мехнат шартномаси томонларининг узаро моддий жавобгарлиги

DOC 144,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1351414241_23357.doc меҳнат шартномаси томонларининг ўзаро моддий жавобгарлиги режа: 1. меҳнат шартномаси томонларининг моддий жавобгарлиги тушунчаси 2. ходимнинг иш берувчи олдидаги моддий жавобгарлиги 3. ходимга етказилган моддий ва маънавий зарар учун иш берувчининг моддий жавобгарлиги моддий жавобгарлик тушунчаси ва асослари меҳнат шартномасининг муҳим қисми бўлиб, томонларнинг бир-бирлари олдидаги жавобгарликлари ҳисобланади. меҳнат шартнома муносабати иштирокчилари бир-бирларининг мулкий манфаатларига қатъий риоя этишлари, мол-мулклардан тежамкорлик билан ва самарали фойдаланишлари, зарар етишининг олдини олишлари, бир-бирларининг мулкий манфаатларига зиён етиш хавф-хатари пайдо бўлганида эса бу ҳақда иккинчи томонни дарҳол хабардор қилишлари лозимлиги меҳнат ҳуқуқининг тамойилларидан ҳисобланади. ўзбекистон республикаси меҳнат кодексининг 185-моддасида айтилганидек: «меҳнат шартномасининг бир тарафи (иш берувчи ёки ходим) меҳнат соҳасидаги вазифаларни бажариши муносабати балан бошқа тарафга етказган зарарини меҳнат кодекси ва меҳнат тўғрисидаги бошқа норматив ҳужжатларда белгиланган қоидаларга мувофиқ қоплайди». меҳнат шартномаси ёки унга қўшимча равишда тузилган ёзма шаклдаги келишувда, шунингдек жамоа шартномасида меҳнат шартномаси тарафларининг жавобгарлиги аниқлаштириб қўйилиши мумкин. унда шартнома бўйича иш …

азилган зарар учун, башарти меҳнат кодексида бошқача ҳолат назарда тутилмаган бўлса, моддий жавобгар бўлади». ушбу қоидага биноан, «меҳнат тўғрисида»ги қонун ҳужжатларига кўра моддий жавобгарлик юз бериши учун қуйидаги шартлар мавжуд бўлиши талаб этилади: · айбли хулқ-атвор; · ғайриқонуний ҳаракат ёки ҳаракатсизлик; · амалда реал зарар (ҳақиқий тўғри зарар) етказилган бўлиши; · айбли хулқ-атвор билан зарарли оқибат ўртасида сабабли боғланиш бўлиши лозим. ўзбекистон республикаси олий суди пленумининг 1990 йил 14 декабрдаги 5-пл-90-сон қарорининг 15-бандида1 айтилишича, моддий зарар учун жавобгарлик муносабатларида айбли хулқ-атвори деганда, «ходим томонидан қонунда, ҳукумат қарорларида, ички меҳнат тартиби қоидаларида, иш берувчининг буйруқ ва фармойишларида белгиланган хизмат мажбуриятларини қасддан ёки эҳтиётсизликдан бажармаслиги тушунилади». меъёрида қилинган ишлаб чиқариш ҳўжалик таваккалчилиги натижасида келиб чиққан зарар учун ходим моддий жавобгарликка тортилиши мумкин эмас. меъёрида қилинган ишлаб чиқариш ҳўжалик таваккалчилиги жумласига қуйидагилар киради: 1) ишлаб чиқаришда янги қурилма ва аслаҳаларнинг ўрнатилиши, янги технология жараёнида меҳнатнинг янги услублари жорий этилиши; 2) корхона фаолиятининг тугаши …

қибатида етказилган зарар учун ҳам ходим моддий жавобгарликка тортилишига йўл қўйилмайди. 2-. ходимнинг иш берувчи олдидаги моддий жавобгарлиги ходим томонидан иш берувчига етказилган моддий зарар деганда ўз меҳнат мажбуриятларини бажариши муносабати билан ёки бошқача шароитларда айбли, ғайриқонуний хулқ-атвори билан иш берувчи мулки ёки мулкий манфаатларига реал зарар етказилиши тушунилади. меҳнат кодексининг 198-моддасида айтилишича, «ходим иш берувчига етказилган бевосита ҳақиқий зарарни тўлаши шарт. бевосита етказилган ҳақиқий зарар деганда иш берувчининг мавжуд мол-мулки (шу жумладан, иш берувчи учинчи шахслардан ижарага олган мол-мулки) амалда камайганлиги ёки ёмон ҳолатга келганлиги, шунингдек иш берувчининг ортиқча тўловлар қилиши тушунилади. ходим иш берувчига бевосита етказилган ҳақиқий зарар учун ҳам, иш берувчи бошқа шахсларга етказилган зарарни тўлаши натижасида келиб чиққан зарар учун моддий жавобгар бўлади». ходимнинг айби билан иш берувчи учинчи шахсларга тўлаган иқтисодий санкция сифатидаги жарима, неустойка, пеня суммаларини, корхонага нисбатан ваколатли давлат органлари томонидан қўлланилган иқтисодий жазо чораси жарима суммалари ҳам1 қонунда белгиланган доирада тўлаб бериши …

н қўлланилиши ҳақида»ги қарорининг 15-банди). меҳнат кодексида (201-модда) ходим меҳнат бурчларини бажариш жараёнида иш берувчига етказилган зарар учун чекланган моддий жавобгарликка тортилиши, яъни у ўзининг ўртача ойлик иш ҳақи миқдоридан ошмайдиган ҳажмда моддий жавобгар бўлиши, эҳтиётсизлик натижасида етказилган зарар учун у қонунда махсус кўрсатиб ўтилган ҳоллардагина тўла моддий жавобгар қилиниши мумкинлиги айтилган. ходимнинг иш берувчи олдидаги чекланган моддий жавобгарлигининг бир тури меҳнат кодексининг 274-моддасида назарда тутилган. ходимларнинг ғайриқонуний ишдан бўшатишда айбдор бўлган мансабдор шахсдан унинг айби билан ғайриқонуний ишдан бўшатилган (бошқа ишга ўтказилган) ходим ишга тикланганда иш берувчи мажбурий прогул вақт учун унга тўлаган пул суммаларини қайтариб олиш мумкин, аммо бу сумма мансабдор шахснинг уч ойлик мансаб маоши жамидан ортиб кетмаслиги лозим. чекланган моддий жавобгарликнинг бу турига фақат ишга қабул қилиш ва ишдан бўшатиш ваколатига (бу ҳақда буйруқларга имзо чекиш ҳуқуқига) эга бўлган раҳбар ходимларгина тортилишлари мумкин. ходимларнинг иш берувчи олдидаги чекланган (яъни етказилган зарар суммасининг бир қисми доирасида) моддий …

кистон республикаси ҳукуматининг қарорларида назарда тутилган ҳолларда ходим тўлиқ моддий жавобгар бўлади. махсус ёзма шартнома асосида тўлиқ моддий жавобгарлик фақат қонунда бевосита назарда тутилган ҳолларда ва тартибларда юзага келади. меҳнат кодексининг 203-моддасида кўрсатилганидек, «бевосита пул ёки товар қимматликлари билан муомала қилаётган ходимнинг махсус ёзма шартнома асосида унга ишониб топширилган қимматликларнинг сақланиши таъминламаганлиги учун ходимлар тўлиқ моддий жавобгар бўлади. пул ёки товар қимматлари билан муомала қилиш хизмат вазифасига кирмайдиган ходим билан тўлиқ моддий жавобгарлик ҳақида тузилган шартнома ҳақиқий эмас деб ҳисобланади. бундай шартнома тузилган тақдирда ҳам у ҳеч қандай юридик кучга эга бўлмайди ҳамда ходим чекланган моддий жавобгарликка тортилиши мумкин. фақат ўн саккиз ёшга тўлган ходимлар билангина ишга қабул қилиш пайтида ёки меҳнат жараёнида пул ёки товар қимматликлари билан муомала қилиш уларга зарар етказилганда тўлиқ моддий жавобгарлик тўғрисида ёзма моддий жавобгарлик тўғрисида шартнома тузилиши мумкин. ўн саккиз ёшга тўлмаган шахс билан тузилган ана шундай шартнома ҳеч бир ҳуқуқий аҳамиятга эга бўлмай, …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "мехнат шартномаси томонларининг узаро моддий жавобгарлиги"

1351414241_23357.doc меҳнат шартномаси томонларининг ўзаро моддий жавобгарлиги режа: 1. меҳнат шартномаси томонларининг моддий жавобгарлиги тушунчаси 2. ходимнинг иш берувчи олдидаги моддий жавобгарлиги 3. ходимга етказилган моддий ва маънавий зарар учун иш берувчининг моддий жавобгарлиги моддий жавобгарлик тушунчаси ва асослари меҳнат шартномасининг муҳим қисми бўлиб, томонларнинг бир-бирлари олдидаги жавобгарликлари ҳисобланади. меҳнат шартнома муносабати иштирокчилари бир-бирларининг мулкий манфаатларига қатъий риоя этишлари, мол-мулклардан тежамкорлик билан ва самарали фойдаланишлари, зарар етишининг олдини олишлари, бир-бирларининг мулкий манфаатларига зиён етиш хавф-хатари пайдо бўлганида эса бу ҳақда иккинчи томонни дарҳол хабардор қилишлари лозимлиги меҳнат ҳуқуқининг тамойилларида...

Формат DOC, 144,5 КБ. Чтобы скачать "мехнат шартномаси томонларининг узаро моддий жавобгарлиги", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: мехнат шартномаси томонларининг… DOC Бесплатная загрузка Telegram