etnopsixologiya fanining vujudga kelishi va tadqiqotlar tarixi

DOCX 4 стр. 17,0 КБ Бесплатная загрузка

4 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 17,0 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 4

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (4 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 4

mavzu № 1: etnopsixologiya faninig vujudga kelishi va tadqiqotlar tarixi. reja: 1. etnopsixologiyaga oid dastlabki bilimlarni vujudga kelishi. 2. o`rta asr mutafakkirlari tomonidan etnopsixologik masalalarni o`rganilishi. 3. etnopsixologiya muammolarini o`rganishdagi turli g’oyalar va oqimlar. 4. etnopsixologiya fanining tugilishi. konkret odam ruhiyatining etnik xususiyatlarini o`rganishga qadim vaqtlardan buyon katta diqqat-e’tibor berib kelishgan. bu qiziqish, ayniqsa, keyingi yillarda xududiy, turli milliy, etnik nizolar va tuknashuvlarning kuchayib ketayotganligi bois yanada ortdi. boshqa xalqlarga, etnik guruhlarga xos bo`lgan ruhiy xususiyatlarni, qo`shni qabilalarning yashash tarzini o`rganishga bo`lgan qiziqish qadim vaqtlardayok bir qancha amaliy ehtiyojlar, avvalo iqtisodiy, savdo-sotiq va harbiy maqsadlar natijasida vujudga kelgan. antik dunyo sayyoh va savdogarlari uzoq yurtlarga qilgan safarlardan qaytgach, xo`rijiy xalqlarning yashash sharoitlari, urf-odatlari,kishilar o`rtasidagi munosabatlar, ularning kiyinishi, qanday ovqatlar tanovvul qilishi, bu mamlakatdagi ijtimoiy- siysiy to`zum, xayvonot olami va boshqa narsalar haqida o`z vatandoshlariga ajoyib va garoyib narsalardek so`zlab berishgan. qadimgi dunyo mutafakkirlari aristotel, gerodot, gippokrat, demokrit, pifagor va boshqalar …

2 / 4

arining vujudga kelishini ular iste’mol qilayotgan oziq-ovqatlar bilan bog`lab tushuntirishga ham urinishlari bo`lgan. mashhur matematik va faylasuf pifagor (eramizdan avvalgi 570-500) ning tushuntirishiga qaraganda, xayvon gushti va yogini ko`p iste’mol qilinishi, xalqlarda qattiqqo`llik va dagallikni vujudga keltiradi. aksincha, usimlik mevalari va sabzavotlarni mutassil iste’mol qilinishi esa tana faoliyatini suslashtirib, odamlar tabiatini muloyimlashtiradi. antik dunyoning buyo`q aql egasi aristotel (eramizdan avvalgi 384-322 y) , xaddan ortiqcha issik yoki sovuq iqlim sharoitida yashaydigan xalqlar qattiqqo`l, shafkatsiz bo`lishadi, deb ishongan. buyuq bobomiz a.r.beruniy “osori boqiya” (abadiy qadriyatlar) asarida turli xalqlar: qadimgi greklar, eroniylar, sugdlar, xo`razmliklar, xristianlar va dinlar, yaxudiylar, musulmonlarning ruhiy xususiyatlari va ularning eralarini boshlanish sabablarini ko`rsatib bergan. u bu xalqlarning ma’lum davrlar ish vaqtlarga to`g`ri keladigan mashhur bayramlari, xotira kunlari, hamda bir xalqni ikkinchisidan farqlantiradigan urf-odatlari, turli xalqlar qo`llayotgan yil hisoblash usullari, oy va yillarning farqi kabi masalalarni bayon qilib bergan. turli xalqlarga xos xususiyatlarni o`rganish uchun beruniy o`ziga xos ilmiy …

3 / 4

`liq bo`lgan urf-odatlari, ularning xudolarga ishonishlari, materiya va shakl, jonning kuchib yurishi, do`zax va jannat haqidagi tasavvurlari bayon qilingan. xalqlarning psixologik xususiyatlarni iqlim va boshqa tabiiy omillar bilan bog`lab tushuntirish keyingi davrlarda yashab ijod qilgan xvii-xix asr mutafakkirlari-monteskye, j.j,russo, didro, gumboldt, shuningdek, hozirgi davrdagi ayrim tadqiqotchilar faoliyatida ham uchraydi. sotsialogiyadagi “geografik determinizm” oqimining asoschilaridan biri-fransuz ma’rifatparvari sh.monteskye (1689-1755 y) ham xalqlar o`rtasidagi ruhiy tafovutlarni asosan, kishilar tanasiga doimiy ta’sir etadigan turli-tuman tabiiy-iqlim natijasi, deb tushuntiradi. uning fikricha, iqlim va zamin xalqlarning axloq normalarigagina ta’sir etib qolmasdan, shuning bilan birga davlat siyosatiga, madaniy taraqqiyot darajasiga “psixologik qiyofa” siga ham kuchli ta’sir ko`rsatar ekan. iqlimning rolini xaddan tashqari oshirib yuborish natijasida monteskye sovuq iqlimda yashaydigan xalqlar chidamli, bakuvvat, issik iqlimda yashaydigan xalqlar esa jismoniy jihatdan zaif va oniz bo`lishida, degan xulosaga keladi iqlim sharoiti ta’sirida inson tanasida bo`ladigan fiziologik jarayonlarni ijtimoiy-siyosiy hodisalar va axloq normalari vujudga kelishi uchun moddiy asos qilib olinishi, …

4 / 4

hida tabiy-geografik muhitning rolini ham butunlay inkor etib bo`lmaydi. geografik joylashish o`rni va iqlim sharoiti xalqning yashashi uchun zarur bo`lgan shart-sharoit sifatida uning iqtisodiy rivojlanishida, psixologiyasining shakllanishida ma’lum rol uynaydi. u yoki bu mamlakatdagi ishlab chiqarishning rivojlanishi, xo`jflik yuritish xususiyatlari va hayot tarzi ko`p jihatdan tabiy-iqlim sharoitlari bilan belgilanadi. lekin ijtimoiy tizim va tarixiy o`zgarishlar mamlakatning geografik joylashishiga, tabiy sharoitlariga bog`liq xolda vujudga kelmaydi. xx asrda yevropada yangi bir g’oya-”xalq ruhi” keng tarqala boshlandi. bu g’oyaga ko`ra har bir xalq, etnik guruh avvaldan instintiv ravishda berilgan o`z “ruhi” ga ega ekan. har bir irq, xalq ma’lum anatomik tuzilishiga ega bo`lgani kabi o`z ruhiga ham ega bo`lib, u xalq takdiri va kelajagini belgilab turadi. bu ruh xalqning siyosiy to`zumini, e`tiqod va ishonchni, diniy qarashlarini boshqarib turadi. “xalq ruhi” nazariyasining to`la bayoni, ayniqsa, gegel falsafasida o`z aksini topdi. gegel har bir xalqning o`tmishi va kelajagini mana shu “mutloq ruh” bilan bog`lab tushuntiradi. …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 4 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "etnopsixologiya fanining vujudga kelishi va tadqiqotlar tarixi"

mavzu № 1: etnopsixologiya faninig vujudga kelishi va tadqiqotlar tarixi. reja: 1. etnopsixologiyaga oid dastlabki bilimlarni vujudga kelishi. 2. o`rta asr mutafakkirlari tomonidan etnopsixologik masalalarni o`rganilishi. 3. etnopsixologiya muammolarini o`rganishdagi turli g’oyalar va oqimlar. 4. etnopsixologiya fanining tugilishi. konkret odam ruhiyatining etnik xususiyatlarini o`rganishga qadim vaqtlardan buyon katta diqqat-e’tibor berib kelishgan. bu qiziqish, ayniqsa, keyingi yillarda xududiy, turli milliy, etnik nizolar va tuknashuvlarning kuchayib ketayotganligi bois yanada ortdi. boshqa xalqlarga, etnik guruhlarga xos bo`lgan ruhiy xususiyatlarni, qo`shni qabilalarning yashash tarzini o`rganishga bo`lgan qiziqish qadim vaqtlardayok bir qancha amaliy ehtiyojlar, avvalo iqtisodiy, sav...

Этот файл содержит 4 стр. в формате DOCX (17,0 КБ). Чтобы скачать "etnopsixologiya fanining vujudga kelishi va tadqiqotlar tarixi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: etnopsixologiya fanining vujudg… DOCX 4 стр. Бесплатная загрузка Telegram