сийдик-таносил аппарати

PPTX 41 стр. 2,4 МБ Бесплатная загрузка

41 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 2,4 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 41

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 41

маъруза 1 мавзу: анатомия фани ҳақида тушунча. анатомия фанининг ривожланиши. ўзбекистонда анатомия фанининг ривожланиши. анатомия фанининг текшириш усуллари. анатомик атамалар. ўқлар ва текисликлар ҳақида тушунча. тана суякларининг функционал анатомияси. тошкент кимё халқаро университети тиббий фундаментал фанлар кафедраси маъруза №7 мавзу:сийдик-таносил аъзолари системаси. буйраклар. сийдик йўли, қовуқ, сийдик чиқариш канали. маърузачи т.ф.д. хатамов а.и. сийдик-таносил аппарати сийдик-таносил аппарати apparatus urogenitalis, инсонда сийдик аьзолари ва таносил аьзоларини ўзида бирлаштиради. чунки бу тизимлар аьзолари ўзининг ривожланиши ва чиқарув йўлларининг бир катта сийдик таносил найчасини ҳосил қилиши билан умумийлашади. сийдик аъзолари сийдик аъзолари organa urinaria, биринчидан иккита без (буйраклар, уларнинг экскрети сийдик) ва сийдикни тўпланиши ва чиқарилиши учун хизмат қиладиган аъзолар (сийдик йўли, сийдик пуфаги, сийдик чиқарув йули) дан иборат. буйрак буйрак ren, (юнонча, nephros) жуфт экскретор, қондан сийдикни ажратувчи аъзодир. буйрак қорин парданинг орқасида, қорин бўшлиғи орқа деворида ётади. буйраклар умуртқа поғонасининг икки ёнида, xii- кўкрак ва i-ii- бел умуртқалари тенглигида туради. ўнг …

2 / 41

диал қирраси ботиқ бўлиб, нафақат медиал, балки олдинга ва пастга ҳам қараб туради. медиал қирранинг ўрта қисмида буйракнинг дарвозаси, hilus renalis жойлашган. буйрак дарвозасидан буйрак артерияси ва нервлар кирса, вена ва лимфатомир ва сийдик йўли чиқади. агар буйрак дарвозасидаги тузилмаларни олиб ташланса, буйрак паренхимасига йўналган ковак қолади ва y sinus renalis дейилади. унинг бўйлама ўқи буйрак бўйлама ўқига тўғри келади. буйракнинг олд юзаси бўртиқ, орқа юзаси эса ботиқроқ. буйраклар синтопияси буйрак топографияси ўнг ва чап буйракларнинг бошқа аъзоларга нисбатан жойлашувлари турлича. ўнг буйрак қориннинг олд деворига regio epigastrica, umbilicalis et abdominalis lateralis dextra, чап буйрак –regio epigostrica et adominalis lat tralis sinistra га соя беради. ўнг буйракнинг юқори учи буйрак усти безига, ундан пастроқ катта юзаси жигарга, пастки 1/3 қисми flexura coli dextra гa, медиал қирғоғи эса duodenum нинг пастга тушувчи қисмига тегиб туради. ўнг буйракнинг пастки учи қорин пардага тегиб туради. чап буйракнинг юқори учининг олд юзасига буйрак усти …

3 / 41

и – жигар томонидан босим туфайли пастроқда. чап буйрак xi кўкрак умуртқасидан ii белгача; ўнгдаги - xii кўкрак ва iii бел умуртқалари сатҳида. рентгенограммада: xii қовурға ўнг буйракни юқори қутбидан, чапдагини эса ўртасидан кесиб ўтади. бел чоҳасининг қорин бўшлиғи томонидан кўриниши. қоринпарда орқа варағи орқасида жойлашган аъзолар: буйраклар, сийдик йўллари, қорин аортаси, қисман тос аъзолари; чамбар ичакнинг қоринпардадан ташқари қисми. буйрак пардалари буйрак ўзининг хусусий фиброз пардаси, capsula fibrosa билан ўралган. бу парда юпқа бўлиб, буйрак паренхимасига тегиб туради. буйрак дарвозасидан ташқари юзалардан уни ажратиш осон. буйракнинг фиброз пардасидан ташқарида ёғ клетчаткаси бўлиб, уни буйракнинг ёғ капсуласи capsula adiposa renis дейилади. у буйрак дарвозаси ва орқа юза томонларида яхши ривожланган. буйракнинг ёғ капсуласидан ташқарисида унинг қўшувчи тўқимадан иборат фасцияси fascia renalis бўлиб, ўзининг толалари билан буйракнинг фиброз капсуласи билан боғланган. буйрак фасцияси икки вараққа ажралади. улардан бири буйракнинг олд томондан ўтса, иккинчиси орқа томонидан ўтади. буйракнинг латерал томонидан иккала фасция …

4 / 41

иб туриши мумкин. нормада икки буйракнинг бўйлама ўқлари юқори медиал томонга қийшиқ йўналган бўлиб, маълум бурчак остида кесишади. буйракнинг тузилиши буйрак бўйлама йўналишда кесилганда, буйрак косачалари, буйрак жоми жойлашган унинг каваги, sinus renalis ва буйракнинг хусусий моддаси кўринади. буйракда икки хил модда cortex renalis, буйракнинг пўстлоқ моддаси ва буйракнинг мия моддаси medulla renalis фарқланади. буйракнинг пўстлоқ моддаси, унинг периферик қисмини эгаллаб, 4 мм гача қалинликда бўлади. мия моддаси эса, пирамида шаклида бўлиб, pyramides renalis деб аталади. буйрак пирамидалари ўз асослари билан аъзонинг ташқи юзасига, учи билан эса буйрак синуси томон қараган. пирамидаларнинг 2 ёки 3 тасининг учлари умумлашиб, буйрак сўрғичи papillae renales ни ҳосил қилади. бундай буйрак сўрғичларининг сони 12 тагача. буйрак сўрғичининг юзасида кўплаб тешикчалар foramina papillaria лар бор. foramina papillaria орқали сийдик буйрак кичик косачасига тушади. буйракнинг тузилиши буйракнинг пўстлоқ моддаси, унинг мия моддалари, пирамидалари оралиқларига кириб, уларни бир-биридан ажратади. пўстлоқ модданинг бу қисми буйрак устунлари columnae renales …

5 / 41

иб, қонтомирлар калавасини (тўпчаси) ўз ичида қамраб олади. ҳар бир қонтомир тўпчаси glomerulus, чуқур коса шаклидаги капсула capsula glomeruli (шумлянский-баумен капсуласи) да жойлашади. капсула икки қаватдан иборат экан, улар оралиғида бўшлиқ, капсула бўшлиғи дейилади ва сийдик найчалари шу жойдан бошланади. қонтомир тўпчаси капсула билан биргаликда буйрак таначаси (мальпигий) corpusculus renis деб аталади. буйрак таначаси буйрак пўстлоқ моддасининг pars convaluta сида жойлашади. буйрак таначалари кўзга қизил нуқтачалар шаклида кўриниши мумкин. буйракнинг тузилиши буйрак таначасидан проксимал эгри-бугри найча tubulis renalis contortis proximalis бошланади ва у pars radiate дa жойлашади. сўнгра бу найча буйрак пирамидасига тушади ва нефрон сиртмоғини ansa nephroni (henle) ни ҳосил қилади. нефрон сиртмоғи яна пўстлоқ моддага кўтарилиб иккиламчи, дистал эгри-бугри найча tubulis renalis contortis distalis га ўтади. дистал эгри-бугри найча тўғри найча tubulus renalis reсtus ёки йиғувчи найчага tubula renalis collagens га айланади. буйракнинг йиғувчи найчалари бир неча найчаларни узига қабул қилади ва сўрғич йўлларига ductus papillares га айланади. …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 41 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "сийдик-таносил аппарати"

маъруза 1 мавзу: анатомия фани ҳақида тушунча. анатомия фанининг ривожланиши. ўзбекистонда анатомия фанининг ривожланиши. анатомия фанининг текшириш усуллари. анатомик атамалар. ўқлар ва текисликлар ҳақида тушунча. тана суякларининг функционал анатомияси. тошкент кимё халқаро университети тиббий фундаментал фанлар кафедраси маъруза №7 мавзу:сийдик-таносил аъзолари системаси. буйраклар. сийдик йўли, қовуқ, сийдик чиқариш канали. маърузачи т.ф.д. хатамов а.и. сийдик-таносил аппарати сийдик-таносил аппарати apparatus urogenitalis, инсонда сийдик аьзолари ва таносил аьзоларини ўзида бирлаштиради. чунки бу тизимлар аьзолари ўзининг ривожланиши ва чиқарув йўлларининг бир катта сийдик таносил найчасини ҳосил қилиши билан умумийлашади. сийдик аъзолари сийдик аъзолари organa urinaria, биринчидан ик...

Этот файл содержит 41 стр. в формате PPTX (2,4 МБ). Чтобы скачать "сийдик-таносил аппарати", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: сийдик-таносил аппарати PPTX 41 стр. Бесплатная загрузка Telegram