inklyuziv ta’limning rivojlanishi

DOCX 7 pages 23.7 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 23.7 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

2-mаvzu: inklyuziv ta’limning vujudga kelishi va rivojlanishi. reja: 1. inklyuziv ta’limning mohiyati va mazmuni. 2. inklyuziv ta’lim madaniyati. 3. inklyuziv ta’limning muammolari. 4. inklyuziv ta’limga bo‘lgan ehtiyojlar. tayanch so‘zlar: nogiron va sog‘lom bolalar o‘rtasidagi to‘siqlar, rivojlanishida uchraydigan nuqsonlar, maxsus yordamga muhtoj, tarbiyasi og‘ir, oilasining jamiyatda tutgan o‘rni, manbai, moddiy va ma’naviy ahvoli. inklyuziv ta’lim (ingliz tilidan olingan bo‘lib, inclusive, inclusion–uyg‘unlashmoq, uyg‘unlashtirish, qamrab olmoq, qamrab olish ma’nolarini bildiradi) nogiron va sog‘lom bolalar o‘rtasidagi to‘siqlarni (diskriminasiyani) bartaraf etish, maxsus ta’limga muhtoj bolalar, (ayrim sabablarga ko‘ra nogiron bo‘lgan) o‘smirlar rivojlanishida uchraydigan nuqsonlar yoki iqtisodiy qiyinchiliklardan qat’iy nazar ijtimoiy hayotga moslashtirishga yo‘naltirilgan umumta’lim jarayoniga qo‘shishni ifodalovchi ta’lim tizimidir. inklyuziv ta’limning siyosati turli xil ehtiyojli bolalarni ta’lim olishini qo‘llaydi, va yutuqga erishishiga yordam beradi hamda yaxshi hayot qurishiga imkon yaratadi. inklyuziv ta’lim bu davlat siyosati bo‘lib nogironligi yoki boshqa sabablar tufayli maxsus yordamga muhtoj, tarbiyasi og‘ir, yetim bolalar, vich spich bilan kasallangan bolalar va yoshlar …

2 / 7

inklyuziv ta’lim har xil ehtiyojli bolalarning ta’lim olishiga qaratilgan metodologiyani rivojlantirishga harakat qiladi. inklyuziv ta’lim turli ehtiyojlarni qondirishga qaratilgan ixcham turdagi dars berishga yondashadigan ta’limni ishlab chiqishni amalga oshiradi. agarda inklyuziv ta’limni tadbiq etishda dars berish, o‘qitish bir muncha samarali va unumli bo‘lsa unda nafaqat imkoniyati cheklangan bolalar balki barcha bolalar yutadi. inklyuziv ta’lim maktablari bolalarning bilim olish uchun shaxsiy huquqlarini himoyalaydi. bunday yondashuv diskriminatsiyani bartaraf etadi, kamaytiradi chunki bolalar bir birlari bilan muloqot qilish jarayonida o‘zlarining o‘qitilish jarayonida turli ehtiyojlarga ega individum ekanliklarini anglaydilar. sharqning mashhur allomalari ibn sino, imom buxoriy, abu nasr farobiy, alisher navoiy, abdulla avloniylarning tarbiyaning maqsadlari har bir bola shaxsining rivojlanishiga ta’limning ta’siri to‘g‘risidagi qarashlari inklyuziv ta’lim rivojlanishining metodologik bazasi hisoblanadi. juda uzoq vaqt davomida maxsus yordamga muhtoj bolalarni umumta’lim muassasalariga nisbatan maxsus segregatsion ta’lim muassasalarida ta’lim tarbiya berish samarali deb hisoblanib kelindi. 1970-1980-yillarga kelib jahon miqiyosida insonparvarlik va kamsitishlarga yo‘l qo‘ymaslik g‘oyasining ilgari surilishi …

3 / 7

ch ijtimoiy jamiyatga moslashib ketishlarini qiyinlashtiradi. shuningdek, ularning o‘z oilasidan uzoqda bo‘lishga majbur qiladi. bu toifa bolalar boqimandalikka o‘rganib qoladilar, o‘z-o‘ziga xizmat qilishlarida qiyinchiliklarga duch keladilar. bundan tashqari juda ko‘plab maxsus ehtiyojli bolalar ta’limdan chetda qolib ketmoqdalar. hozirgi kunda respublikamizda alohida yordamga muhtoj bolalarning rivojlanish darajasi, imkoniyati, nuqson xususiyatlari va qobiliyatlariga ko‘ra maxsus yoki umumta’lim tizimida ta’lim olishini amalga oshirish maqsadida inkyuziv ta’lim siyosati amalga oshirilmoqda. inklyuziv ta’lim madaniyati. “salamanka deklarasiyasiga muvofiq har bir o‘quvchining tafovut, xususiyatlarini qo‘llab quvvatlovchi va ma’qullovchi islohot sifatida qarashadi. uning maqsadlari, jinsi, irqi, madaniyati, ijtimoiy millati, dini, individual imkoniyat va qobiliyatidagi tafovutlar oqibatida yuzaga keladigan ijtimoiy segregatsiyaga yo‘l qo‘ymaslik. biroq bu konsepsiya universal foydalanish uchun yaroqsiz bo‘lib chiqdi. dunyo bo‘yicha maktablarda inklyuziv ta’limga ko‘pincha umumta’lim maktablarida nogironlarni o‘zlarining tengdoshlari bilan birga ta’lim olish deb qaraladi” (judi kugelmas). biroq inklyuziv ta’limning mazmun mohiyati to‘g‘risidagi bilim va ma’lumotlar hali jamiyatda yetarli emas. “inklyuziv” va “integratsiyalashgan” atamalari ko‘pincha …

4 / 7

da faqatgina insonparvrlik munosabatlarni va mazkur guruhda ijobiy jamoatchilik fikrini yaratilishi bilan integratsiyani amalga tadbiq etish mumkin deb ta’kidlanadi. keyingi yillarda imkoniyati cheklangan bolalarni barcha tengdoshlari qatori umumta’lim tizimida ta’lim olishiga jiddiy e’tibor berilmoqda va inklyuziv ta’lim matbuot axborot vositalari orqali ommaga keng targ‘ibot qilinmoqda. bu borada ota-onalar ham farzandlarini umumta’lim tizimidagi integratsiyalashgan va inklyuziv guruh va sinflarda ta’lim - tarbiya olishiga o‘z istaklarini bildirishmoqda.- integratsiyalashgan ta’lim bu – diqqat markazida bolaning aynan maktabga kelib ketish muammosi turgan, maxsus ehtiyojli bolaning maktabga qatnash jarayonidir. integratsiyalashgan ta’limda bolaga muammo sifatida qaraladi. bu ta’lim tizimining quyidagicha shakllari mavjud: a) jismoniy integratsiya. integratsiyaning bu shakli nogiron va nogiron bo‘lmagan bolalar o‘rtasidagi jismoniy farqni kamaytirishga qaratilgan. oddiy maktab bilan yonma-yon joyda nogiron bolalar uchun maxsus bo‘lim yoki sinf tashkil qilish mumkin. b) funksional integratsiya. bu shakl nogiron va nogiron bo‘lmagan bolalar o‘rtasidagi funksional muammolarni kamaytirishga qaratilgan. c) ijtimoiy integratsiya. integratsiyaning bu shakli ijtimoiy muammolarni …

5 / 7

ehtiyojlarini qondirish, ijtimoiy hayotga erta moslashtirish; - imkoniyati cheklangan bolalar va o‘smirlarni oilalardan ajralmagan holda yashash huquqini ro‘yobga chiqarish; - jamiyatda imkoniyati cheklangan bolalar va o‘smirlarga nisbatan do‘stona va mehr-muhabbatli munosabatni shakllantirishdir. yuqoridagi vazifalarni to‘laqonli amalga oshirishda eng birinchi galda quyidagilarga e’tibor qaratish lozim: insonparvarlik nuqtai nazaridan imkoniyati cheklangan quyidagi bolalarni quyidagi atamalar bilan nomlang. tushunchaning izohi imkoniyati cheklangan bola umumiy tushuncha bo‘lib, barcha turdagi imkoniyati cheklangan bolalarga nisbatan ishlatiladi maxsus yordamga muhtoj bola umumiy tushuncha bo‘lib, barcha turdagi imkoniyati cheklangan bolalarga nisbatan ishlatiladi maxsus ehtiyojli bola umumiy tushuncha bo‘lib, barcha turdagi imkoniyati cheklangan bolalarga nisbatan ishlatiladi aqliy rivojlanishida muammosi bo‘lgan bola bosh miyaning organik jarohatlanishi natijasida aqliy rivojlanishi turg‘un buzilgan bolalar ko‘rishda muammosi bo‘lgan bola ko‘rish qobiliyati, ko‘rish o‘tkirligi qisman buzilgan yoki keskin pasaygan-ko‘zi ojiz yoki zaif ko‘ruvchi bolalar harakatlanishida muammosi bo‘lgan bola tayanch harakat a’zolari faoliyatida buzilishlar bo‘lgan bolalar eshitishida mummosi bo‘lgan bola eshitish kobiliyati kisman yoki keskin …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "inklyuziv ta’limning rivojlanishi"

2-mаvzu: inklyuziv ta’limning vujudga kelishi va rivojlanishi. reja: 1. inklyuziv ta’limning mohiyati va mazmuni. 2. inklyuziv ta’lim madaniyati. 3. inklyuziv ta’limning muammolari. 4. inklyuziv ta’limga bo‘lgan ehtiyojlar. tayanch so‘zlar: nogiron va sog‘lom bolalar o‘rtasidagi to‘siqlar, rivojlanishida uchraydigan nuqsonlar, maxsus yordamga muhtoj, tarbiyasi og‘ir, oilasining jamiyatda tutgan o‘rni, manbai, moddiy va ma’naviy ahvoli. inklyuziv ta’lim (ingliz tilidan olingan bo‘lib, inclusive, inclusion–uyg‘unlashmoq, uyg‘unlashtirish, qamrab olmoq, qamrab olish ma’nolarini bildiradi) nogiron va sog‘lom bolalar o‘rtasidagi to‘siqlarni (diskriminasiyani) bartaraf etish, maxsus ta’limga muhtoj bolalar, (ayrim sabablarga ko‘ra nogiron bo‘lgan) o‘smirlar rivojlanishida uchraydigan nuqsonlar y...

This file contains 7 pages in DOCX format (23.7 KB). To download "inklyuziv ta’limning rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: inklyuziv ta’limning rivojlanis… DOCX 7 pages Free download Telegram