazifasi yanada to’liq amalga oshadi. aniqlagichning birinchi nashri 1923 yilda d.x.bergi (d.h.bergey, 1860-1937) boshchiligida bir guruh amerikalik bakteriologlar tomonidan chiqarilgan; to’qqizinchi nashri to’rt tomdan iborat bo’lib 1984-1989 yillarda chiqqan. “bergi bakteriyalar aniqlagichi” ning to’qqizinchi nashrida barcha aniqlangan organiznlar procariotae saltanatiga kiritilib, 33 guruhga bo’lingan. bergi bo’yicha klassifikasiya qilishning asosiy maqsadi – bakteriyalarni oson(engil) identifikasiya qilish. buni amalga oshirish uchun belgilar majmuasi qo’llaniladi: morfologik (hujayraning shakli; xivchin, kapsulasining bor yoki yo’qligi; spora hosil qilishi, hugayra ichining tuzilishi; gram bo’yicha bo’yalishi), kultural (laboratoriyada sof kulturani o’stirganda aniqlanadigan belgilar); fiziologik-biokimyoviy (energiya olish usullari; oziq muhitlarga talabi; tashqi muhit omillarigamunosabati; dnk molekulasida nukleotidlarning ketma ketligi va nukleotidli tarkibi; dnkda minorli asoslarning xarakteri va mavjudligi; ribosomali rnkning …

5 / 14

’limda toqqizta seksiya bor. spiroxetalar, spiralsimon va buramasimon aeroblar, grammanfiy harakatsiz buramasimon bakteriyalar, aerob grammanfiy tayoqchalar va kokklar, grammanfiy fakultativ anaeroblar, qat’iy anaeroblar, sulfatni dissimillovchi va bijg’ituvchi bakteriyalar, anaerob grammanfiy kokklar, rikketsiyalar va xlamidiyalar. ii- bo’lim. firmicutes (lotinchadan firmis – qattiq, cutes - teri). bo’limga asosan grammusbat bakteriyalar kiritilgan. grammusbat kokklar, spora hosil qiluvchi grammusbat tayoqchalar va kokklar, spora hosil qilmaydigan grammusbat tayoqchalar, spora hosil qilmaydigan hujayra ichidagi grammusbat tayoqchalar, mikobakteriyalar, nokardiyalar. iii- bo’lim. tenericutes. hujayra devoir yo’q, lekin sitoplazmatik membranasi bor grammanfiy prokariotlar birlashtirilgan. mikoplazmalar, endosimbiontlar iy- bo’lim. mendosicutes. orasid patogen bakteriyalari yo’q prokariotlar; metan hosil qiluvchi, oltingugurt oksidlovchi, galofillar, mikoplazmaga o’xshashlilar, termoasidofilli va boshqa kelib chiqishi bo’yicha qadimiyroq bakteriyalar (arxibakteriyalar). 2. mikroorganzmlarning tuzilishi va morfologiyasi. mikroblar juda ham kichkina bo’lib, mikrometr (mkm) va nanometr (nm) larda o’lchanadi. 1mkm= 10-6 metr , 1nm = 10-9 metr, 1 mm = 1000mkm, 1 mkm – 1000 nm. bakteriyalarda shakl hosil qiluvchi, …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mikroorganizmlarning sistematikasi va morfologiyasi"

mikroorganizmlarning sistematikasi va morfologiyasi. reja: 1.mikroorganizmlarning sistematikasi va klassifikasiyasi haqida tushuncha. 2. mikroorganzmlarning tuzilishi va morfologiyasi. 3. prokariot va eukariotlarning hayvonlar patologiyasida ahamiyati. tayanch iboralar. prokariot, eukariot, morfologik tuzilishi, sistematika, klassifikasiya, spora, kapsula, xivchin, grammusbat, gramman fiy, sitoplazmatik membrana, sitoplazma, kiritmalar, basillalar, aktinomiset lar, zamburug’lar, klon, shtamm, deyteromiset, kultura, hujayrasiz mikroorga nizmlar, virus, viroid, genom. foydalanilgan adabiyotlar 1. shapulatova z.j. mikrobiologiya fanidan o’quv qo’llanma (amaliy va laboratoriya mashg’ulotlari). toshkent, 2013 y. 2. carter. g. r darla j. wise essentials of veterinary bakteriology and mycology si...

This file contains 14 pages in DOCX format (33.2 KB). To download "mikroorganizmlarning sistematikasi va morfologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: mikroorganizmlarning sistematik… DOCX 14 pages Free download Telegram