fe’lso`zturkumi

PPTX 19 стр. 124,4 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 19
презентация powerpoint mavzu: fe’l so`z turkumi reja: fe’lning ma’no turlari fe’llarning tuslanishi. fe’llarda zamon ko‘rsatkichi c harakat va harakat bilan bog‘liq holatni bildirib, nima qilmoq? nima bo`lmoq? so‘roqlarini oluvchi so‘z turkumi fe’l deyiladi. masalan: yugurmoq, sakramoq, suyunmoq, uxlamoq, qurimoq, ko‘paymoq, tinchimoq va boshqalar. fe’l quyidagi grammatik ko‘satkichlarga ega: ma’no turlari bilan ifodalanadi. zamon kategoriyasi mavjud. nisbat va mayl kategoriyasini ko‘rsatadi. bo‘lishli va bo‘lishsiz shakllariga ega. o‘timli va o‘timsiz bo‘ladi. to‘liqsiz fe’l shakllari ham mavjud. 7. vazifa shakllariga ega. 8. yetakchi va ko‘makchi shakllarida bo‘ladi. 9. yasaladi. 10. sodda, murakkab tuziladi. 11. sintaktik vazifa bajaradi. 12. mustaqil so‘z turkumlarining eng asosiysi sanaladi. fe’lning ma’no turlari. fe’l dastlab ikkiga bo‘linadi: harakat fe’llari va holat fe’llari. shaxs, jonivor, narsa va boshqa tushunchalarning harakati asosida yuzaga kelgan fe’llar harakat fe’llari deyiladi: kuldi, tishladi, ushladi, salomlashdi, siljidi. narsaning bir holatdan ikkinchi holatga o‘tishidan yoki insonning his- tuyg‘ulari asosida yuzaga kelgan fe’llar holat fe’llari deyiladi. masalan: …
2 / 19
’l zamonlari deyiladi. zamonlar dastlab 3 ga bo`linadi: o`tgan zamon: ishladi. hozirgi zamon: ishlayapti. kelasi zamon: ishlaydi. fe’l zamonlari hozirgi zamonga nisbatan, ya’ni nutq so‘zlanib turgan paytga nisbatan olinadi. demak, nutq so`zlanib turgan paytda bajarilgan harakat-holat hozirgi zamon; nutq so`zlanib turgan paytdan oldin bajarilgan harakat-holat o‘tgan zamon; nutq so‘zlanib turgan paytdan keyin bajariladigan harakat-holat kelasi zamon deyiladi. o‘tgan zamon fe’llarini o‘z ichida quyidagi ma’no guruhlarini hosil qiladi: uzoq o‘tgan zamon: harakat-holatni ancha ilgari bajarilganligini bildiradi,-gan(edi)qo`shimchasi orqali hosil qilinadi: u navoiy kitobini o‘qigan(edi). yaqin o‘tgan zamon harakat-holatni yaqinda bajarilganligini va so‘zlovchining o‘zi ko‘rib guvoh bo‘lganligin bildiradi: u navoiyning kitobini o‘qidi. 3. o‘tgan zamon maqsad fe’li: o‘z oldiga maqsad qilib qo‘yilgan, lekin bajarilmay qolgan harakat-holatni bildiradi,-moqchi qo‘shimchasi orqali yasaladi: u “jaloliddin” filmini ko‘rmoqchi edi. 4. o‘tgan zamon hikoya fe’li: harakat-holatni birovdan eshitib bilganini yoki oldindan kutilganligini bildiradi,-(i)bdi orqali yuzaga keladi: “benom” farg‘onaga kelibdi. hozirgi zamon quyidagi qo‘shimchalar orqali hosil qilinadi: -yap(ti): men …
3 / 19
e‘lning shart mayli qo‘shimchasi –sa va yaqin o‘tgan zamon qo‘shimchasi – di affikslaridan keyin keladi: birlik ko`plik i shaxs keldim keldik ii shaxs kelding keldingiz iii shaxs keldi keldi(-lar) 2-shakl qolgan barcha zamon qo‘shimchalaridan keyin keladi: birlik ko‘plik i shaxs kelganman kelganmiz ii shaxs kelgansan kelgansiz iii shaxs kelgan kelgan (-lar) 3- shakl. bu shakldan buyruq- istak maylini hosil qilishda ham foydalaniladi. birlik ko`plik i shaxs boray boraylik ii shaxs bor(gin) boring(iz) iii shaxs borsin borishsin xulosa demak, fe’l so‘z turkumi eng katta mavzulardan biri bo‘lib, gap hosil qilishda va gapdagi asosiy hukmni berishda muhim ahamiyat kasb etadi. fe’lning grammatik ko‘rsatkichlari bir nechta bo‘lib, ularsiz lingvistika fanini tasavvur qilib bo‘lmaydi. e’tiboringiz uchun rahmat image2.jpeg image3.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg
4 / 19
fe’lso`zturkumi - Page 4
5 / 19
fe’lso`zturkumi - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 19 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "fe’lso`zturkumi"

презентация powerpoint mavzu: fe’l so`z turkumi reja: fe’lning ma’no turlari fe’llarning tuslanishi. fe’llarda zamon ko‘rsatkichi c harakat va harakat bilan bog‘liq holatni bildirib, nima qilmoq? nima bo`lmoq? so‘roqlarini oluvchi so‘z turkumi fe’l deyiladi. masalan: yugurmoq, sakramoq, suyunmoq, uxlamoq, qurimoq, ko‘paymoq, tinchimoq va boshqalar. fe’l quyidagi grammatik ko‘satkichlarga ega: ma’no turlari bilan ifodalanadi. zamon kategoriyasi mavjud. nisbat va mayl kategoriyasini ko‘rsatadi. bo‘lishli va bo‘lishsiz shakllariga ega. o‘timli va o‘timsiz bo‘ladi. to‘liqsiz fe’l shakllari ham mavjud. 7. vazifa shakllariga ega. 8. yetakchi va ko‘makchi shakllarida bo‘ladi. 9. yasaladi. 10. sodda, murakkab tuziladi. 11. sintaktik vazifa bajaradi. 12. mustaqil so‘z turkumlarining eng asosiysi sa...

Этот файл содержит 19 стр. в формате PPTX (124,4 КБ). Чтобы скачать "fe’lso`zturkumi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: fe’lso`zturkumi PPTX 19 стр. Бесплатная загрузка Telegram