geodeziya fani va uning xalk xo‘jaligidagi ahamiyati

PPTX 22 pages 763.5 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 763.5 KB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

“yer rusurslarini boshqarish” fakultеti “gеodеziya va gеoinformatika” kafеdrasi “geodeziya” фанидан мавзу: 1-mavzu. geodeziya fani va uning xalk xo‘jaligidagi ahamiyati тошкент -2021 geodeziya - yunoncha so‘z bo‘lib, geo - yer, deziya - o‘lchash, bo‘lish ma’noni bildiradi. geodeziya - yerning shakli va o‘lchamlarini aniqlash, yer sirtini plan va kartalarda tasvirlash hamda xar xil injenerlik masalalarini yechishda bajariladigan o‘lchash usullari to‘g‘risidagi fandir. 2 geodezik ishlar mazmuni va tavsifiga ko‘ra ikki bosqichga bo‘linadi 1. zamonaviy, yangi, takomillashgan geodezik asboblardan foydalanib, geodezik dala o‘lchash ishlarini bajarish 2.o‘lchash natijalarini xisoblab chikish, plan va kartalarni grafik tuzish xamada rasmiylaitirish klaster (geodeziya) (fikriy jarayonlarni ko‘rgazmali tashkil etish o‘qituvchi varianti) геодезия олий геодезия зовур фотограмметрия топография картография эхм геодезик ишларни бажариш услубларини вазифалар канал темир йул йул бино иншоотлар шаҳар қишлоқ посёлка йўллар нивелир теодолит геодезик таянч пунктлари дишефровка фотоплан сунъий йулдош карта масштаб математик асос комьпютер графикалари электрон тахеометр лойихалаш, аниклаш, текшириш gps ер ости қурилишларидаги геодезик ишлар …

2 / 22

kesimi) ni tasvirlash usullari bilan shug‘ullanadi. injenerlik geodeziyasi - injenerli inshootlarni qidiruv, loyihalash, qurish va foydalanishda bajariladigan geodezik ishlar usullarini o‘rganishi bilan shug‘ullanadi. fototopografiya yoki aerofotogeodeziya - yer sirtini suratga olish va topografik karta, planlarni yerning foto va aerosuratlari orqali tuzish usullarini ishlab chiqish bilan shug‘ullanadi. kartografiya - kartalarni tuzish, nashr qilish va ulardan foydalanish usullarini o‘rganadi. kosmik geodeziyasi - yerning sun’iy yuldoshdan turib, yer shaklini aniqlash va uning sirti suratini olish usullarini o‘rganuvchi fandir. 4 xalk xo‘jaligidagi xar xil masalalarni yechish maqsadida yer sirtidagi o‘lchashlar, ular natijalarini ishlab chiqish, plan, karta va profillar tuzish orqali yerning sirti uning shakli va o‘lchamlari o‘rganib chikiladi. shuning uchun geodeziya fanining vazifalari qo‘yidagilarni tashkil qiladi: 1. maxsus geodezik asboblar yordamida yer sirtida o‘lchashlarni bajarish usullarini o‘rganish. 2. o‘lchash natijalarini zamonaviy texnik vositalari va exm yordamida ishlab chiqish usullarini o‘rganish. 3. grafik chizmalar (karta, plan va profil) ni tuzish va rasmiylashtirish usullarini o‘rganish. 4. …

3 / 22

ari misrdagi nil daryosi havzasida yerni o‘lchash ishlari olib borilgan. nil daryosini qizil dengiz bilan qo‘shish maqsadida kanal qurilishi miloddan vi asr ilgarigi vaqitga taalluqlidir. u vaqtlarda s’yomkaning bazi bir usullarigina ma’lum edi. yunonistonlik olim olim 6 eratosfen miloddan 230 yil ilgari yer sharining o‘lchamlarini aniklagan va geodeziyadan maxsus kitob yozib, meridianlar va parallellar ko‘rsatilgan karta tuzgan. ptolomey tomonidan proyeksiyalash usullari joriy qilinib, yevropa va osiyo kartalarini tuzishda ulardan foydalanilgan. miloddan 7 - 6 asr ilgari xozirgi iroq janubida yashagan xoldeylar yerni shar deb faraz qilib, uning radiusi r uzunligini hisoblab chikdilar. miloddan 6 asr ilgariyoq pifagor yerni shar shaklida deb aytganligi fanga ma’lum. ix asrda arabistonda madaniyat ancha taraqqiy etib, bag‘dodda „hikmat uyi“ nomli ilmiy markaz tuzildi. unda o‘rta osiyolik „yer surati“ nomli asar muallifi algebra fanining asoschisi al-xorazmiy xamda al-farg‘oniy, al-marvoziy, al-marvarudiy kabi olimlar ham ishladi. xalifa xorun al-rashid o‘g‘li al-ma’mun farmoyishiga binoan, 827 yili „xikmat uyi“ a’zolaridan …

4 / 22

rni o‘tkazadi. u 150 dan ortiq ilmiy asarlar yozadi undan 40 geodeziya faniga oid. buyuk bobokalonimiz 1048 yil 13 dekabrda g’aznada vafot etgan. «berun» yoki «birun» so‘zi «tashqari» degan ma’noni anglatadi. ma'lumotlarda yozilishicha uning 152 ta kitobining nomi ma'lum. bizgacha ulardan 27 tasigina yetib kelgan. uning bir qanchakitobi tabiiyot ilmiga bag'ishlangan. bu sohaning rivojlanishida beruniyning tabiiyot va tabiat hodisalarini o'rganish usullari , harakat, tovush, issiqlik,yorug'lik, elektr, magnetizm, atmosferadagi hodisalar, modda tuzilishi haqidagi ijodiy ishlari katta ahamiyatga ega bo'ladi. beruniy globusi 10 asrda abu rayhon beruniyning «at-tafhim» kitobidagi «dunyo kartasi» beruniyning o'sha davrda yaratgan kashfiyotlaridan biri - globus ixtiro etganligidir. u quyosh atrofida sayyoralar aylanishini, yer esa ana shu sayyoralardan biri ekanligini aytadi. asarlari: «qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar» (taqvim va yil hisobi, shuningdek, sug‘diylar, qadimgi xorazmliklar, forslar, yunonlar, yaxudiylar, xristianlar va musulmonlarning bayramlari, urf-odatlari to‘g‘risida ma’lumot beruvchi asar), «geodeziya», «quyosh harakatini aniqlash yo‘li», «mineralogiya», «saydana», «hindiston» va boshq. manba: ziyouz.com beruniy …

5 / 22

ии университета штутгарта стр. 1-8 14 geodeziya predmeti va vazifalari geodeziya - bu erda o'lchovlarni amalga oshirish, yerning shakli va o'lchamlarini aniqlash va er yuzini rejalar va xaritalar shaklida tasvirlash haqidagi fan . geodeziya vazifalari: 1) ilmiy (asosiy): erning shakli va hajmini butun sayyora sifatida aniqlash. zamonaviy ilmiy vazifalar: - er qobig'ining dinamikasini o'rganish; - dengiz sathidagi farqlarni aniqlash; - yer qutblarining harakatini aniqlash; - yerning tashqi tortishish maydonini o'rganish va boshqalar. 2) ilmiy va texnika: - yagona koordinatalar tizimining keng hududlar bo'ylab tarqalishi; - geodeziya tarmoqlarini yaratish; - er yuzida geodeziya o'lchovlari usullari, texnikasi va vositalarini ishlab chiqish. 3) qo'llaniladigan muammolar: - relyefli hududlarning topografik xaritalari va rejalarini tuzish; -qurilishning geodezik ta'minoti (inshootlarni loyihalash, qurish va ulardan foydalanish); - yer tuzish, qazib olish bo'yicha geodeziya ishlari. 15 zamonaviy geodeziya - bu murakkab ilmiy va amaliy muammolarni hal qiladigan ko'p qirrali fan. geodeziyaning murakkablashishi va rivojlanishi uning bir necha ilmiy …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "geodeziya fani va uning xalk xo‘jaligidagi ahamiyati"

“yer rusurslarini boshqarish” fakultеti “gеodеziya va gеoinformatika” kafеdrasi “geodeziya” фанидан мавзу: 1-mavzu. geodeziya fani va uning xalk xo‘jaligidagi ahamiyati тошкент -2021 geodeziya - yunoncha so‘z bo‘lib, geo - yer, deziya - o‘lchash, bo‘lish ma’noni bildiradi. geodeziya - yerning shakli va o‘lchamlarini aniqlash, yer sirtini plan va kartalarda tasvirlash hamda xar xil injenerlik masalalarini yechishda bajariladigan o‘lchash usullari to‘g‘risidagi fandir. 2 geodezik ishlar mazmuni va tavsifiga ko‘ra ikki bosqichga bo‘linadi 1. zamonaviy, yangi, takomillashgan geodezik asboblardan foydalanib, geodezik dala o‘lchash ishlarini bajarish 2.o‘lchash natijalarini xisoblab chikish, plan va kartalarni grafik tuzish xamada rasmiylaitirish klaster (geodeziya) (fikriy jarayonlarni ko‘rgazm...

This file contains 22 pages in PPTX format (763.5 KB). To download "geodeziya fani va uning xalk xo‘jaligidagi ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: geodeziya fani va uning xalk xo… PPTX 22 pages Free download Telegram